Martti Ahtisaari

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Martti AhtisaariPicto infobox character.png
Martti Ahtisaari.jpg
Coat of arms of Zambia.svg
embaxador

1973 - 1977
Coat of arms of Tanzania.svg
embaxador

1973 - 1977
Coat of arms of Somalia.svg
embaxador

1973 - 1977
Emblem of Mozambique.svg
embaxador

1975 - 1977
10. Presidente de Finlandia

1 marzu 1994 - 1 marzu 2000
Mauno Koivisto - Tarja Halonen
Vida
Nacimientu

Víborg (es) Traducir[2]23  de xunu de 1937

[5] (83 años)
Nacionalidá Bandera de Finlandia Finlandia
Familia
Casáu con Eeva Ahtisaari  (1968 - [6]
Fíos/es
Estudios
Estudios Universidá d'Oulu 1959)
Kuopion Lyseon lukio (en) Traducir 1952)
Oulun Lyseon Lukio (en) Traducir
(1952 - 1956)
Nivel d'estudios doctor en ciencias (es) Traducir
Llingües Finlandés
Oficiu
Oficiu políticu, diplomáticuprofesor
Emplegadores Organización de les Naciones Xuníes
Premios
Graduación Kapten (en) Traducir
Creencies
Relixón Luteranismu
Partíu políticu Partíu Socialdemócrata de Finlandia[2]
AhtisaariMarttiSignature.png
Cambiar los datos en Wikidata

Martti Oiva Kalevi Ahtisaari /ˈmɑrtti ˈojʋɑ ˈkɑ-yʋi ˈɑħtiˌsɑːri/ (Viipuri, anguaño Vyborg, Rusia; 23 de xunu de 1937) ye un políticu finlandés, décimu presidente de Finlandia (1994-2000) y ganador del Premiu Nobel de la Paz en 2008.

Biografía[editar | editar la fonte]

Martti Ahtisaari nació en Viipuri, Finlandia (güei Vyborg, Rusia). El so padre, Oiva Ahtisaari (que'l so güelu Julius Marenius Adolfsen emigrara colos sos padres a Finlandia en 1872 dende Tistedalen, Noruega) adquirió la ciudadanía en 1929 y camudó el so apellíu Adolfsen en 1937. Por cuenta de la guerra, el so padre foi al frente como suboficial mecánicu del exércitu, ente que la so madre, Tyyne, treslladóse a Kuopio pa escapar del peligru. Kuopio foi'l llugar ónde Ahtisaari pasó la mayor parte de la so infancia, asistiendo a la escuela "Kuopion Lyseo".

En 1968, casóse con Eeva Irmeli Hyvärinen (1936- ). La pareya tuvo un fíu, Marko Ahtisaari, un notable músicu y compositor.

Ahtisaari foi l'unviáu especial de les Naciones Xuníes nel procesu negociaciones del estatutu de Kosovu, empuestes a resolver el llargu conflictu nel territoriu que declaró la so independencia de Serbia en 2008. El mesmu añu foi-y otorgáu'l doctoráu honoris causa pola Escuela Universitaria de Londres. Foi gallardoniáu col Premiu Nobel de la Paz en 2008 "pol so importante llabor, en dellos continentes y mientres más de tres décades, destinada a resolver los conflictos internacionales".[14]

Amás formó parte de AIESEC ente 1959 a 1963, una organización ensin fines d'arriquecimientu de mozos universitarios a nivel mundial.

Presidente de Finlandia[editar | editar la fonte]

Les eleiciones presidenciales de 1994 fueron les primeres nes que s'escoyó'l Presidente por votu direutu de los ciudadanos y non por colexos eleutorales. Ahtisaari aceptó la candidatura del Partíu Social Demócrata. El so intachable imaxe política foi un factor importante na eleición, según la so visión de Finlandia como un participante activu nos asuntos internacionales. Ahtisaari ganó en segunda ronda al so oponente, Elisabeth Rehn del Partíu Popular Suecu.

El so mandatu como presidente empezó con una cisma nel senu del Partíu del Centru encabezáu pol primer ministru Esko Aho, quien nun aprobó la política esterior de Ahtisaari. Viaxó de cutiu per Finlandia y l'estranxeru, lo que-y ganó gran popularidá ente la población.

Ahtisaari sofitó la entrada na Xunión Europea y, nun referéndum en 1994, el 56% de los votantes finlandeses amosáronse a favor de l'adhesión. Axustó, xuntu con Víktor Chernomyrdin, el fin de los combates en Kosovu en 1999 empobináu por Slobodan Milošević.

De cutiu zarapicó cola resistencia del Parllamentu finlandés, que prefería una más prudente política esterior. Asocedió-y la Ministra de Rellaciones Esteriores, Tarja Halonen, quien se convirtió na primer muyer presidente de Finlandia.[15][16]

Premios[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 Afirmao en: Munzinger-Archiv. Identificador Munzinger: 00000015402. Apaez como: Martti Ahtisaari. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Títulu: Martti Ahtisaari. Llingua de la obra o nome: alemán.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Afirmao en: Enciclopedia Brockhaus. Identificador de Brockhaus Enzyklopädie en línea: ahtisaari-martti-oiva. Apaez como: Martti Oiva Ahtisaari. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Títulu: Martti Oiva Ahtisaari. Llingua de la obra o nome: alemán.
  3. Afirmao en: Gemeinsame Normdatei. Data de consulta: 9 abril 2014. Autor: Biblioteca Nacional d'Alemaña.
  4. Afirmao en: Prabook. Prabook ID: 1413868. Apaez como: Martti Oiva Kalevi Ahtisaari. Autor: varios autores. Llingua de la obra o nome: inglés.
  5. Afirmao en: Proleksis Encyclopedia. Identificador de la enciclopedia Proleksis: 7382. Apaez como: Martti Ahtisaari. Llingua de la obra o nome: croata.
  6. «Ahtisaari, Martti(1937 - )». The National Biography of Finland (7 xunu 2000). Consultáu'l 13 mayu 2020.
  7. «Honorary Doctorates» (inglés). Instituto Estatal de Relaciones Internacionales de Moscú. Archiváu dende l'orixinal, el 29 xunu 2019. Consultáu'l 29 xunu 2019.
  8. URL de la referencia: http://kongehuset.dk/modtagere-af-danske-dekorationer.
  9. «Australian Honours Search Facility» (inglés).
  10. URL de la referencia: https://unric.org/sv/ahtisaari-mottog-unescos-fredspris/.
  11. URL de la referencia: http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2008/.
  12. URL de la referencia: https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/.
  13. URL de la referencia: https://www.ifw-kiel.de/konfer/wwp.
  14. Premiu Nobel de la Paz 2008.
  15. Ficha nel Club de Madrid
  16. US Pleased With Post-Independence Progress In Kosovo, VOA News, (n'inglés)

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Predecesor:
Mauno Koivisto
Presidente de Finlandia
Flag of the President of Finland.svg

1994 - 2000
Socesor:
 


Predecesor:
 
Nobel prize medal.svg
Premiu Nobel de la Paz

2008
Socesor:
Barack Obama







Martti Ahtisaari