Michael Crichton

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Michael Crichton
MichaelCrichton 2.jpg
Vida
Nome completu John Michael Crichton
Nacimientu Chicago23  d'ochobre de 1942
Nacionalidá Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
Fallecimientu Los Ángeles4 de payares de 2008
(66 años)
Causa de la muerte cáncer de laringe Traducir
Familia
Casáu/ada con Anne-Marie Martin Traducir  (1987 -  2003)
Estudios
Estudios Escuela Médica de Harvard Traducir
Universidá de Harvard
Nivel d'estudios doctor en medicina
Llingües Anglès
Oficiu
Oficiu guionista, productor de cine, direutor de cine, novelista, médicu-escritor y escritor de ciencia ficción
Empleadores Universidá de Chicago
Trabayos destacaos Parque Jurásico Traducir
Premios
Miembru de Phi Beta Kappa Traducir
Alcuñu/os Michael Douglas, Jeffery Hudson y John Lange
Xéneru artísticu Traducir
Creencies
Relixón Deísmu
IMDb nm0000341
www.michaelcrichton.com/
Michael Crichton signature.svg
Cambiar los datos en Wikidata

Michael Crichton /ˈmaɪkl̩ ˈkɹaɪtn̩/ (Chicago, Illinois, 23 d'ochobre de 1942 - Los Angeles, California, 4 de payares de 2008) foi un médicu, escritor y cineasta d'Estaos Xuníos, consideráu'l iniciador del estilu narrativu llamáu tecno-thriller.

Vendiéronse más de 150 millones de copies lliteraries de les sos obres,[1][2][3] la mayoría best sellers, que fueron traducíes a más de trenta idiomes y de les cualos dolce llevar al cine. Quiciabes principalmente conocíu por ser el padre de Parque Xurásicu, ser tamién de la prestixosa[4][5] serie de televisión, ER (Urxencies).
Ye la única persona que tuvo simultáneamente, n'Estaos Xuníos, el llibru más vendíu (Acoso), la película númberu unu na taquilla (Parque Xurásicu) y la serie de televisión con mayor audiencia (ER (Urxencies)).[6][7]

Biografía[editar | editar la fonte]

Crichton nació en Chicago (Illinois), fíu de John Henderson Crichton (periodista) y Zula Miller Crichton, criándose darréu en Roslyn, na zona de la mariña norte de Long Island (Nueva York). Tien dos hermanes, Kimberly y Catherine; y un hermanu menor llamáu Douglas.

Matrimoniu[editar | editar la fonte]

A lo llargo de la so vida, Crichton contraxo matrimoniu en cinco causes y divorcióse en cuatro. Tuvo casáu con Suzanna Childs, Joan Radam (1965-1970), Kathy St. Johns (1978-1980) y Anne-Marie Martin, la madre de la so única fía, Taylor Anne. Hasta la so muerte, Crichton tuvo casáu cola actriz Sherri Alexander.

Formación[editar | editar la fonte]

De moza, Crichton estudió primaria nos colexos públicos de Nueva York: Greenvale y East Hills, dambos cerca de Roslyn. Yá na so etapa adolescente, cursó los sos estudios secundarios nel institutu Roslyn High School.[8]

Estudió antropoloxía na Harvard, graduándose summa cum laude en 1964 y llogrando un pregrado académicu n'artes (B.A., Bachelor of Arts) cursáu na Escuela de Medicina de Harvard. Un añu más tarde, Crichton dexó los estudios pa colase a Europa y, con namái 23 años, empezó a impartir clases nesa materia como profesor visitante na Cambridge, n'Inglaterra. Gracies a una beca de la Henry Russell Shaw Fellowship, siguió'l so viaxe por toa Europa y parte de África del Norte[9] antes de tornar a Estaos Xuníos.

De vuelta nel so país natal, empezó la carrera de medicina, que pagaba escribiendo noveles[9] so distintos seudónimos. Formó parte de la fraternidá Phi Beta Kappa y, en 1969, se gradúa en medicina (M.D.). Ente 1969 y 1970, Crichton sigue col posgráu nel Institutu Salk d'estudios biolóxicos de La Jolla (San Diego, California). En 1988, exerz como escritor visitante nel MIT (Institutu Teunolóxicu de Massachusetts).[10]

Crichton, escépticu y contra el nuevu ecoloxismu[editar | editar la fonte]

Básicamente al par, y dende de la publicación de la so novela Estáu de mieu en 2004, Crichton intensificó, sobremanera, la so participación en conferencies[11][12] respectu al cambéu climáticu, el calentamientu global y la so crítica escontra lo qu'él denominaba: la nueva relixón del ecoloxismu. Anque, en realidá, gran parte de los sos argumentos nun yeren nuevos como por casu la crítica al amarillismo.[13]

Discutiniu de la obra Estáu de mieu[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Discutiniu d'Estáu de mieu

En Estáu de mieu, del añu 2004, Crichton pon de manifiestu'l so, nesi momentu, activismu escéptico, empobináu a denunciar lo qu'él considera'l componente sensacionalista y relixosu del ecoloxismu, según la incursión de la política nel campu de la ciencia. Ye, por casu, bien críticu col consensu científicu que se supón qu'esiste en redol a l'actual teoría del calentamientu global.

Como esceición al estilu habitual de Crichton, esta novela, ensin dexar de ser una novela, podría considerase inclusive un ensayu del autor con un gran volume d'información adicional y oldeada. Asina, Crichton alvierte que los pies de páxina son toos verdaderos y acompañar con:

  • Un llargu «Mensaxe del Autor» (6 páxines) que engloba los puntos más importantes de la so opinión al respeutu.
  • Un apéndiz de 8 páxines, sobre la so opinión respecto de la «Politización de la ciencia».
  • Dos apéndices más, de 28 páxines, coles fontes de los gráficos y la bibliografía utilizada citando llibros, revistes especializaes y estudios científicos.

Declaraciones de Crichton en Estáu de mieu[editar | editar la fonte]

Nel Mensaxe del Autor» de dicha novela, Estáu de mieu, caben destacar como puntos que pueden describir la postura de Crichton en relación al Calentamientu Global y el Cambéu Climáticu, los siguientes:[14]

Mensaxe del autor:

  • Pág. 643: «El dióxidu de carbonu presente nel planeta Tierra aumenta y l'actividá humana ye la causa probable.»
  • Pág. 644: «Naide sabe en qué midida l'actual enclín al calentamientu podría debese a l'actividá humana.»
  • Pág. 644: «Abarrunto que parte del calentamientu en superficie reparáu va atribuyise n'último estremu a l'actividá humana.
Abarrunto que'l principal efeutu humanu va derivar del usu de la Tierra, y que'l componente atmosféricu va ser menor.»
  • Pág. 644: «[...]Nun podemos evaluar el futuru, nin podemos predicilo. Estos son eufemismos. Solo podemos faer camientos. Un camientu bien fundada sigui siendo solo un camientu.»

Cabo pensar que l'activismu crítico de Crichton foi n'aumentu nos sos últimos años de vida, yá que na mayoría de les sos últimes obres (Puntu críticu (1996), Estáu de mieu (2004)...), esibía una furiosa crítica empobinada a la opinión desinformada y al sensacionalismu de la prensa.

La so muerte y el calquier tres la mesma[editar | editar la fonte]

El 5 de payares de 2008, al traviés d'un comunicáu de la so muyer Sherri y la so fía Taylor al programa Entertainment Tonight de la CBS,[15] informaben que Crichton finara'l día anterior, 4 de payares de 2008, en Los Angeles a la edá de 66 años, «tres una valiente y privada batalla contra'l cáncer», según les mesmes pallabres de la familia nes declaraciones publicaes en dellos medios de comunicación.[1][16]

Crichton tenía previstu publicar una nueva novela n'avientu de 2008, pero la editorial HarperCollins informara que'l llibru quedaba retardáu indefinidamente por cuenta de la enfermedá del escritor. El comunicáu de la so familia, posiblemente, resuma meyor que nada la buelga que dexó la obra de Crichton: «Al traviés de los sos llibros[...]», diz, l'escritor «[...]sirvió d'inspiración pa estudiantes de toles edaes, desafió a científicos en munchos ámbitos y allumó los misterios del mundu d'una manera que toos pudimos entender.».[17]

En dichu comunicáu, la familia, finalmente y a manera de epitafiu, diría d'él:

«Mientres el mundu conocer como un gran narrador que cuestionó les nueses idees preconcebíes sobre'l mundu que nos arrodia, -- entreteniéndonos mientres lo faía -- la so esposa Sherri, la so fía Taylor, la so familia y los sos amigos conocieron a Michael Crichton como un maríu dedicáu, un padre cariñosu y un amigu arrogante qu'inspiró a cada unu de nós pa tratar de ver les maravíes del nuesu mundu al traviés de nuevos güeyos.»

«While the world knew him as a great story teller that challenged our preconceived notions about the world around us -- and entertained us all while doing so -- his wife Sherri, daughter Taylor, family and friends knew Michael Crichton as a devoted husband, loving father and generous friend who inspired each of us to strive to see the wonders of our world through new eyes.»

Comunicáu de la familia na web oficial[18]

Asina mesmu, los allegaos a la familia, pidieron respetuosamente en nome de la mesma que se respetara la so intimidá nestos momentos tan difíciles; y comunicaron qu'habría un funeral priváu pero que, posiblemente, nun hubiera más detalles.

En abril de 2009, HarperCollins fixo públicu'l descubrimientu nel ordenador del autor d'una novela completa que va ser publicada'l 24 de payares d'este mesmu añu, sol títulu Pirate Llatitúes (Llatitúes pirates). Asina mesmu, confirmaron que s'empecipió'l procesu p'atopar a un escritor que concluya la obra inacabada de Crichton.[19]

La so obra[editar | editar la fonte]

Intencionadamente o non, la so carrera foi paralela a la de Sir Arthur Conan Doyle, ceador de Sherlock Holmes, que precisamente, xunto a Mark Twain o Alfred Hitchcock según dicía, yeren les mayores influencies na so carrera.[20] Al igual que Doyle, Crichton yera médicu, pero desenvolvió la so carrera como escritor. Amás, Crichton investigó lo paranormal y los enclinos del so tiempu dende un puntu de vista científicu. Tanto Crichton como Doyle escribieron sobre dinosaurios vivos nos tiempos modernos (Jurassic Park y El mundu perdíu, esti postreru n'homenaxe a la novela homónima de Conan Doyle El mundu perdíu).

Seudónimos[editar | editar la fonte]

Mientres los sos estudios de medicina, Crichton escribe delles obres so los seudónimos de John Lange y Jeffery Hudson. Esti últimu alies sírvelu pa escribir Un casu d'urxencia (A case of need), trabayu que-y valió'l Premiu Edgar Allan Poe a la Meyor Novela en 1969, añu nel que tamién escribe'l so primera superventas y la primera de les sos noveles que diría parar a les pantalles de cine: L'amenaza de Andrómeda (The Andromeda Strain).

Por esta fecha, tamién usó'l seudónimu: Michael Douglas, pa escribir al pie de el so hermanu Douglas la novela Dealing. A éstes el seudónimu provien de los nomes Michael y Douglas Crichton. La contraportada d'esi llibru contién una semeya de Michael Crichton y el so hermanu a una edá bien temprana. La semeya foi tomada pola so madre.

Los sos dos seudónimos iniciales fueron escurríos pa reflexar el so altor percima de la media. Según les sos propies pallabres, midía 2.06 metros en 1997.[9][21] Lange ye un apellíu qu'en alemán significa «unu altu» y Sir Jeffrey Hudson, foi un famosu nanu del sieglu XVII na corte de la reina consorte d'Inglaterra, Enriqueta María de Francia.

Crichton almitió qu'una vegada, siendo estudiante, plaxó una obra de George Orwell y presentar como so. Según él, el so profesor calificó'l trabayu con una nota de «B-». Crichton afirmó qu'el plaxu nun foi con mires d'engañar a la escuela, sinón más bien como un esperimentu: Crichton abarruntaba que'l profesor en cuestión dába-y notes anormalmente baxes intencionadamente, lo que confirmó l'esperimentu.[6]

Argumentos reales pa desenvolver fantasía[editar | editar la fonte]

Magar la so predilección poles noveles tecno-científiques, Crichton escarez de formación académica científica fuera de la medicina y nes materies de dalgunos de los argumentos de les sos noveles. Sicasí, Crichton ufierta siempres nelles una avolumada cantidá de material real informativu, tantu a nivel d'investigaciones como prensa y estudios, a manera de base pa los sos argumentos dende los que desenvuelve la fantasía.

A pesar de la credibilidá que Crichton imprimía a los argumentos de les sos noveles, casi na mayoría de les mesmes siempres afirmó, en dalgún apartáu de la obra, que dichos argumentos namái yeren conxetures y que, anque basaes n'ocasiones en fechos y bases reales, a cencielles yera una novela de ficción y qu'asina s'habíen d'entender.

«Este ye un llibru de ficción. Los personaxes, empreses, instituciones y organizaciones d'esta novela son frutu de la imaxinación del autor o, si son reales, usar de forma ficticia, ensin voluntá de describir la so actividá real. Per otra parte, les referencies a persones, instituciones o organizaciones reales citaes nes notes al pie son correctes. Los pie de páxina son verdaderos.»

Michael Crichton - Estáu de mieu[22]

Fantasíes sobre ciencia real[editar | editar la fonte]

Dalgunes de les fantasíes desenvueltes por Crichton sobre fechos científicos más famoses son:

Recuperar el xenoma d'un dinosauriu[editar | editar la fonte]

La posibilidá de recuperar el xenoma completu d'un dinosauriu en Parque Xurásicu», nel so día basábase en supuestos científicos desenvueltos por amigos cercanos tamién científicos. La ficción basar n'esperimentos reales xenéticos que, na actualidá y nun se sabe bien si arriendes de la espectación qu'amenó la obra de Crichton,[23][24] entá con probabilidaes bien remotes[25] empezaron a cobrar fuerza y relevancia[26] en desterciu del escepticismu,[27] confirmando, asina, parte del calter visionariu del escritor.

Paradójicamente, en relación al descubrimientu de Mary Higby Schweitzer, de la Universidá Estatal de Montana, ye bien probable que Crichton refugara les notes de prensa qu'intenten afitar la so fantasía por dos razones obvies: siempres aseguró que namái yera fantasía y siempres tuvo contra'l sensacionalismu de la prensa.

Teoría del Caos en Parque Xurásicu[editar | editar la fonte]

  • Les teoríes matemátiques de Parque Xurásicu desenvueltes por Ian Malcolm (matemáticu nel llibru) pueden ser consideraes en parte falambaldres o parte de la mesma Teoría del Caos en que se basen.

Noveles[editar | editar la fonte]

Ficción[editar | editar la fonte]

  • Odds On (1966), col seudónimu de John Lange.
  • Scratch One (1967), como John Lange.
  • Easy Go (1968, tamién titulada como The Last Tomb), como John Lange.
  • Un casu d'urxencia (A Case of Need, 1968), como Jeffery Hudson y col so nome a partir de 1993 / Premiu Edgar a la Meyor novela.
  • Zero Cool (1969), como John Lange.
  • L'amenaza de Andrómeda (The Andromeda Strain, 1969)
  • The Venom Business (1969), como John Lange.
  • Drug of Choice (1970, tamién titulada como Overkill), como John Lange.
  • Dealing (1970, coescrita col so hermanu Douglas Crichton), como Michael Douglas.
  • Grave Descend (1970), como John Lange.
  • Binary (1972), como John Lange y col so nome a partir de 1993.
  • L'home terminal (The Terminal Man, 1972)
  • El gran robu del tren (The Great Train Robbery, 1975)
  • Devoradores de cadabres (Eaters of the Dead, 1976)
  • Congo (Congo, 1980)
  • Esfera (Sphere, 1987)
  • Parque Xurásicu (Jurassic Park, 1990)
  • Sol naciente (Rising Sun, 1992)
  • Acoso (Disclosure, 1994)
  • El mundu perdíu (The Lost World, 1995)
  • Puntu críticu (Airframe, 1996)
  • Rescate nel tiempu (Timeline, 1999)
  • Presa (Prey, 2002)
  • Estáu de mieu (State of Fear, 2004)
  • Next (Next, 2006)
  • Llatitúes pirates (Pirate Llatitúes, 2009), publicación póstuma.
  • Micro (Micro, 2011), publicación póstuma, obra inacabada.

Non ficción[editar | editar la fonte]

  • Ente la vida y la muerte (Five patients, 1970), autobiográfica.
  • Jasper Johns (Jasper Johns, 1977), sobre'l pintor Jasper Johns.
  • Electronic Life (Electronic Life, 1983) sobre'l mundu de los ordenadores.
  • Viaxes y esperiencies (Travels, 1988), autobiográfica.

Obres afeches al cine o televisión[editar | editar la fonte]

Noveles
Guiones

Películes como direutor[editar | editar la fonte]

Televisión[editar | editar la fonte]

Premios y honores[editar | editar la fonte]

Como cineasta, Crichton ganó'l premiu Emmy per un espaciu en Primetime, otros 9 premios y foi nomáu pa otres 9 categoríes en diversos premios o certames.[30][31]

Lliteratura[editar | editar la fonte]

Cine o televisión[editar | editar la fonte]

A la persona[editar | editar la fonte]

  • 1998: Premiu Saturn a la meyor trayeutoria profesional.
  • 2003: denominar una nueva especie de dinosauriu (anquilosaurio) nel so honor: Crichtonsaurus bohlini.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 Entertainment Tonight (5 de payares). «Author Michael Crichton Has 'Died Unexpectedly'» (inglés). Consultáu'l 10 de payares de 2008.
  2. Diariu El corréu gallegu (6 de payares). «Muerre, a los 66 años, Michael Crichton, autor de 'Jurasic Park'». Consultáu'l 10 de payares de 2008.
  3. Google Inc® (10 de payares). «Google: Crichton+150 millones». Consultáu'l 10 de payares de 2008. «Busca en google por Crichton y 150 millones con 114000 resultaos sobre los 83500 con 100 millones»
  4. IMDb. «IMDb ER Awards» (inglés). Consultáu'l 10 de payares de 2008.
  5. Yahoo Noticies - Hillel Italie, corresponsal de la Associated Press Colleen Long en Nueva York (6 de payares). «Muerre Michael Crichton, autor de Parque Xurásicu». Consultáu'l 10 de payares de 2008. «L'escritor de 2,6 metros d'estatura (seis pies y nueve pulgaes)[...]»
  6. 6,0 6,1 The Guardian (3 d'avientu). «King of the techno-thriller» (inglés). Consultáu'l 10 de payares de 2008. «(n'inglés) The mid-Nineties, when he could make the unique boast of simultaneously having America's number one filme, Jurassic Park, number one bestseller, Disclosure, and number one TV series, the Emmy award-winning ER.»
  7. Europa Press (5 de payares). «Muerre de cáncer a los 66 años l'escritor estauxunidense Michael Crichton». Consultáu'l 10 de payares de 2008.
  8. crichton-official.com. «FOR YOUNG READERS» (inglés). Consultáu'l 10 de payares de 2008.
  9. 9,0 9,1 9,2 Diariu La Nación (arxentina) - Axencies AFP, DPA, EFE y Reuters (6 de payares). «Morrió Michael Crichton, l'escritor que convirtió la ciencia en ficción». Consultáu'l 10 de payares de 2008.
  10. crichton-official.com. «ABOUT MICHAEL CRICHTON» (inglés). Consultáu'l 10 de payares de 2008.
  11. Comentarios pal Commonwealth Club San Francisco, 15 de setiembre de 2005 Denuncia de la falta de rigor científico del ecoloxismu modernu (en castellán). Disponible en Lliberalismu.org
  12. Los estraterrestres causen el calentamientu global Conferencia ufiertada'l 17 de xineru de 2003 nel Caltech Michelin Lecture na que fai risión el consensu científicu al respeutu del calentamientu global (en castellán). Disponible en Lliberalismu.org
  13. crichton-official.com. «MichaelCrichton.com | Speeches (Conferencies)» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 25 de payares de 2015. Consultáu'l 17 de payares de 2008.
  14. Crichton (setiembre de 2005). Estáu de mieu (State of fear), Traducción de Carlos Millá Soler, 1ª, Plaza y Janés, 643. ISBN 84-01-33564-7.
  15. Jesús Rocamora - Públicu.es. «Crichtonsaurio: adiós al rei del Xurásicu». Archiváu dende l'orixinal, el 25 de payares de 2015. Consultáu'l 17 de payares de 2008.
  16. crichton-official.com. «In memoriam - Michael Crichton 1942 - 2008» (inglés). Consultáu'l 5 de xunu de 2009. «[...]after a courageous and private battle against cancer.»
  17. crichton-official.com. «In memoriam - Michael Crichton 1942 - 2008» (inglés). Consultáu'l 5 de xunu de 2009. «Through his books, Michael Crichton served as an inspiration to students of all ages, challenged scientists in many fields, and illuminated the mysteries of the world in a way we could all understand.»
  18. crichton-official.com. «In memoriam - Michael Crichton 1942 - 2008» (inglés). Consultáu'l 5 de xunu de 2009.
  19. Andrea Aguilar (7 d'abril de 2009). «Dos noveles póstumes 'resuciten' a Crichton». El País. Consultáu'l 5 de xunetu de 2009.
  20. Error de cita: Etiqueta <ref> non válida; nun se conseñó testu pa les referencies nomaes influencies
  21. Yahoo Noticies - Hillel Italie, corresponsal de la Associated Press Colleen Long en Nueva York (6 de payares). «Muerre Michael Crichton, autor de Parque Xurásicu». Consultáu'l 10 de payares de 2008. «L'escritor de 2,6 metros d'estatura (seis pies y nueve pulgaes)[...]»
  22. Crichton (setiembre de 2005). «0», Estáu de miedo, 1ª, Plaza y Janés, 685. ISBN 84-01-33564-7. «Esti ye un llibru de ficción. Los personaxes, empreses, instituciones y organizaciones d'esta novela son frutu de la imaxinación del autor o, si son reales, usar de forma ficticia, ensin voluntá de describir la so actividá real. Per otra parte, les referencies a persones, instituciones o organizaciones reales citaes nes notes al pie son correctes. Los pie de páxina son verdaderos.»
  23. Martín Cagliani (12 de marzu de 2008). «Afayen plumes calteníes n'ámbare de fai 100 millones d'año». EspacioCiencia.com. Consultáu'l 5 de xunetu de 2009.
  24. James Owen (11 de marzu de 2008). «[http://news.nationalgeographic.com/news/2008/03/080311-amber-feathers.html Dino-Yera Feathers Found Encased in Amber]» (inglés). National Geographic News. Consultáu'l 5 de xunetu de 2009.
  25. BBC Mundu (Miércoles, 2 de mayu de 2001 - 16:57 GMT). «El cachiparru y el dinosauriu». BBC News. Consultáu'l 5 de xunetu de 2009.
  26. Schweitzer, Mary Higby (25 de marzu de 2005 - 10:51h). «Científicos topen texíu blando nun güesu de Tiranosauriu rex - 20minutos.es». 20Minutos (Reuters). Consultáu'l 5 de xunetu de 2009. «De xacíu, la gran entruga ye si va ser posible ver l'ADN del dinosauriu. "Nun lo sabemos entá. Tamos faciendo enforma nel llaboratoriu agora que paez prometedor", dixo Schweitzer.»
  27. Susan Ward Aber. «Myths and Truths about Amber» (inglés). Emporia.edu. Emporia State University. Consultáu'l 5 de xunetu de 2009.
  28. Internet Movie Database. «Michael Crichton - Biography, trivia» (inglés). IMDb.com. Consultáu'l 5 de xunetu de 2009.
  29. Internet Movie Database. «The 13th Warrior (1999)» (inglés). IMDb.com. Consultáu'l 5 de xunetu de 2009.
  30. Internet Movie Database. «Michael Crichton - Awards» (inglés), traducción al asturianu. IMDb.com. Consultáu'l 5 de xunetu de 2009.
  31. «The Edgar® Awards Database». Theedgars.com. Consultáu'l 5 de xunetu de 2009.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]







http://www.michaelcrichton.net/aboutmichaelcrichton-biography.html

Bot icon2.svg
Artículu de traducción automática a partir de "Michael Crichton" que necesita revisión. Quita l'avisu cuando tea correxíu.