Llingües bicolanas

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
ISO 639-2 bik
Ver tamién
Idioma - Families - Clasificación de llingües
[editar datos en Wikidata]
Distribución xeográfica d'importante Bikol llingües y dialeutos al traviés de Bicol rexón; la clasificación basada en Lobel (2013)

Les Llingües bicolanas o Llingües Bikol son un grupu de llingües falaes mayoritariamente na Península de Bicol, na islla de Luzon, na provincies de Catanduanes y la Islla Burias de Masbate.

Clasificación interna[editar | editar la fonte]

Grupos[editar | editar la fonte]

Un ensayu escritu nun Bikol dialeutu.

Les llingües de Bikol arrexuntaos según Ethnologue ye:

  • Costeru Bikol (Del norte)
    • Isarog Agta Llingua **

Monte Iraya Agta llingua ** Central Bikol llingua

      • Canaman Dialeutu (estándar)
      • Naga Dialeutu de ciudá Partíu Dialeutu ***

Tabacu-Legazpi-Sorsogon (TLS) dialeutu *** Daet Dialeutu *** Virac Dialeutu ** Del sur Catanduanes Bikol llingua * Inland Bikol (Del sur)

    • Monte Iriga Agta llingua **

Albay Bikol Llingües

      • Buhinon Llingua ***

Libon Llingua *** Del oeste Miraya llingua *** Del este Miraya llingua ** Requexada Bikol Llingua *** De monte / Sinabukid dialeutu **** Agta Variante **** Iriga Variante (estándar)

      • Lowland / Sinaranəw Dialeutu ****

Baao Variante **** Bato Variante **** Bulda-Pili variante **** Nabua-Balatan Variante * Del norte Catanduanes Bikol (Pandan Bikol)

Diagrama de McFarland (1974)[editar | editar la fonte]

Bikol 

Bikol Proper 

 North Catanduanes 


Pandan (North Catanduanes)



 Inland Bikol 


Iriga (Riŋkonāda)


 Albay 


Buhi (Buhi'non)




Libon




Oas (West Miraya)



Daraga (East Miraya)






 Coastal Bikol 


Naga (Standard Bikol), Legazpi, and Partíu



[[Virac,

Catanduanes|Virac]] (South Catanduanes)


San Pascual (Northern Burias Island)





Bisakol 


Northern Sorsogon




Southern Sorsogon



Masbateño



Romblomanon






Lobel (2000)[editar | editar la fonte]

Mientres McFarland (1974) parte Bikol a 11 dialeutos, Lobel (2000) parte Bikol a 12 dialeutos distintos (incluyendo Partíu Bikol, que McFarland nun estrema) y 4 cañes principales.[1]

  • Del norte Costeru Bikol
  1. Central Estándar @– Faláu principalmente en Naga Ciudá. Tamién reconocíu (y dacuando entendíu) en Daet, Camarines Norte y munchos otres árees de Camarines Sur; San Pascual, Masbate en Islla Burias; Ciudá de Legazpi y otres ciudaes a lo llargo de la mariña oriental de Albay, southwestern mariña de Catanduanes, y nororiental Sorsogon.
    1. Daet Variante d'área ##

Naga Variante d'área de la ciudá ## Estándar oriental Bikol @– Faláu en y alredor Ciudá de Legazpi, Catanduanes ciudá del sur y del norte de San Andres y Caramoran y De'l norte Sorsogon

  1. Partíu @– Faláu nel Camarines Sur municipio de Ocampo, Goa, Tigaon, Lagonoy, Sagñay, y San Jose. Esti dialeutu tien una entonación duce y ye fuertemente influyíu por Riŋkonāda.
  2. Del sur Catanduanes @– Faláu na metá del sur de Catanduanes.
    1. Virac Variante d'área ##

Bato Variante d'área ## Baras Variante d'área Variante de San Miguel (transitional a Del norte Catanduanes)

  1. Riŋkonāda @– Faláu principalmente en Iriga Ciudá, Baao; Bulda; Balatan; Baao; y Nabua, Camarines Sur. Tamién en Ocampo, Buhi y Pili en Camarines Sur y en partes de Polangui, Albay.
    1. Lowland Riŋkonāda Dialeutu (vocal /ə/ de faltes)
    2. De monte Riŋkonāda dialeutu (con /ə/ vocal)
  2. Buhinon @– Faláu en Buhi, Camarines Sur. Contién carauterístiques de dambos Bikol de Polangui y Bikol de Iriga.
  3. Libon @– Faláu en Libon, Albay.
  4. Del oeste Miraya @– Faláu en Ligao Ciudá, Polangui, Oas, y Pio Duren, Albay.
  5. Del esti Miraya @– Faláu en Guinobatan; Camalig; Daraga; Jovellar, Albay; Donsol y Pilar, Sorsogon.
    1. Central (Guinobatan)
    2. Esti llonxanu (Camalig, Daraga)
    3. Al sureste (Jovellar, Albay, Donsol, Pilar)
  1. Pandan Bikol @– Faláu por aprosimao 80,000 persones o la metá del norte de Catanduanes.
    1. Bagamanoc Variante d'área ##

Caramoran Variante d'área (transitional a Del sur Catanduanes)

    1. Gigmoto Variante d'área (transitional a Del sur Catanduanes)
    2. Pandan Variante d'área ##

Panganiban Variante d'área ## Viga Variante d'área

  1. Central Sorsogon @– Faláu en Sorsogon Ciudá; Castiella; Casiguran; y Juban, Sorsogon.
    1. Castiella Sorsogon (Entemecíu con Legazpi Bikol)
    2. Casiguran-Juban Variante #

Del sur Sorsogon tamién sabíu como Gubat llingua @– Faláu en Gubat; Barcelona; Bulusan; Santo Madalena; Matnog; Irosin; y Bulan, Sorsogon.

  1. Masbateño @– Faláu en Masbate Ciudá; Mobo; Uson; Dimasalang; Palanas; Masbate; Aroroy na islla de Masbate, tou de Ticao Islla, y Claveria na metá del sur de Burias Islla.
    1. Estándar Masbateño
    2. Ticao Variante d'islla

Dellos dialeutos de Del sur Bikol tener el cercanu central unrounded vocal /ɨ/ como reflex de Proto-Austronesian *y. Aun así, Proto-Austronesian *y ta dáu cuenta como /o/ en Libon. Dos Bikol los dialeutos tienen consonantes adicionales úniques, concretamente Del sur Catanduanes, que tien un interdental consonante llateral /l̟/ (tamién transcrito como l̪͆ ), y Buhi-non, que tien el voiced velar fricative /ɣ/.[2][3][4]

Referencies[editar | editar la fonte]

Notes[editar | editar la fonte]

  1. Lobel, Jason William, Tria, Wilmer Joseph S., and Carpio, Jose Maria Z. 2000. An satuyang tataramon / A Study of the Bikol Language. Naga City, Philippines: Lobel & Tria Partnership, Co.: Holy Rosary Minor Seminary.
  2. http://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/handle/10125/1772/olson.html
  3. https://vagabonddrifter.wordpress.com/2012/03/17/interdental-llateral/
  4. Lobel, Jason. 2009. "Bikol". In Concise Encyclopedia of Languages of the World, 158-161. Oxford: Elsevier.

Referencies xenerales[editar | editar la fonte]

  • Lobel, Jason William; Tria, Wilmer Joseph S. Y Carpio, Jose Maria Z. 2000. Un satuyang tataramon / Un Estudiu del Bikol Llingua. Naga Ciudá, Filipines: Lobel & Tria Sociedá, Co.: Menor de Rosariu santu Seminary.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

  • Traduz Bikol, un on-line inglés-Bikol y Bisakol traductor de llingües.
  • ye disponible al traviés del Kaipuleohone archivu.
Lenguas bicolanas

Un Bikol base de datos de llingua