Mancomunidá de Naciones

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Malborough House (Londres), sé del Secretariáu de la Mancomunida.

La Mancomunida de Naciones o Commonwealth of Nations[1], anantes conocida como British Commonwealth[2], y a la que ye vezu referise xeneralmente como the Commonwealth, ye una organización intergubernamental de 53 países que, sacante Mozambique, son los heriedes de los distintos territorios que formaron parte del Imperiu británicu[3]. La Commonwealth funciona al traviés de decisiones de consensu intergubernamentales de tolos sos miembros, organizaos nel Secretariáu de la Mancomunida, y de organizaciones non gubernamentales, organizaes al traviés de la Commonwealth Foundation.[4].

L'orixe de la Mancomunidá remóntase a mediaos del sieglu XX, momentu de la descolonización del Imperiu británicu al traviés de la concesión de niveles crecientes d'autogobiernu a los distintos territorios. Constituyose formalmente cola Declaración de Londres de 1949, qu'establez que tolos sos miembros son "llibres ya iguales"[5]. El símbolu d'esta llibertá ye la reina d'Inglaterra Sabela II, que tien el cargu de Xefa de la Commonwealth. Treinta y ún de los países que la formen son republiques, y cinco tienen monarquíes con reis o reines distintos d'ella, pero la reina Sabela ye la xefa del estáu y monarca constitucional de dieciseis países de la Commonwealth, los nomaos reinos de la Mancomunidá. De magar la fundación de la Mancomunidá la reina dexó de ser xefa del estáu, y poro de tener dengún cargu formal, en dellos países más: India, Paquistán, Sri Lanka, Malasia and Singapur.[6].

Los estaos miembros nun tienen denguna obligación llegal pa colos otros; tán xuníos namái por una llingua, cultura ya historia común, y polos valores compartíos de democracia, llibertá d'espresión, respetu a los derechos humanos y al imperiu de la llei.[4]. Estos valores tán consagraos na Carta de la Commonwealth, y son promovíos al traviés de la celebración, cada cuatro años, de los Xuegos de la Commonwealth.

Los miembros de la Mancomunida tienen un territoriu conxuntu de 29.958.050 km2, esto ye, un 20% de la superficie total non sumerxida de la Tierra, espardíos pelos seis continentes. La so población conxunta ye de 2.419.000.000 d'habitantes, cuasi un terciu de la poblacion mundial[7], qu'esfruten del 14% del productu interior brutu mundial.

Estaos miembros[editar | editar la fonte]

Nr. País Añu d'ingresu Códigu
ISO 3166-1
Superficie
(en km2)
Población
(est. 2004)
Capital Notes
1 Flag of Antigua and Barbuda.svg Antigua y Barbuda 1981 ATG 442 69.000 San Xuan
2 Bandera de Australia Australia 1931 AUS 7.692.030 21.507.717 Canberra
3 Bandera de las Bahamas Bahames 1973 BHS 13.939 314.000 Nasáu
4 Bandera de Bangladex Bangladex 1972 BGD 147.570 135.684.000 Daca
5 Bandera de Barbados Barbados 1966 BRB 430 269.000 Bridgetown
6 Bandera de Belice Belize 1981 BLZ 22.965 253.000 Belmopán
7 Bandera de Botsuana Botsuana 1966 BWA 581.730 1.712.000 Gaborone
8 Bandera de Brunéi Brunéi 1984 BRN 5.765 351.000 Bandar Seri Begawan
9 Bandera de Camerún Camerún 1995 CMR 475.442 15.769.000 Yaundé
10 Flag of Canada.svg Canadá 1931 CAN 9.984.670 31.362.000 Ottawa
11 Flag of Cyprus.svg Xipre 1961 CYP 9.251 765.000 Nicosia
12 Flag of Dominica.svg Dominica 1978 DMA 751 72.000 Roseau
13 Bandera de Fiji Fiji 1970 (Suspendíu dende 2006) FJI 18.376 823.000 Suva Retiráu ente 1987 y 1997. Suspendíu entre 2000 y 2001.
14 Flag of The Gambia.svg Gambia 1965 GMB 10.300 1.360.681 Banjul Retirau ente 2013[8] y 2018[9][10].
15 Flag of Ghana.svg Ghana 1957 GHA 238.537 20.271.000 Acra
16 Flag of Grenada.svg Granada 1974 GRD 344 109.590 Saint George
17 Flag of Guyana.svg Guyana 1966 GUY 214.969 766.000 Georgetown
18 Bandera de India India 1947 IND 3.166.414 1.048.641.000 Nueva Delhi
19 Flag of Jamaica.svg Xamaica 1962 JAM 10.991 2.641.000 Kingston
20 Bandera de Kenya Kenia 1963 KEN 580.367 31.345.000 Nairobi
21 Bandera de Kiribati Kiribati 1979 KIR 811 95.000 Bairiki
22 Bandera de Lesothu Lesothu 1966 LSO 30.355 1.777.000 Maseru
23 Bandera de Malaui Malaui 1964 MWI 118.484 10.743.000 Lilongüe
24 Bandera de Malasia Malasia 1957 MYS 329.847 24.305.000 Kuala Lumpur
25 Flag of Malta.svg Malta 1964 MLT 316 397.000 La Valeta
26 Flag of Mauritius.svg Mauriciu 1968 MUS 2.040 1.212.000 Port Louis
27 Bandera de Mozambique Mozambique 1995 MOZ 799.380 18.438.000 Maputo
28 Flag of Namibia.svg Namibia 1990 NAM 824.292 1.985.000 Windhoek
29 Flag of Nauru.svg Nauru 1968 NRU 21 12.000 Yaren
30 Flag of Nigeria.svg Nixeria 1960 NGA 923.768 132.785.000 Abuya Suspendíu ente 1995 y 1999.
31 Flag of New Zealand.svg Nueva Zelanda 1931 NZL 270.534 3.939.000 Wellington
32 Flag of Pakistan.svg Paquistán 1947 PAK 796.095 144.902.000 Islamabad Retiráu ente 1972 y 1989. Suspendíu ente 1999 y 2004 y otra vuelta ente 2007 y 2008.
33 Flag of Papua New Guinea.svg Papúa Nueva Guinea 1975 PNG 462.840 5.378.000 Port Moresby
34 Bandera del Reinu Xuníu Reinu Xuníu 1931 GBR 242.910 59.229.000 Londres
35 Bandera de Ruanda Ruanda 2009 RWA 26.338 8.648.248 Kigali
36 Bandera de les Islles Salomón Islles Salomón 1978 SLB 27.556 443.000 Honiara
37 Bandera de Samoa Samoa 1970 WSM 2.831 176.000 Apia
38 Flag of Saint Kitts and Nevis.svg Saint Kitts y Nevis 1983 KNA 269 46.000 Basseterre
39 Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg San Vicente y les Granadines 1979 VCT 389 117.000 Kingstown
40 Flag of Saint Lucia.svg Saint Lucia 1979 LCA 616 160.000 Castries
41 Bandera de Seixeles Seixeles 1976 SYC 455 84.000 Victoria
42 Bandera de Sierra Lleona Sierra Lleona 1961 SLE 71.740 5.235.000 Freetown
43 Flag of Singapore.svg Singapur 1965 SGP 660 4.164.000 Singapur
44 Flag of Sri Lanka.svg Sri Lanka 1948 LKA 65.525 18.968.000 Colombo
45 Flag of Swaziland.svg Suazilandia 1968 SWZ 17.363 1.088.000 Mbabane
46 Bandera de Sudáfrica Sudáfrica 1931 ZAF 1.219.090 45.345.000 Ciudá del Cabu Retiráu ente 1961 y 1994.
47 Flag of Tanzania.svg Tanzania 1964 TZA 945.087 35.181.000 Dodoma
48 Flag of Tonga.svg Tonga 1970 TON 748 101.000 Nuku'Alofa
49 Bandera de Trinidá y Tobagu Trinidá y Tobagu 1962 TTO 5.128 1.304.000 Puerto España
50 Flag of Tuvalu.svg Tuvalu 1978 TUV 26 11.000 Funafuti
51 Flag of Uganda.svg Uganda 1962 UGA 241.139 24.600.000 Kampala
52 Flag of Vanuatu.svg Vanuatu 1980 VUT 12.190 206.000 Port Vila
53 Flag of Zambia.svg Zambia 1964 ZMB 752.614 10.244.000 Lusaka
Países miembros de la Mancomunidá. Los reinos de la Mancomunidá apaecen de collor azul, les repúbliques en collor rosa y los países cola so propia monarquía en collor verde.

Cadarma institucional[editar | editar la fonte]

Xefe de la Mancomunidá[editar | editar la fonte]

Sabela II d'Inglaterra, Xefa de la Mancomunidá.

Siguiendo la fórmula establecida na Declaración de Londres, Sabela II d'Inglaterra ye la Xefa de la Mancomunidá. Esti títulu ye, por llei, ún de los títulos reales que Sabela tien en caún de los reinos de la Commonwealth[11], los 16 miembros de la Mancomunida que la reconocen como la so reina. Por embargu, cuando la reina muerra el so socesor a la corona britanica nun hereda automáticamente'l cargu de Xefe de la Commonwealth[12]. Esti cargu, puramente simbólicu, representa la llibre asociación de los miembros de la Mancomunidá, 31 repúbliques y cinco monarquíes cola so propia casa real: Brunei, Lesotho, Malasia, Suazilandia y Tonga.

Conceyu de Xefes de Gobiernu de la Mancomunidá[editar | editar la fonte]

El principal muérganu de decisión de la organización ye'l conceyu de los xefes de gobiernu de la Mancomunidá (Commonwealth Heads of Government Meeting, CHOGM), formáu por primeros ministros y presidentes de los estaos miembros, que s'axunten cada dos años demientres varios díes pa tratar temes d'interés mutuu. Esti conceyu ye l'heriede de los conceyos de primeros ministros de la Commonwealth y de los sos antecesores, les Conferencies Coloniales y les Conferencies Imperiales, que se remonten a 1887. Hai, amás d'esti conceyu, reuniones regulares de ministros d'economía, salú... Ye vezu nun invitar a eses reuniones, ministeriales o xenerales, a los representantes de los países morosos nel pagu de les cuotes de la organización[11].

El xefe de gobiernu del país nel que se celebra'l conceyu tien el cargu de presidente n'exerciciu de la Commonwealth dende qu'entama la reunión nel so país hasta qu'entama la siguiente, momentu nel que tresfiere'l cargu al xefe de gobiernu del país anfitrión[13].

Banderes de los países de la Mancomunidá en Parliament Square (Londres).

Secretariáu de la Mancomunidá[editar | editar la fonte]

El Secretariáu de la Mancomunidá (Commonwealth Secretariat), establecíu en 1965, ye la principal axencia intergubernamental de la Mancomunidá, y tien como oxetivu facilitar les consultes y la cooperación ente los paises y gobiernos miembros, ante los que ye responsable de les sos acciones. El Secretariáu representa a la organización delantre l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes col estatus d'observador. El Secretariáu organiza les cumbres y les reuniones ministeriales y de técnicos, axuda nel desarrollu de polítiques de la organización y da conseyu políticu, amás de facilitar la comunicación multillateral ente los gobiernos de los paises miembros. Da, tamién, sofitu técnicu a los gobiernos p'axudalos al desarrollu social y económicu de los sos países, trabayando siempres acordies colos valores políticos fundamentales de la Mancomunidá[14].

El Secretariáu ta dirixíu pol Secretariu Xeneral, elexíu polos xefes de gobiernu de los países miembros pa un periodu non mayor de dos mandatos de cuatro años. Elli, asistíu por dos axudantes, dirixen la cadarma alministrativa del Secretariáu. L'actual secretaria xeneral ye Patricia Scotland, de Dominica, que sustituyó el 1 d'abril de 2016 al indiu Kamalesh Sharma.

Ciudadanía de la Mancomunidá y altos comisionaos[editar | editar la fonte]

En reconocencia de la so herencia histórica y cultural común los países de la Mancomunidá nun son consideraos "foriatos" ente sí[15][16][17], magar que la estensión d'esti derechu de "ciudadanía" ye variable nos diferentes países. Con independencia d'ello, la cercanía ente estos países refléxase polo menos nos protocolos diplomáticos que dirixen les sos rellaciones. Asina, los estaos miembros nun intercambien embaxadores ente ellos, sinon altos comisionaos.

Amás, dellos estaos miembros traten a los ciudadanos de los demás miembros que viven ente ellos con un tratu preferencial respectu al que-y dan a los ciudadanos de países ayenos a la Mancomunida. Inglaterra, y tamién dellos otros países, principalmente caribeños, garanticen el derechu al votu de los ciudadanos de la Commonwealth que viven ente ellos. Amás, los ciudadanos de los países de la Mancomunidá que viven en países nos qu'el so propiu país nun tien embaxada pueden recibir asistencia consular na embaxada británica[18], y hai alcuerdos d'asistencia consular ente otros estaos de la Commonwealth, como'l robláu por Canadá y Australia en 1986[19].

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Declaración de Londres, 1949: "miembros llibres ya iguales de la Mancomunidá de Naciones, cooperando llibremente na búsqueda de la paz, la llibertá y el progresu" ("free and equal members of the Commonwealth of Nations, freely co-operating in the pursuit of peace, liberty and progress").
  2. «BBC News – Profile: The Commonwealth».
  3. «About us». The Commonwealth. Consultáu'l 22 d'abril de 2018.
  4. 4,0 4,1 «The Commonwealth». The Commonwealth. Consultáu'l 22 d'abril de 2018.
  5. «The London Declaration». The Commonwealth. Consultáu'l 22 d'abril de 2018.
  6. «About the commonwealth». The Foreign and Commonwealth office, UK. Consultáu'l 22 d'abril de 2018.
  7. «US and World Population Clock». US Census Bureau (29 de xunu de 2013). Consultáu'l 22 d'abril de 2018.
  8. Hirsch, Afua (3 d'ochobre de 2013). «Gambia quits the Commonwealth» (inglés). Londres: Guardian News and Media Limited. Consultáu'l 22 d'abril de 2018.
  9. The Gambia: UK 'very pleased' about Commonwealth return. BBC. http://www.bbc.com/news/world-africa-38968336. 
  10. The Gambia presents formal application to re-join the Commonwealth. The Commonwealth. 23 de xineru de 2018. http://thecommonwealth.org/media/news/gambia-presents-formal-application-re-join-commonwealth. Consultáu el 22 d'abril de 2018. 
  11. 11,0 11,1 Patterson, Percival (24 d'ochobre de 2007). «Report of the Committee on Commonwealth Membership». Commonwealth Secretariat. Consultáu'l 22 d'abril de 2018.
  12. «Head of the Commonwealth». Commonwealth Secretariat. Consultáu'l 22 d'abril de 2018.
  13. «The Commonwealth at and immediately after the Coolum CHOGM». The Round Table 91 (364):  pp. 125–129. April 2002. doi:10.1080/00358530220144139. 
  14. Cook and Paxton, Commonwealth Political Facts (1978) part 3.
  15. «Is the Commonwealth an International Organisation?». International and Comparative Law Quarterly 31 (3):  pp. 451–73. Xunetu de 1982. doi:10.1093/iclqaj/31.3.451. 
  16. «Commonwealth and Favored-Nation Usage». American Journal of International Law 52 (3):  pp. 455–468. Xunetu de 1958. doi:10.2307/2195461. 
  17. «What is the Commonwealth?». World Politics 11 (4):  pp. 577–87. Xunetu de 1959. doi:10.2307/2009593. 
  18. «Support for British nationals abroad: a guide». Foreign and Commonwealth Office (2013). Archiváu dende l'orixinal, el 19 d'ochobre de 2013.
  19. «Canada-Australia Consular Services Sharing Agreement». Travel.gc.ca. Consultáu'l 22 d'abril de 2018.


Icono de esbozo
Esti artículu ye un entamu. Pues ayudar a la Wikipedia n'asturianu ampliándolu.