Ludwig Feuerbach

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Ludwig Feuerbach
Feuerbach Ludwig.jpg
Vida
Nome completu Ludwig Andreas Feuerbach
Nacimientu Landshut28 de xunetu de 1804
Nacionalidá Bandera d'Alemaña Alemaña
Fallecimientu

Nürnberg13 de setiembre de 1872

(68 años)
Familia
Padre Paul Johann Anselm von Feuerbach
Hermanos/es
Estudios
Estudios Universidad de Heidelberg
Llingües Idioma Alemán
Oficiu
Oficiu antropólogu, filósofu y profesor universitariu
Trabayos destacaos Thoughts on Death and Immortality
La Esencia del Cristianismo
Movimientu Ateísmu
Creencies
Relixón Ateísmu
www.ludwig-feuerbach.de/
Feuerbach sig.svg
Cambiar los datos en Wikidata

Ludwig Andreas Feuerbach (Landshut, Alemaña, 28 de xunetu de 1804 – Rechenberg, Alemaña, 13 de setiembre de 1872) foi un filósofu alemán, antropólogu, biólogu y crítica a la relixón críticu de la relixón. Ye consideráu'l padre intelectual del humanismu atéu contemporaneu, tamién denomináu ateísmu antropolóxicu. Pa él la inmortalidá ye una creación humana y constitúi el xerme básicu de la antropoloxía de la relixón.[1]

El materialismu críticu de Feuerbach va tener un efectu fondu tantu nel pensamientu de Richard Wagner,[2] Max Stirner y Bakunin como nes teoríes de Marx y Engels y, polo xeneral, en tol denomináu materialismu históricu.

Biografía[editar | editar la fonte]

Ludwig Andreas Feuerbach nació en Landshut, Baviera, en 1804, fíu de Paul Johann Anselm von Feuerbach. Estudió teoloxía en Berlín. Nesta mesma ciudá foi discípulu de Hegel. Magar de primeres tuvo bien influyíu por él, rápido criticó la ideoloxía del so maestru siguiendo dos exes que fueron la base del so pensamientu: la concepción antropolóxica de toa relixón y la crítica materialista de too pensamientu especulativu. El so calter críticu sobre la relixón nun-y dexó exercer la docencia hasta la revolución de 1848, cuando, reclamáu polos sos alumnos de Heidelberg, profesó mientres un semestre la so teoría de la relixón. Feuerbach convertir nel maestru del pensamientu de los mozos hegelianos. Sobremanera tuvo influencia en Marx y Engels, anque éstos, darréu, se deslindarían del so materialismu n'obres como les Tesis sobre Feuerbach (1845) y La ideoloxía alemana (1846). Ente les sos obres destaquen Pensamientos sobre la muerte y l'inmortalidá (1830), onde niega la esistencia de Dios y d'otra vida, Crítica de la filosofía de Hegel (1839), La esencia del cristianismu (1841) y Principios fundamentales de la filosofía del futuru (1843). En 1870 afiliar al Partíu Socialdemócrata d'Alemaña (SPD). Morrió en 1872 en Rechenberg, cerca de Núremberg (Alemaña).

Balta de Feuerbach nel Johannisfriedhof en Núremberg

.

Feuerbach foi hermanu de Karl Wilhelm Feuerbach, Eduard Feuerbach, Friedrich Feuerbach y Joseph Anselm Feuerbach, el fíu d'ésti últimu foi un destacáu pintor alemán.

La teoría de la relixón de Feuerbach[editar | editar la fonte]

Monumentu a Ludwig Feuerbach en Núremberg.

Nel añu 1841, Feuerbach publica La esencia del cristianismu, obra cola qu'el so autor va convertir nun referente pa la esquierda hegeliana representada pol teólogu David Strauss, quien na so obra La vida de Jesús consideraba que los evanxelios yeren relatos míticos.

La filosofía de Feuerbach empecipiar en discutiniu abiertu cola teoloxía. A diferencia de Hegel, va entender que la filosofía ye dafechu independiente de la relixón; la filosofía tien como xera criticar la relixón y nun encontala. Nel centru y como exa del so pensamientu instala al ser humanu y polo tanto a la antropoloxía. Ye herederu de la tradición humanista. Sostien Feuerbach que los pruyimientos y les pretensiones ya idees relixoses son una característica específica del ser humanu, polo que la relixón quedaría inscrita na antropoloxía, que tien d'esplicala.

Les sos concepciones fundamentales en términos de crítica a la relixón, pueden ser amenorgaes a estes fórmules:

Cquote1.svg La relixón ye la reflexón, el reflexu de la esencia humana en sí mesma. ... . Dios ye pal home'l conteníu de les sos sensaciones ya idees más sublimes, ye'l so llibru xenéricu, nel cual escribe los nomes de los sos seres más queríos.[3] Cquote2.svg

La evolución del pensamientu de Feuerbach queda evidenciada na frase siguiente:

Cquote1.svg El mio primer pensamientu foi Dios, el segundu foi la razón y el terceru y postreru, l'home.[4] Cquote2.svg

Pa Feuerbach l'home realizó'l mesmu camín: primero creó a Dios y más tarde entendió que la so conocencia nun yera namás que un pasu n'el mesmu conocencia del home.

Feuerbach, al considerar a Dios una creación humana, niega la so esistencia de la manera na que lo concibe la teoloxía cristiana. Tamién negaba'l idealismu, que pretende suplantar l'home real -corporal y sensible- pol 'espíritu' y la 'razón'.

Pa Feuerbach, por tanto, nun ye Divos quien creó al home a la so imaxe, sinón, a la inversa, l'home quien creó a Dios, proxectando nél la so imaxe idealizada. L'home atribúi a Dios les sos cualidaes y reflexa nél el so deseos ensin realizar. Asina, ayenar, da orixe a la so divinidá. Pero, ¿por qué lo fai? L'orixe d'esta enayenadura atopar nel home mesmu. Aquello que l'home precisa y deseya, pero que nun puede llograr darréu, ye lo que proxecta en Dios. La palabra Dios tien pesu, seriedá y sentíu inmanente en boca de la necesidá, la miseria y la privación. Contra lo que pudiera creese, los dioses nun fueron inventaos polos gobernantes o los sacerdotes, que se valen d'ellos, sinón polos homes que sufren. Dios ye l'ecu del nuesu berru de dolor.

Feuerbach califica de xiru decisivu de la hestoria al fechu de que l'home reconoza abiertamente que la conciencia de Dios nun ye más que la conciencia de la especie. Homo homini deus est (l'home ye dios pal home).

Cuanto más engrandece l'home a Dios, más s'emprobez a sigo mesmu. L'home proxecta nun ser ideal (irreal) les sos cualidaes, negándo-yles a sigo mesmu. D'esta miente, reserva pa sigo lo que nél hai de más baxu y considérase nada frente al Dios que creó.

Conceutu de enayenadura (alienación)[editar | editar la fonte]

De la so crítica a la relixón esprende'l conceutu de alienación o enayenadura, seique'l más influyente de la so obra. Él parte d'una inversión de los términos: el suxetu pol predicáu. Divos nun crea al home, l'home crea a Dios proxectándose y proxectando los sos meyores atributos nél. Ye, entós, a cencielles un productu del home. Pero esti productu vuélvese ayenu a'l so productor y apoderar. Les propiedaes del home ayenar en Dios, l'oxetu apaez con vida propia y apodera al suxetu. Pa Feuerbach, esta enayenadura taba na conciencia humana, y un simple actu de la mesma podía resolvela.

Karl Marx retoma esti conceutu y ampliar nos sos Manuscritos económicos y filosóficos de 1844. Pa él, la enayenadura humana nun s'atopa solamente nel planu de la conciencia, sinón nel planu real. Agora l'home ayenar nel trabayu, y pa resolver esta enayenadura precisen acciones práctiques, una filosofía de la praxis.

Recapitulación ampliada[editar | editar la fonte]

Mientres se consideró discípulu de Hegel, aplicó con firmeza la defensa de la so filosofía. En 1835, morriendo'l so maestru na epidemia de cólera, cuatro años enantes, fixo una encesa defensa de la posición de Hegel, ante l'ataque d'unu de los sos críticos.

En 1839, empecipiaría'l mesmu Feuerbach l'actitú crítica contra l'autor de la "Fenomenoloxía del espíritu". Y dende la publicación en 1841 de "La esencia del cristianismu", la so posición sería englobada na de los hegelianos d'esquierda. Yeren discípulos directos o indirectos que criticaben idees como'l convencimientu hegeliana de la unidá ente la relixón cristiana productu de la revelación y de la filosofía.

Estampilla conmemorativa de los 200 años de la nacencia

Los hegelianos antiguos o adeptos más ortodoxos realizaron un importante trabayu nel orde históricu, cuantimás, nel de la hestoria de la filosofía; los mozos hegelianos d'esquierda dieron fuerza ya impulsu a una progresiva aplicación de la doctrina al orde políticu.

Ensin estrictos compromisos cerradamente ideolóxicos, Feuerbach escorría la "realización" de les idees hegelianas. Feuerbach nun quier esplicar de manera especulativa tola realidá a partir de lo inmaterial, Divos o la Idea o l'espíritu puru; aspira a entender la situación concreta de los seres humanos y de la totalidá de les coses d'una manera sensualista. Da preeminencia a la percepción y los sentíos, sobre'l pensamientu.

Fotografia de Ludwig Feuerbach

Na so obra sobre la naturaleza del cristianismu, intenta amosar verdaes que al so xuiciu topar na relixón so presupuestos falsos. Va Dicir taxativamente: "El secretu de la teoloxía ye l'antropoloxía". La disciplina antropolóxica ten de ser la negación de la filosofía idealista.

Ye d'equí onde deriva'l pensamientu esencial del filósofu. Les supuestes propiedaes divines son una proyección alienada de les propiedaes humanes.

Les Tesis sobre Feuerbach de Karl Marx[editar | editar la fonte]

Nes Tesis sobre Feuerbach, Marx critica la visión puramente teórica de Feuerbach. Marx fai recayer nel individuu la conciencia humana cuando ésta tien un componente social qu'inevitablemente lleva a plantegase a qué respuende y cómo funciona. Pa Marx nun bastaría la disolución de la relixón, sinón que:

Cquote1.svg Ye na práctica onde l'home tien que demostrar la verdá, esto ye, la realidá y el poderíu, la terrenalidad del so pensamientu. El pleitu sobre la realidá o irrealidá d'un pensamientu que s'aislla de la práctica, ye un problema puramente escolásticu.[5] Cquote2.svg

Cquote1.svg La coincidencia del cambéu de les circunstancies y de l'actividá humana namái puede concebise y entendese racionalmente como práctica revolucionaria.[5] Cquote2.svg

Feuerbach na cultura popular[editar | editar la fonte]

Les teoríes de Feuerbach, especialmente la so crítica de la relixón, tuvieron influencia nel mundu modernu, inclusive na cultura popular, y llegaron a algamar ciertu espardimientu cuando nos años setenta publicóse l'álbum Aqualung, del grupu de rock británicu Jethro Tull, nel que, na so portada, indicábase que "nel empiezu, l'home creó a Dios y dio-y poder sobre toos les coses".

Bibliografía[editar | editar la fonte]

Obres de Feuerbach[editar | editar la fonte]

N'alemán
  • 1828 - De ratione una, universali, infinita. Ghent.
  • 1830 - Gedanken über Tod und Unsterblichkeit (Anónimu)
  • 1833 - Geschichte der Neuern Philosophie; von Bacon von Verulam bis Benedict SpinozaUniversity of Michigan.
  • 1834 - Abälard und Heloise, oder Der Schriftsteller und der Mensch
  • 1835 - Kritik des Anti-hegels 2nd edition</sumar>, 1844. University of Michigan; University of Wisconsin.
  • 1837 - Geschichte der Neuern Philosophie; Darstellung, Entwicklung und Kritik der Leibnitz'schen Philosophie University of Wisconsin
  • 1838 - Pierre Bayle. University of California
  • 1839 - Über Philosophie und Christenthum
  • 1848 - Das Wesen des Christenthums', 2nd edition, 1848. NYPL.
  • 1843 - Grundsätze der Philosophie der Zukunft Gallica
  • 1843 - Vorläufige Thesen zur Reform der Philosophie
  • 1844 - Das Wesen des Glaubens im Sinne Luther's Harvard.
  • 1846 - Das Wesen der Religion, 2nd edition, 1849. Stanford.
  • 1846 - Erläuterungen und Ergänzungen zum Wesen des Christenthums
  • 1846-66- Ludwig Feuerbach's sämmtliche Werke
  • 1874 - Ludwig Feuerbach in seinem Briefwechsel und Nachlass (1874). 2 volúmenes. Oxford. Vol. 1. NYPL. Vol. 2. NYPL.
  • 1876 - Briefwechsel zwischen Ludwig Feuerbach und Christian Kapp (1876). Harvard; Oxford.
N'español (incompletu)
  • La esencia del cristianismu, José L. Iglesias (trad.), Manuel Cabada Castro (pról.), colección Clásicos de la Cultura, Madrid: Trotta, 1995, 2009. ISBN 978-84-9879-071-9
  • La esencia de la relixón, Tomás Cuadráu Pescador (ed. y trad.), Madrid, Páxines d'Espluma, 2005
  • Escritos en redol a "la esencia del cristianismu, Luis Miguel Regueru Arrayás, Tecnos, 2007
  • Tesis provisionales pa la reforma de la filosofía. Principios de la filosofía del futuru Eduardo Subirats Rüggeberg (ed.), Ediciones Folio, 2003
  • Pensamientos sobre muerte ya inmortalidá, José Luis García Rúa (trad. y estudiu), Alianza, 1993
  • Principios de la filosofía del futuru ; y otros escritos, José María Quintana Cabanas (trad., intr.), Barcelona, PPU, 1989
  • Apurras pa la crítica de Hegel, Alfredo Llanos (trad.), Bonos Aires, La Pléyade, 1974

Obres sobre Feuerbach[editar | editar la fonte]

  • Castiella y Cortázar, Blanca. L'Antropoloxía de Feuerbach y les sos claves, 1991, ISBN 84-89893-79-9
  • Engels, Friedrich; Marx, Karl, Ludwig Feuerbach y el fin de la filosofía clásica alemana: y otros escritos sobre Feuerbach, Madrid, Fundación d'estudios socialistes Federico Engels 2006
  • Fabro, Cornelio. Ludwig Feuerbach: «La esencia del cristianismu», Madrid, 1977.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Savater, Fernando, La vida eterna, Ariel, 2007, ISBN 978-84-344-5309-8,p.67
  2. (1996) Wagner: Race and Revolution (en inglés). Yale University Press, 58. ISBN 9780300067453.
  3. Feuerbach, Ludwig, La esencia del cristianismu, Capítulu VI, http://www.antorcha.net/biblioteca_virtual/filosofia/esencia/6.html Capítulu VI en Biblioteca virtual Antorcha]
  4. Estace zur Charakteristik meines philosophichen curriculum vitae en Gesammelte Werke X, Berlín, 1971, p. 178
  5. 5,0 5,1 Marx, K, Sobre Feuerbach, en Cuadiernu de notes, Años 1844-1847

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Biografía y artículos sobre Feuerbach n'español
Llibros en llinia n'español
N'otros idiomes


Ludwig Feuerbach