Maceda

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Maceda
Paisage de casas.jpg
Escudo de Maceda.svg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaFlag of Galicia.svg Galicia
ProvinciaBandera de Provincia d'Ourense Provincia d'Ourense
Tipu entidá conceyu d'España
Alcalde de Maceda Traducir Francisco Xabier Oviedo Rodríguez Traducir
Códigu postal 32...
Xeografía
Coordenaes 42°16′15″N 7°39′03″W / 42.2707963°N 7.650832°W / 42.2707963; -7.650832Coordenaes: 42°16′15″N 7°39′03″W / 42.2707963°N 7.650832°W / 42.2707963; -7.650832
Maceda is located in España
Maceda
Maceda
Maceda (España)
Superficie 102 km²
Altitú 536 m
Llenda con Paderne de Allariz, Esgos, Xunqueira de Espadanedo, Montederramo, Vilar de Barrio y Baños de Molgas
Demografía
Población 2924 hab. (2017)
Porcentaxe 0.95% de provincia d'Ourense
Densidá 28,67 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00
www.concellodemaceda.com/
Cambiar los datos en Wikidata

Maceda ye un conceyu español perteneciente a la provincia d'Ourense, na comunidá autónoma de Galicia. El conceyu ta constituyíu pola capital, Maceda, y 54 nucleos de población (villes y aldegues) esvalixaes ente les fasteres de los pies de la Sierra de San Mamede. Tales como pueden ser Santiago da Costa, Tioira, Santa Marta, Carguizoi, Barxela, Xinzo da Costa, Santirso, Escuadro, Capo de Escuadro, A Teixeria,Francos, y Llambas do Monte ente munches más. La mayoría de la población concentrar na capital. Les aldegues nun suelen devasar los 300 habitantes, dalgunes inclusive nun lleguen a los 10. Tou esto nes estaciones fríes d'iviernu. Pel branu, les villes aliquen cola llegada de mozos acompañaos polos sos padres de vuelta al pueblu pa pasar la dómina braniza.

Eleiciones municipales 2015 [1][editar | editar la fonte]

Concello de Maceda
Votos Datos
  • ·PP 6 conceyales 937 votos
  • ·CxG CCG 4 conceyales 656 votos
  • ·PSOE 1 conceyales 229 votos

Total censu eleutoral: 2.602

Total votantes: 1.967

Votos en blancu: 24

Votos nulos: 51

Astención: 639 persones

Porcentaje abstención: 24'52%

Artículu de toles eleiciones celebraes en Maceda:

Eleiciones en Maceda

Demografía[editar | editar la fonte]

Maceda cuenta con 2.938 habitantes distribuyíos en 54 nucleos de población qu'ocupen 102 km²:

  • ·Población 2.938 hab. (2016)
  • ·Densidá 28,80 hab./km²

El 66.71% de la población vive nel nucleu municipal, Maceda, nel añu 2016. Dende l'añu 2007, más de la metá de la población vive nel nucleu municipal. Los datos referir a 1 de xineru de cada añu.


Gráfica d'evolución de Maceda conceyu (fonte INE) ente 1857 y 1996


Gráfica d'evolución de Maceda conceyu (fonte INE) ente 1998 y 2016
Añu Población Añu Población Añu Población Añu Población Añu Población Añu Población
1857 4684 1920 5085 1981 5446 2001 3388 2007 3146 2013 3025
1877 4760 1930 5919 1991 3477 2002 3346 2008 3143 2014 2978
1887 4830 1940 6285 1996 3467 2003 3307 2009 3139 2015 2957
1897 5102 1950 5991 1998 3366 2004 3262 2010 3153 2016 2938
1900 4948 1960 5438 1999 3399 2005 3218 2011 3129
1910 4988 1970 4616 2000 3387 2006 3162 2012 3112


Gráfica d'evolución de Maceda nucleu municipal (fonte INE) ente 2000 y 2016
Añu Población Añu Población Añu Población Añu Población Añu Población Añu Población
2000 1518 2003 1590 2006 1576 2009 1639 2012 1702 2015 1670
2001 1547 2004 1592 2007 1591 2010 1689 2013 1680 2016 1690
2002 1562 2005 1587 2008 1608 2011 1693 2014 1677

Delda viva y presión fiscal[editar | editar la fonte]

Unu de los mayores problemes a los que s'enfrenta'l conceyu ye la so alta delda. Los habitantes del conceyu sufren altes tases d'impuestos en servicios básicos como l'agua.

La delda viva ye la cantidá de delda que los conceyos deben a caxes y bancos, nun inclúin les deldes a provisores.

Los datos referir a 31 d'avientu de cada añu.

Añu Delda viva €/habitante Presupuestu Porcentaxe Gastos de personal
2008 811.000 € 258,03 € 3.197.731 € 1.527.051 €
2009 765.000 € 243,70 € 3.226.052 € 1.254.279 €
2010 727.000 € 230,57 € 3.226.052 € 1.254.279 €
2011 675.000 € 215,72 € 3.226.052 € 1.254.279 €
2012 1.283.828 € 412'54 € 3.226.052 € 39,80 % 1.254.279 €
2013 1.223.000 € 410'68 € 2.486.079 € 1.254.279 €
2014 1.109.000 € 372'40 € 1.020.716,81€ - €
2015 868.000 € 297'43 €
2016 762.000 € 259'36 €

Fonte:MINISTERIU DE FACIENDA

Añu Presión fiscal por habitante
2008 255,37 €
2009 244,08 €
2010 238,92 €
2011 261,52 €
2012 286,72 €
2013 334,19 €
2014 312,26 €
2015

Fonte:habitante SIELOCAL

Castillo[editar | editar la fonte]

El principal monumentu de Maceda ye'l Castillo de Maceda, declaráu Monumentu Históricu-Artísticu por Decretu del 22 d'abril de 1949 (BOE núm. 125, de mayu de 1949), remonta los sos oríxenes al sieglu XI y cumplía una función de vixilancia y defensiva, primero contra les incursiones musulmanes y darréu lusitanes.es nel sieglu XII cuando, el castiellu foi dáu en dote a Doña María Fernández, fía en segundes nupcias del Conde de Torga (Pedro Froilaz) con Don Juan Ares de Novoa de Rivadavia d'onde surde la caña de los Novoa que siguió'l so llinaxe hasta'l sieglu XVII.

En Maceda vivió Alfonsu X el Sabiu cuando tenía 11 años d'edá cola so ayo Garcí Fernández, célebre compositor de les famoses Cantigues a Santa María, escrites en llingua gallega. De xuru foi onde empezó a instruyise na conocencia del gallegu. Tamién nació'l navegante Joâo da Nova, alcalde de Lisboa de 1496 a 1501 y descubridor, ente otres, de les Islles d'Ascensión, Santa Helena ( equí foi desterráu Napoleón y ye onde morrió), Ceilán y les islles "Trindade, Juan de Nova Island y plausiblemente Agalega Island. Ye'l gallegu más relevante del sieglu XVI"..

Nel sieglu XV el castiellu pasó a manos de los condes de Benavente y darréu a los condes de Maceda quien fueron desdexando'l castiellu y pasó a una etapa de decadencia motivada pola ausencia de descendencia masculina.

El castiellu sirvió d'enfrentamientu nes revueltes antiseñoriales irmandiñas, anque los sos moradores nunca tuvieron metíos de llenu. Yá na edá moderna y por cuenta de la posición estratéxica yá mentada, l'allugamientu foi escoyíu pa establecer un mercáu, que foi institucionalizáu por el mesmu señor feudal, convirtiéndolo na Feira do vinte, nel cual faíase efectives diverses rentes en conceutu de derechos. Asina foi como Maceda foi creciendo y convirtiendo en centru de comerciu de la contorna.

Nel añu 1654, Felipe IV concede'l condáu de Maceda a Alonso de Lanzós, rexidor de la ciudá de Betanzos y darréu el Borbón Felipe V concedió-y la grandor d'España.

La fortaleza de Maceda foi declarada Monumentu Históricu-Artísticu so la proteición de la Declaración xenérica del Decretu de 22 d'abril de 1949 (BOE núm.125, de mayu de 1949), y la Llei 16/1985 sobre'l Patrimoniu Históricu Español y Llei 16/1955, BIC [Bien d'Interés Cultural]. L'abandonu qu'esperimentó mientres años, llegando a convertise en trupu monte de maleza. Apocayá más de veinte años esta fortaleza atópase en ruines. La Xunta de Galicia y el Conceyu realizaron distintes obres d'adecuación en dos tramos ente los años 1996 y 2003, hasta convertilo nun agospiamientu hoteleru. N'avientu de 2008 el complexu tuvo un paru, debíu al cese obligáu d'actividá.

Anguaño convirtióse nel Hotel Monumentu Castelo de Maceda, convirtiéndose nun referente y nel establecimientu turísticu combinando la modernidá de les sos instalaciones y la prestosa sensación d'esfrutar d'un castiellu medieval.[1]

Castillo de Maceda

Iglesias[editar | editar la fonte]

·Sta. María, en Asadur

·Sta. Eulalia, en Escuadro.

·S. Pedro y Les Nieves, en Maceda.

·S. Juan de Vilardecás.

·Santiago, en Zorelle.

Pazo[editar | editar la fonte]

Pazo de Chaioso (en dellos documentos históricos tamién escritu Challoso o Chayoso). El Palaciu de Chaioso foi abandonáu polos sos entós dueños nos años 1980, y atópase dende l'añu 2008 en rehabilitación.

Otros palaciu son: El Palaciu de Casasoa, anguaño n'estáu llamentable, y el Palaciu de Vilardecás.

Grandes cases[editar | editar la fonte]

·Casa natal de D. Pedro de Cuenca.(Sr. De lluria y cuchiellu, inquisidor)

·Casa natal del Cardenal Quiroga Palacios. Rúa Cardenal Quiroga Palacios-Maceda

Horros[editar | editar la fonte]

En Vixueses, Zorelle, Viarellos, Piuca, Souto, Tioira, Parada, Francos y Bustavalle.

Historia[editar | editar la fonte]

Yera Contemporanea[editar | editar la fonte]

Probeza, emigración na primer metá del sieglu XX[editar | editar la fonte]

Según los testimonios locales esistía muncha miseria y l'emigración yera habitual, sobremanera a América. Tres l'entamu de la tecnocracia la emigración apuerta a un llastre pa la población del conceyu llegando a amenorgar drásticamente la población a partir de los años cuarenta.

Revuelta de 1870[editar | editar la fonte]

El periodu entendíu ente los años 1869-1874, en Ourense, foi un periodu de baturiciu políticu qu'afectó a la capital y en zones rurales próximes.

Lleves pa la guerra de Marruecos.[editar | editar la fonte]

El llabradores de Maceda sufrieron lleves forzoses pa la guerra de Marruecos, agravando la situación de miseria del campesinado yá que dalgunos morríen nel frente y delles families teníen que salir alantre solo cola entereza de la probe viuda. Los pueblos practicaben el sofitu mutuu y ayudaben a les families que quedaben desamparaes. Según testimonios locales.

Maceda na guerra civil de 1936[editar | editar la fonte]

Según los archivos del diariu "La Rexón" d'Ourense en Maceda esistía propaganda contraria al bandu nacional que controlaba'l llugar. Un artículu fai referencia a propaganda atea al falar de la misión d'un relixosu tratando de compensar dicha propaganda polos pueblos de la contorna.

Sicasí, Maceda, foi una fonte de cebera y reclutes pal bandu nacional y la gueta de recursos pal frente al traviés d'actos relixosos.

Cabo destacar la personalidá de Benignu Álvarez líder del partíu comunista gallegu na dómina y natural de Maceda qu'aguantó al fascismu nos montes de la sierra de Maceda hasta ser asesináu polos falanxistes. Resaltar qu'esta persona disponía de la collaboración de delles persones y yera respetada pola mayoría d'habitantes de la contorna. Este ye un echo de resistencia contra'l fascismu en Maceda.

Hubo represión, tortures y asesinatos per parte de los falanxistes de les que dan fe testimonio locales. Nengún d'estos crímenes fueron nunca llevaos a la xusticia ya inclusive, llegada la democracia, los asesinos quedaron impunes ante los sos crímenes.

Galería d'imaxes[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. «Hotel Monumento Castelo de Maceda» (gallegu). Proyeutu ARGA: Arquiteuturas Rehabilitadas de Galicia.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Maceda