Margarita Salas

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Margarita Salas
Margarita Salas Falgueras.jpg
Vida
Nacimientu

Canero30 de payares de 1938

(78 años)
Nacionalidá Bandera de Méxicu Méxicu
Familia
Casáu con Eladio Viñuela
Estudios
Estudios Universidá Complutense de Madrid
Nivel d'estudios doctor
Direutor de tesis Alberto Sols García
Llingües castellán
Oficiu
Oficiu bioquímico, genetista molecular y profesor universitariu
Empleadores Universidad Autónoma de Madrid
Centro de Biología Molecular Severo Ochoa
CSIC
Universidá de Nueva York
Premios
Miembru de Academia Nacional de Ciencias de los Estados Unidos
Academia Europea de Ciencias y Artes
Real Academia Española
Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales
Cambiar los datos en Wikidata

Margarita Salas Falgueras, marquesa de Canero (Canero, Asturies, 30 de payares de 1938)[1] ye una bioquímica española. Llicenciada en Ciencies Químiques pola Universidá Complutense de Madrid, foi discípula de Severu Ochoa,[2] con quien trabayó nos Estaos Xuníos dempués de faelo con Alberto Sols en Madrid. Casada col tamién científicu Eladio Viñuela,[3] dambos encargar d'impulsar la investigación española nel campu de la bioquímica y de la bioloxía molecular.

Na actualidá ye profesora venceyada "ad honorem" del Conseyu Cimeru d'Investigaciones Científiques (CSIC), y desenvuelve el so trabayu nel Centru de Bioloxía Molecular Severu Ochoa de Madrid (CSIC-UAM). Tamién ye académica de la RAE dende l'añu 2003, y censora de la Xunta de Gobiernu dende 2008.[4]

Carrera científica[editar | editar la fonte]

Trabayu tempranu[editar | editar la fonte]

Dempués de la so graduación en Ciencies Químiques, Margarita Salas ingresó nel llaboratoriu de Alberto Sols, pioneru de la bioquímica n'España. So la dirección de Sols, realizó la so tesis doctoral sobre la especificidá anomérica de la glucosa-6-fosfatu isomerasa, y una vegada rematada, coló mientres cuatro año (1963-1967) a Estaos Xuníos pa trabayar como investigadora na Universidá de Nueva York xuntu a Severu Ochoa.

ADN polimerasa del virus bacteriófago Φ29[editar | editar la fonte]

Ente les sos mayores contribuciones científiques destaca la determinación de la direccionalidad de la llectura de la información xenética, mientres la so etapa nel llaboratoriu de Severu Ochoa, y el descubrimientu y caracterización de la ADN polimerasa del fago Φ29, que tien múltiples aplicaciones biotecnológicas por cuenta de la so peralta capacidá d'amplificación del ADN.[5]

Na actualidá (2012) ye profesora Ad Honorem nel Centru de Bioloxía Molecular Severu Ochoa, centru d'investigación mistu del CSIC y de la Universidá Autónoma de Madrid, onde sigui trabayando col virus bacteriófago Φ29, de gran utilidá na investigación en biotecnoloxía y el cual infecta una bacteria non patóxena, Bacillus subtilis.

Actividá científica[editar | editar la fonte]

Margarita Sales cuenta na so curriculum vitae con más de 350 publicaciones en revistes o llibros internacionales y unes 10 en medios nacionales. Ye, amás, posesora de 8 patentes, y realizó unes 400 conferencies.[6]

Ente les sos aportaciones científiques más importantes, destaquen la determinación de que la llectura del mensaxe xenéticu trescurre na dirección 5' a 3'; la demostración de que la p6, proteína de tipu histona, coopera cola proteína p4 na represión del promotor tempranu A2c y na activación del promotor tardíu A3; la demostración de que'l triplete ensin sentíu UAA da llugar a la terminación de la cadena polipeptídica nun sistema de Y. coli; el descubrimientu d'una glucoquinasa específica pa la fosforilación de glucosa en fégadu d'aguarón que la so síntesis depende d'insulina; y la so investigación alrodiu del ADN polimerasa del virus bacteriófago Φ29.[6]

Reconocencies[editar | editar la fonte]

Pertenez a delles de les más prestixoses sociedaes ya institutos científicos nacionales ya internacionales, collaborando y siendo miembru del conseyu editorial d'importantes publicaciones científiques. Llogró distintos galardones, siendo nomada "Investigadora europea 1999" pola Unesco y recibió el premiu Jaime I d'investigación en 1994. Foi nomada directora del Institutu d'España (1995-2003), organismu qu'arrexunta a la totalidá de les Reales Academies Españoles.

Preside la Fundación Severu Ochoa[7] y dirixe añalmente'l cursu de la Escuela de Bioloxía Molecular “Eladio Viñuela”, dientro de los cursos de branu de la Universidá Internacional Menéndez Pelayo en Santander.

Ye miembru de la Real Academia de Ciencies Esactes, Físiques y Naturales, de la Real Academia Española,[8] de la Academia Europea de Ciencies y Artes, de la American Society for Microbiology y de la American Academy of Arts and Sciences, ente otres.

Nomamientu de Margarita Sales Doctora Honoris Causa pola UNED.

Amás, foi nomada doctora honoris causa poles universidaes Rey Juan Carlos,[9] d'Uviéu, d'Estremadura, de Murcia,[10] Politécnica de Madrid, de Xaén,[11] de Cádiz,[12] de Málaga,[13] de la UNED y de la Universidá Internacional Menéndez Pelayo.

En 1992 foi-y puestu'l so nome a un Institutu d'Educación Secundaria en Majadahonda (Comunidá de Madrid). Anguaño hai otru Institutu d'Educación Secundaria llamáu igual en Seseña (Toledo),tamién lleva'l so nome una UFIL(Unidá de Formación ya Insertamientu Llaboral) en Fuenlabrada (Madrid).

Ye fía adoptiva de Conceyu de Valdés (Asturies) dende l'añu 1997, y de Xixón dende l'añu 2004.

En mayu del 2007 foi nomada miembru de la Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos, convirtiéndose asina na primer muyer española qu'entra a formar parte de la institución.

Foi nomada miembru de la Real Academia Española en 2003, y Censora de la mesma en 2008.[4]

Foi estremada con delles cais nel so honor: en 2006 una cai en Xixón, l'añu 2009 una en Regueru de la Encomienda, y en 2011 otra cai nel Parque Científicu-Tecnolóxicu de Almería (PITA).[6]

En 2014 foi escoyida pola revista Quo, en collaboración col Conseyu Cimeru d'Investigaciones Científiques y el Conseyu Cimeru de Deportes, pa la primer «Selección Española de la Ciencia», compuesta por trelce científicos españoles destacaos a escala internacional.[14][15]

En marzu de 2015 les Cases d'Asturies en Alcalá de Henares y Alcobendas y los centros asturianos de Madrid y Tres Canto estremar col títulu d'Asturiana Universal» pol so brillante y esitosa carrera internacional como científica ya investigadora nel campu de la bioloxía molecular».[16]

Ye marquesa de Canero dende'l 11 de xunetu de 2008, por Real Decretu. El títulu nobiliariu, que va ser hereditariu, foi-y concedíu pola so entrega a la investigación científica sobre la bioloxía molecular, realizada de forma intensa y rigorosa a lo llargo de tola so vida profesional».[17][18][19]

Premios[editar | editar la fonte]

  • 1997: Medaya del Principáu d'Asturies.[6]
  • 1999: Premiu Nacional de Investigación Santiago Ramón y Cajal.[6]
  • 1999: Premiu L’Oreal - UNESCO for “Women in Science”.[6]
  • 2000: Premios L'Oréal-UNESCO a Muyeres en Ciencia[20]
  • 2001: Escoyida ente les 100 Muyeres del Sieglu XX qu'abrieron el camín a la igualdá nel Sieglu XXI pol Conseyu de la Muyer de la Comunidá de Madrid.[6]
  • 2002: Premio Isabel Ferrer de la Generalitat Valenciana.[6]
  • 2002: Medaya d'Oru de la Comunidá de Madrid.[6]
  • 2003: Gran Cruz de la Orde Civil d'Alfonso X el Sabiu.[6]
  • 2004: Premiu Internacional de Ciencia ya Investigación de la Fundación Cristóbal Gabarrón.[6]
  • 2005: Medaya d'Oru al Méritu nel Trabayu.[21]
  • 2005: Medaya d'Honor de la Universidá Complutense de Madrid.[6]
  • 2006: Premiu a la Excelencia concedíu por FEDEPE (Federación Española de Muyeres Directives, Executives, Profesionales y Empresaries).[22]
  • Medaya d'Oru del Colexu Oficial de Veterinarios del Principáu d'Asturies.[6]
  • 2008: XL Premio Llección Conmemorativa Jiménez Díaz. Fundación Conchita Rábago.
  • 2009: Títulu d'Embaxadora Honoraria de la Marca España, categoría de Ciencies ya Innovación, que falla'l Foru de Marques Renombraes Españoles col beneplácito del Ministeriu d'Asuntos Esteriores y Cooperación.[23]
  • 2009: Premio Muyer Líder 2009, concedíu pola Fundación Rafael del Pinu, Aliter y Merck.[24]
  • 2009: Premiu a “Toa una vida profesional” de la Fundación Mapfre.[25]
  • 2014: Premiu a la Excelencia Química, concedíu pol Conseyu Xeneral de Colexos Oficiales de Químicos d'España.[26]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Margarita Salas. Biografía. Institutu Cervantes.
  2. «Un país ensin investigación ye un país ensin desenvolvimientu.»
  3. vida-de-margarita-sales-en-el centru-de-la muyer.html La vida de Margarita Salas, nel Centru de la Muyer.
  4. 4,0 4,1 «Margarita Salas Falgueras | Real Academia Española». Consultáu'l 29 de marzu de 2016.
  5. «My life with bacteriophage Ø29» (en inglés). Journal of Biological Chemistry. http://www.jbc.org/content/early/2012/11/02/jbc.X112.433458.abstract. 
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 «Curriculum Vitae de Margarita Salas». Consultáu'l 29 de marzu de 2016.
  7. «Centro de Bioloxía Molecular "Severu Ochoa"». Archiváu dende l'orixinal, el 3 d'avientu de 2015.
  8. Margarita Salas Falgueras.
  9. [1] Universidad Rey Juan Carlos
  10. Margarita Salas: «N'España formen científicos escelentes que se rifan nel estranxeru.»
  11. [2] - Universidá de Xaén
  12. Honoris Causa - Universidá de Cádiz
  13. [3] - Doctora Honoris Causa pola UMA, ochobre de 2009
  14. Ferrer, Aurora (2014). «so primera-partíu Golazu de la selección española de ciencia nel so primer partíu». Quo, 29 de mayu de 2014 (Consultáu'l 31 de mayu de 2014)
  15. Corrolada, Miguel, G. (2014) «Los 'cracks' de la Colorada científica.» 30 de mayu de 2014. El Mundu. Consultáu'l 31 de mayu de 2014.
  16. «Margarita Salas, "Asturiana universal".»
  17. Margarita Salas, marquesa de Canero.
  18. confidente/2008-07-17/los-nuevos-nobles-del rei-juan-carlos_441941/ «Los nuevos nobles del Rei Juan Carlos.»
  19. rei solu-estremó--a-cuatro-mujer-con-titulos-nobiliarios-dende-la-constitucion.html «El Rei namá estremó a cuatro mujer con títulos nobiliarios dende la Constitución.»
  20. L'ORÉAL-UNESCO FOR WOMEN IN SCIENCE N'ESPAÑA
  21. Real Decreto 1398/2005, de 18 de payares, pol que se concede la Medaya al Méritu nel Trabayu, na so categoría d'oru, a doña Margarita Salas Falgueras.
  22. mio-trabayu-ye-lo-que me caltien-activa_a688.html
  23. Embaxadores Honorarios de la Marca España 2009
  24. La investigadora Margarita Salas, Premio Muyer Líder 2009
  25. Premio Fundación Mapfre 2008
  26. sos investigaciones-en-esi campu_0uDRfCKMIKeQEjOqQNEQG/ Los químicos premien a Margarita Sales poles sos investigaciones nesi campu

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

















Margarita Salas