Resia
 Resia | |
|---|---|
 | |
| Alministración | |
| País |  Italia |
| Rexón con estatutu especial | Friuli-Venezia Giulia |
Regional decentralization entity (en)  | regional decentralization entity of Udine (en) |
| Tipu d'entidá | comuña d'Italia |
| Nome oficial | Resia (it) |
| Códigu postal |
33010 |
| Xeografía | |
| Coordenaes | 46°22′26″N 13°18′16″E / 46.3738838°N 13.3043638°E |
  Resia Resia (Italia) .svg) | |
| Superficie | 119.31 km² |
| Altitú | 492 m |
| Llenda con | |
| Demografía | |
| Población | 916 hab. (1r xineru 2023) |
| Porcentaxe |
100% de regional decentralization entity of Udine (en) |
| Densidá | 7,68 hab/km² |
| Más información | |
| Prefixu telefónicu |
0433 |
| Estaya horaria |
UTC+01:00 (horariu estándar) UTC+02:00 (horariu de branu) |
| comune.resia.ud.it | |
 | |
Resia (venecianu: Rèxia, eslovenu: Rezija, friulanu: Resie, resianu: Reśija) ye un valle alpín nel nordés d'Italia. Resia alcuéntrase na rexón Friuli-Venezia Giulia.
Resia limita con Eslovenia y la zona ye'l llar d'una minoría eslovena que fala un dialectu bien distintivu que dalgunos consideren una llingua (idioma resianu). Según datos de 2021, Resia tenía una población de 931 habitantes.
Xeografía
[editar | editar la fonte]Resia ye un valle alpín, travesáu pol regueru del mesmu nome que flúi escontra l'oeste y desagua nel ríu Fella. Al este ta arrodiáu por un macizu montañosu que'l so pico más altu ye la Catena del Canin (2.587 m), que marca la frontera ente Italia y Eslovenia.
Hai 5 asentamientos principales nel valle: San Giorgio, Prato, Gniva, Oseacco y Stolvizza.
Historia
[editar | editar la fonte]La finca ta mentada nel testamentu del conde de finales del sieglu XI, cuando foi donada al Patriarca de Aquilea. Los eslavos asentaron nel valle dende Carintia probablemente nos sieglos VI y VII.
El valle quedó sol dominiu de la República de Venecia en 1420, cesando asina les relaciones con otros territorios eslovenos. Dempués de les guerres napoleóniques, el valle pasó a formar parte d'Austria y en 1866 foi amestáu a Italia.
Pueblu y llingua
[editar | editar la fonte]Los habitantes de Resia desendolcaron una llingua y una cultura distintives por cuenta del allugamientu xeográficu del valle y al aisllamientu orográficu del restu d'Eslovenia. Por cuenta de'l so aisllamientu d'otros eslovenos, desenvolvieron una identidá local bien fuerte.
Tamién surdieron numberosos mitos, lleendes, erros y mentires sobro l'orixe y la llingua de la población, que fueron y siguen siendo manipulaos por nacionalistes y neofascistes italianos pa debilitar les posiciones de la minoría eslovena n'Italia.
La llingua resiana considérase un dialectu del eslovenu. Otros consideranla una llingua dixebrada, pero hai quien creen que nun ye eslava, sinón una llingua romance con influencies eslaves. Quien quieran estandarizar la llingua resiana encamienten utilizar l'alfabetu italianu.
Referencies
[editar | editar la fonte]Bibliografía
[editar | editar la fonte]- Dolhar, Rafko (2006) Zahodni rob: avtovertikala: kulturno-turistični vodnik. ISBN 978-3-7086-0218-9.
- Trinko, Ivan (1980) Beneška Slovenija; Hajdimo v Rezijo!.
Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]
Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Resia.
- «Rezijansko narečje ne pripada ruščini_Il resiano non fa parte del russo» (italianu). Dom (30.6.2017). Consultáu'l 15.2.2026.
- «Rezija: Demonstracije zaradi dvojezične osebne» (eslovenu). 24 ur (1.8.2010). Consultáu'l 15.2.2026.
