Llingües romániques

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Icono de esbozo
Esti artículu ye un entamu. Pues ayudar a la Wikipedia n'asturianu ampliándolu.
Romanía
Esti artículu fai parte de la serie
Llingües romániques
Grupos llingüísticos

Iberorrománicu
Galorrománicu
Retorrománicu
Italorrománicu
Balcanorrománicu
Sardorrománicu
Occitanorrománicu

Les llingües romániques (tamién denomaes llingües romances o neollatines) son una rama indoeuropea de llingües mui emparentaes ente sí, que remanecen del llatín vulgar o rústicu (entendíu nel sentíu etimolóxicu de "faláu pol pueblu", como opuestu al llatín clásicu y lliterariu).

Clasificación[editar | editar la fonte]

Una posible clasificación ye:

Idiomas y dialectos romances.png
Distribución de les llingües romániques más falaes a entamos del sieglu XXI: español (verde escuru y verde claro), francés (azul y celeste), portugués (anaranxáu), italianu (mariellu) y rumanu (encarnáu).

Tabla de comparanza ente delles llingües romániques[editar | editar la fonte]

Llatín Sardu Sicilianu Italianu Castellanu Portugués Catalán Francés Rumanu Llombardu Romanche
acquam àbba acqua acqua agua agua aigua eau apâ acqua aua
clave cràe chiavi / ciavi chiave llave chave clau clef cheie ciav clav
noctem nòte notti notte noche noite nit nuit noapte nott notg
tempus témpus tempu tempo tiempo tempo temp temps timpul temp timp
nōvum nóvu novu nuovo nuevo novo nou nouveau nou noeuv /nöf nov
familia família familia famiglia familia familia família famille familie familia familia
caballum cabadhu cavallu cavallo caballo cavalo cavall cheval cal cavâl cheval
dicere dicere diceri dire/dicere decir dizer dir dire zice dir
ego égo eu/ju io yo eu jo je eu mi/me jau
filium fízu figghiu figlio hijo filho fill fils fiu fioeu figl
facere facere faciri fare/facere hacer fazer fer faire face far
lingua límba lingua lingua lengua lingua llengua langue limbă lengua lingua
terram tèrra terra terra tierra terra terra terre țara terra terra
pluviam próida chiuvuta pioggia lluvia chuva pluja pluie ploaie pieuva plievgia
ārbore àrbore alberu albero árbol árvore arber arbre arbore/pom alber arbre
hōmo ómine omu uomo hombre homem home homme om ómm um
cælum chélu celu cielo cielo céu cel ciel cer cel chiel
manum mànu manu mano mano mão main mănâ man maun



Llingües romániques
Sardorrománicu Sardu
Iberorrománicu Galaicoportugués (PortuguésGalleguFala de Xálima)Astur-lleonés (AsturianuLleonésMirandésEstremeñuCántabru)CastellanuNavarroaragonés (NavarruAragonés)
Occitanorrománicu GascónLlinguadocianuProvenzalCatalán-valencianu-balear (BalearCatalánValencianu)
Galorrománicu Llingües d'Oïl (BorbonésFrancésGalóNormanduPicarduPictavín-santonxésPoitevínValón)Galo-italianu (PiamontésLlombarduLlombarduEmilianuRomañolu)
Retorrománicu RomancheFriulanuLadín
Italorrománicu ItalianuCorsuNapolitanuSicilianu
Balcanorrománicu DálmataRumanuMacedorrumanuIstriorrumanuMeglenorrumanu