Rialp
|
| |||||
| |||||
| Alministración | |||||
| País | |||||
| Autonomía | |||||
| Provincia | |||||
| Contorna | Pallars Sobirà | ||||
| Tipu d'entidá | conceyu de Cataluña | ||||
| Mayor of Rialp (en) | Gerard Sabarich Fernández-Coto | ||||
| Nome oficial | Rialb (ca)[1] | ||||
| Nome llocal | Rialb (ca) | ||||
| Códigu postal |
25594 | ||||
| Xeografía | |||||
| Coordenaes | 42°26′45″N 1°08′07″E / 42.445833333333°N 1.1352777777778°E | ||||
|
| |||||
| Superficie | 63.3 km² | ||||
| Altitú | 725 m[2] | ||||
| Llenda con | La Guingueta d'Àneu, Llavorsí, Soriguera, Sort y Espot | ||||
| Demografía | |||||
| Población |
654 hab. (2025) - 330 homes (2019) - 331 muyeres (2019) | ||||
| Porcentaxe | 100% de Pallars Sobirà | ||||
| Densidá | 10,33 hab/km² | ||||
| Viviendes | 86 (1553) | ||||
| rialp.cat | |||||
Rialp ye un conceyu de la provincia de Lleida, asitiáu nel centru de la comarca del Pallars Sobirà.
Historia
[editar | editar la fonte]La villa de Rialp tien el so orixe nel castiellu asitiáu nun montículo a la derecha del ríu Noguera Pallaresa, dende onde se controlaba'l pasu escontra'l valle del valle de Àssua y los valles del Altu Pallars. Créese que nun principiu yera una torre o avanzadura del castiellu de Surp, el términu municipal del cual llegaba hasta'l ríu Noguera Pallaresa y el pequeñu ríu de Sant Antoni.
La población, qu'había estáu cercada, conserva anguaño l'arcada gótica del Portal del "Riega de San Antonio", por onde pasaba'l camín de la "Ribera" (güei cai del Mediu) y una de les torres de defensa, llamada de "Virós" anguaño convertida nuna vivienda particular.
Demografía
[editar | editar la fonte]| 1900 | 1930 | 1950 | 1970 | 1981 | 1986 |
|---|---|---|---|---|---|
| 890 | 929 | 595 | 656 | 415 | 437 |
Entidaes de población
[editar | editar la fonte]| Entidaes de población | Habitantes |
|---|---|
| Beraní | 7 |
| Caregue | 30 |
| Escàs | 29 |
| Rialp | 508 |
| Rodés | 17 |
| Roni | 65 |
| Surp | 29 |
Comunicaciones
[editar | editar la fonte]-> Ruta 1 Barcelona (A2)- Cervera (N.II)- Tárrega (Vilagrasa)(C-53)- Balaguer (C.13)- Tremp (C.13)- La Pobla de Segur (N.260) - Sort (C.13) - Rialp
-> Ruta 2' Lleida - Balaguer (C.13)- Tremp (C.13)- La Pobla de Segur (N.260) - Sort (C.13) - Rialp
-> Ruta 3' Girona - Exa tresversal (C.25)- Cervera (N.II) - Tárrega (Vilagrasa)(C.53)- Balaguer (C.13) - Tremp (C.13)- La Pobla de Segur (N.260) - Sort (C.13) - Rialp
-> Ruta 4 Tarragona o Reus (C.14)- Valls - Montblanc (C.14)- Tárrega (Vilagrasa)(C.53)- Balaguer (C.13)- Tremp (C.13) - La Pobla de Segur (N.260) - Sort (C.13) - Rialp
-> Ruta 5 Toulouse (Francia) - St. Gaudens (Francia) - Fos (Francia)- les (España)(N-230) - Viella - Puertu Bonaigua (C.28)- Esterri de Aneu (C.13)- Rialp
-> Ruta 6 Perpiñán (Perpignan) - Prades - Mont-Louis -Bourg-Madame - Puigcerdà (N.260)- Seo de Urgel (N-260)- Adrall (N.260) - Sort (C.13) - Rialp
A unos 1000 m de la salida de Rialp en direición a Llavorsí, atópase l'encruz de los pueblos del conceyu Surp (5 km), Rodés (7 km), Escás (6 km) y Caregue (9 km).
A unos dos quilómetros de Rialp, en direición a Llavorsí, atópase la ponte llamada Ponte de Pedra— y l'encruz que conduz a Beraní (5 km), Roni (7 km) y la Estación d'Esquí de Portainé (14 km).
Economía
[editar | editar la fonte]Les actividaes económiques tradicionales yeren l'agricultura y la ganadería. Anguaño los principales ingresos económicos vienen de les pistes d'esquí de Port Ainé, lo mesmo que de otres actividaes rellacionaes col turismu.
Llugares de interés
[editar | editar la fonte]- Castiellu de Rialp.
- Pasarela piatonal que da entrada al Parc Natural de l'Alt Pirineu.
- Ilesia de Ntra. Senyora de Valldeflors y la pequeña capiya de San Cosme y San Damián.
- Cai del Mediu (Carrer del Mig). Porticada.
- Cai del Raval.
- Ilesia de San Acisclo y Santa Victoria de Surp, en Surp.
Personaxes célebres
[editar | editar la fonte]- Joan Xiberri, conocíu como "Matxicot". Capitán, procurador xeneral de Marquesáu y veguer del Vizcondáu de Castellbó.
- Joan Alart Campmajó, alfareru.
- Joan Lluís Pallarès, etnógrafu.
Bibliografía
[editar | editar la fonte]Varios (1989). Guía de Cataluña. Tolos pueblos y toles contornes. Barcelona, Caixa de Cataluña. ISBN 84-87135-01-3.
Referencies
[editar | editar la fonte]- ↑ Afirmao en: Llista de Conceyos y los sos Códigos por Provincies a 1 de xineru de 2019. Data d'espublización: 8 febreru 2019. Editorial: Institutu Nacional d'Estadística.
- ↑ URL de la referencia: http://www.idescat.cat/pub/?id=aec&n=925&t=2016.