Ríu Juruena

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Ríu Juruena
Llocalización alministrativa
División Flag of Brazil.svg Brasil
Flag of Brazil.svg Brasil
Xeografía
Mapa
Juruenarivermap.png

El ríu Juruena ye un llargu ríu amazónicu, un afluente del ríu Tapajós, qu'escurre pela parte centro-oeste de Brasil, nel estáu de Mato Grosso. El llargor total del ríu ye de 960 km,[1] anque col Ananiná algama los 1.240 km y nel so parte final forma frontera natural ente Mato Grosso y el tao d'Amazones, hasta la so confluencia col río Teles Pires, en Barra de San Manuel, onde naz el ríu Tapajós.

Xeografía[editar | editar la fonte]

El ríu Juruena naz en ferruchar dos Parecis, mui cerca de les fontes del ríu Guaporé. Nel cursu altu, col nome de ríu Ananiná, recibe pola esquierda al ríu Camararé (col so afluente Doze do Outobre) y al ríu Juniná (col ríu Caraná). Yá como ríu Juruena, recibe, pola derecha, el ríu Sauêruiná o Papagayu (colos afluentes Buriti y Timalaciá); pola esquierda, el ríu Juinamirim; pola derecha, el ríu Sangue (470 km) (col so afluentes Cravari, Membeca y Sacuiruima) y pola derecha, el ríu Arinos, el so principal afluente con un llargor de 750 km y una gran subcuenca con ensame de tributarios.

Nel cursu mediu, hai un gran tramu con bastantes tabayones o cacheiras, como les de Perigosa, Recife Grande, Porteira, Dois Irmaos, Sao Luis, Sao Joao do Barra, Saisal, Sao Lucas, Santa Úrsula, Inferno y Sao Simao. Nesti tramu recibe al ríu Sao Joao da Barra y, yá na parte baxa, pola esquierda, al ríu Bararati. Nesti tramu'l ríu traviesa les localidaes de Barraçao do Barreto y Visita, les poques qu'hai nes sos riberes, por causa de nun ser el cursu altu navegable polos tabayones.

Na zona hai dellos territorios indíxenes, y apocayá, el 5 de xunu de 2006, creóse'l Parque Nacional Juruena, con una superficie de 19.000 km².

Principales afluentes[editar | editar la fonte]

Los principales afluentes del ríu Juruena son, en dirección enagües embaxo,:

  • ríu São Tomé, con un llargor de 200 km, una cuenca de 4.900 km² y un caudal de 110 m³/s.
  • ríu Camararé, pola esquierda, con un llargor de 230 km;
  • ríu Juina o Zui-Uina, pola esquierda, con un llargor de 220 km, una cuenca de 8.200 km² y un caudal de 220 m³/s;
  • ríu Papagaio o Sauêruiná, pola derecha, con un llargor de 350 km, una cuenca de 15.800 km² y un caudal de 420 m³/s;
  • río do Sangue, pola derecha, con un llargor de 500 km, una cuenca de 29.370 km² y un caudal de 630 m³/s;
  • ríu Arinos, pola derecha, con un llargor de 750 km, una cuenca de 58.840 km² y un caudal de 1.350 m³/s;
  • Ríu São João do Barra, pola derecha;

Hestoria[editar | editar la fonte]

El barón rusu Georg Heinrich von Langsdorff (1774-1852) realizó un viaxe d'esploración en Brasil (1822-30) y allorió por causa de les fiebres nel ríu Juruena en 1828.[2]

En 1913, l'esplorador, pintor y antropólogu inglés, Arnold Henry Savage-Landor (1865-1924) publicó'l llibru Across Unknown South America, coles sos memories d'un viaxe realizáu en 1911-12 qu'inclúi un capítulu d'un percorríu pela zona de los ríos Arinos-Juruena, y el primer mapa detalláu de dambos ríos.[3]

Notes[editar | editar la fonte]

  1. Los datos sobre los llargores de los distintos afluentes provienen de la publicación de la FAO, Les agües continentales d'América Llatina, de R. Ziesler y G.D. Ardizzone, 1979. Disponible en: http://www.fao.org/docrep/008/ad770b/AD770B06.htm.
  2. Langsdorff recoyó les sos anotaciones d'esi viaxe nos sos Diarios, que publicó en tres volumen. Vos Diários de Langsdorff. Trad. al portugués. Vol. 3 (Mato Grosso y Amazônia, 21 de payares de 1826 a 20 de mayu de 1828). Entamáu por Danuzio Gil Bernardino da Xibla. ISBN 85-86515-04-3. 1998. 298 pp. (vol. 3). Coeditado cola Associação Internacional de Estudos Langsdorff y Casa de Oswaldo Cruz, Ríu de Janeiro.
  3. El llibru atopar nel proyectu Gutemberg, n'inglés, Across Unknown South America, Hodder y Stoughton, Londres Nueva York Toronto, 1913. Disponible en: http://www.gutenberg.org/ebooks/22483.



Río Juruena