Océanu Mundial

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Mapa animáu nel que pueden vese les agües oceániques del planeta Tierra. L'Océanu Mundial, una masa continua d'agua qu'ocupa'l 72% de la superficie terrestre, divídese por convención nuna serie d'océanos, magar que l'agua puede movese de forma cenciella ente ellos. Los cinco océanos son: Océanu Pacíficu, Océanu Atlánticu, Océanu Índicu, Océanu Glacial Árticu y Océanu Glacial Antárticu. Los dos caberos son consideraos por dellos autores divisiones innecesaries y arbitraries de los trés primeros, que son pa ellos los únicos trés qu'amerita nomar.

Nómase Océanu Mundial o océanu global al sistema interconectáu de toes les agües oceániques de la Tierra. Cubre'l 72% de la superficie del planeta y tien un volumen total de 1,322 billones de km³ d'agua.

Sodivisión[editar | editar la fonte]

La xunidá y continuidá del Océanu Mundial, permitida pol intercambiu rellativamente llibre d'agua ente les partes que lu formen, tien una importancia fundamental pa la oceanografía.[1]. Aveza a dividise en delles árees oceániques en función de la posición de los continentes y de diverses consideraciones oceanográfiques: Océanu Pacíficu, Océanu Atlánticu, Océanu Índicu, Océanu Glacial Árticu y Océanu Glacial Antárticu. Sicasí, el Glacial Árticu ye, pa dellos autores, namái un mar dientro'l Océanu Atlánticu, y el Glacial Antárticu (o simplemente Océanu Antárticu) considérase un agrupamientu arbitrariu de les fasteres más meridionales de los trés grandes océanos.

Tien esistío un océanu global, nuna forma o otra, na Tierra dende va millones d'años, y la noción de so remóntase a l'Antigüedá clásica. Na mitoloxía griega y romana Oceanus yera una divinidá considerada como la personificación del mar, entendíu como un ríu xigantescu qu'arrodiaba la tierra habitable. El conceptu contemporáneu d'Océanu Mundial débese al oceanógrafu rusu Yuly Shokalsky, que lu definió como'l océanu continuu que cubre la mayor parte de la superficie terrestre[2]

Si los miramos dende'l Polu Sur, los oceanos Pacíficu, Atlánticu ya Índicu pueden vese como lóbulos que s'estienden hacia'l norte a partir del Glacial Antárticu. Nel estremu septentrional del planeta l'océanu Atlánticu conviértese nel Glacial Árticu, que ta conectáu col Pacíficu al traviés del estrechu de Bering, dando asina continuidá a la superficie oceánica del planeta.

- L'océanu Pacíficu, el más estensu de toos, estiéndese ente los dos polos de la tierra, enllenando l'espaciu qu'hai ente Australia y Asia, d'una banda, y América del otru. Xúnese al Atlánticu nel estremu meridional d'América, al traviés del cabu d'Hornos.
- El océanu Atlánticu, el segundu mayor, estiéndese ente América, d'una banda, y África y Europa d'otra, dende la llende más septentrional del océanu Glacial Antárticu hasta'l Glacial Árticu. Xúnese al Índicu nel estremu meridional d'África, nel cabu de les Aguyes.
- L'océanu Índicu, el terceru mayor, estiéndese dende la llende septentrional del Glacial Antárticu hasta la India, con África y Australia como llendes occidental y oriental de so. Xúnese al Pacíficu cerca d'Australia.
- L'océanu Glacial Árticu ye'l más pequeñu de los trés. Xúnese al Atlánticu cerca de Groenlandia y Islandia, y al Pacíficu al traviés del estrechu de Bering. Cubre la zona del Polu Norte de la Tierra, y baña América del Norte al occidente y Escandinavia y Siberia al oriente. Ta parcialmente cubiertu de xelu, d'estensión variable según les estaciones del añu.
- L'océanu Glacial Antárticu defínese como la parte del Océanu Global que ta dominada pola corriente circumpolar antártica, y que compriende la masa d'agua asitiada al sur de los 60º de llatitú Sur. Ye'l segundu más pequeñu de los cinco, y ta parcialmente cubiertu de xelu, d'estensión variable según les estaciones del añu.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Spilhaus, Athelstan F., Maps of the whole world ocean Geographical Review, 1942 (1). Vol. 32 (3): pp. 431-5.
  2. Bruckner, Lynne, Brayton, Dan, Ecocritical Shakespeare (Literary and Scientific Cultures of Early Modernity). Ashgate Publishing, 2011. ISBN 978-0754669197.