Saltar al conteníu

Llingües bahnáriques

Esti artículu foi traducíu automáticamente y precisa revisase manualmente
De Wikipedia
Llingües bahnáriques
Distribución xeográfica Indochina
Países  Laos
 Vietnam
 Camboya
Filiación xenética

Austroasiático
  Mon-Khmer
    Viético-Khmer

      Bahnárico
Subdivisiones Central
Septentrional
Occidental
Códigu Glottolog bahn1264
Ver tamién
Idioma - Families - Clasificación de llingües
[editar datos en Wikidata]

Les llingües bahnáricas son un grupu d'unes 30 o 40 llingües austroasiátiques falaes por unes 700 000 persones en Vietnam, Camboya y Laos. Paul Sidwell demostró que dientro de les llingües austroasiátiques cuanto mayor semeyanza léxica tien un grupu colos grupos bahnáricos y katuicas, tantu mayor cercanía xeográfica tien con estos grupos, entá cuando nun esiste una innovación común al bahnárico y el katuico que suxera qu'estos dos grupos formen una caña. Eso suxer que l'área onde se falen estos grupos ye un área d'espardimientu pal restu de grupos.

Clasificación

[editar | editar la fonte]

La diversidá interna de les llingües bahnáricas suxer que'l grupu empezó a diversificase hai unos 3000 años. El bahnárico septentrional carauterizar pola esistencia d'una oposición de rexistru ente voz marmullada y voz modal, qu'en sedang evolucionó a una voz modal-rehilada.

Sidwell (2009) tentativamente estrema'l grupu bahnárico en cuatro rames, clasificando l'idioma cua (kor) como llingua independiente que forma'l bahnárico oriental:[1][2]

  • Bahnárico occidental
    • Jru' (llaven), Juk, Su'.
    • Nyaheun.
    • Oi-The-Sok, Sapuan, Cheng.
    • Brao, Laveh, Krung, Kravet.
  • Bahnárico central
    • Taliang (Kasseng)
    • Alak
    • central meridional
      • Tampuon
      • Bahnar
      • Bahnárico merdional
        • Chrau
        • Sre
        • Stieng
        • Mnong
  • Bahnárico septentrional
    • Halang, Kayong
    • Jeh
    • Kotau
    • Tadrah, Modrah.
    • Sedang
    • Hrê
    • Monom (Bonam)
    • Rengao
    • Kaco’, Ramam
  • Bahnárico oriental
    • Cua (Kor)

Comparanza léxica

[editar | editar la fonte]

Los numberales comparaos de distintes llingües bahnáricas son:[3]

GLOSA Septentrional Oriental PROTO-
BAHNÁRICO
BahnarTampuanKaco'
(Kachok)
HalangHreJehRengaoSedangTodrah
(Mo'dra)
Cua
1moːɲmaoɲmᵊnɔ̃ʷmo̤iʔmoːiʔ mṳaiʔmo̤iʔmoːimuə̤̆imuːiʔ*muəi
2ʔbaːrpi̤ərpiɾlbarbaiʔ balbarpeˤabarvaːl*baːr
3peːŋpaiŋpɑipepiʔ peipipaˤipipe*pai
4pwanpwanpɔnpuənpun puənpunpuˤnpunpoːt*puən
5pəʔdampata̤mpᵊdʌpm̩bədămpədam pədămpadămpətaˤampadăp(kə)dap*caːŋ /
*pᵊ-dapm
6tədrəwtraotⁱɑodədrăwtədra̤w tədrăwtadrutədraˤwtaⁿdru(ka)drəu*tᵊ-draw /
*pᵊ-draw
7təpəhtampaəhtᵊpɔxtəpe̤htəpe̤h təpe̤htapă̤ihtəpahtape̤ih(ka)pəh*(tᵊ-)pah
8təhŋaːmtaŋhaːmtᵊhɛ̃ːmtəhamnəhim təhamtahamtəheˤamtahimtʰəːm*tᵊ-haːm/
*pᵊ-haːm/
9təsinʔɲçənⁿɟɵːnčəčĭnhəči̤n təčĕ̤ntačĭ̤ntəčintaci̤n(ka)siːt*-cin
10miɲ ɟĭtʔɲcɨ̤tⁿɟʌtɟă̤t(hə)ɟa̤t ɟă̤tɟă̤tmoːi čatɟă̤tkɨ̆l*-ɟɨt
GLOSA Occidental Meridional
Laveh
(brao)
Kru'ngLavenNyaheunJeng
(Cheng)
OiSapuan Ko'ho
(Sre)
Mnong
central
Mnong
oriental
Chrau-
Stieng
1muːimuːimuimuːimuəimui muidulmwaimueːmuoːi
2baːr̃baːrbərbaːnmbarbar̃ barba̤rp̤arbarval
3pɛːpɛːpae pepaipe
4puənpuənpuanpuanpuonpuan puanpoanpwănpuoːnpuoːn
5šəːŋçəːŋsʌŋsɐːŋsəŋsɨŋ səŋpramprămprămprăm
6tr̃əwtrəwtrăwtrotrawtr̃ao trăwprauprawproprau
7pəhpəhpʌhpahpʌhpah pahpohpɵhpohpŏh / paːh
8tʰaːmtʰaːmtʰamtʰaːmtʰʌmtʰaːm tʰampʰa̤mpʰampampʰam
9čɛncɛːncincincĭnčin cĭnsincʰənsɯ̆nsuˀn
10čɪt(muːi) citcĕtcitcĭtčĭt (mui) ɟĭtɟətc̤ətmătmaːt

Referencies

[editar | editar la fonte]
  1. Sidwell, Paul. 2009. "How many branches in a tree? Cua and East (North) Bahnaric". In Evans, Bethwyn (ed). Discovering History Through Language: Papers in Honour of Malcolm Ross. Canberra: Pacific Linguistics.
  2. Sidwell, Paul. 2010. "Cua (Kor) historical phonology and classification Archiváu 2016-03-04 en Wayback Machine." Mon-Khmer Studies 39:105-122.
  3. Austroasiatic Numerals (E. Chan)

Bibliografía

[editar | editar la fonte]
  • Jacq, P., & Sidewell, P. (2000). A comparative West Bahnaric dictionary. Languages of the world, 21. München: LINCOM Europa. ISBN 3-89586-558-3
  • Sidwell, Paul (2000). Proto South Bahnaric: a reconstruction of a Mon–Khmer language of Indo-China. Pacific Linguistics, 501. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University. ISBN 0-85883-444-8
  • Sidwell, Paul (2003). A Handbook of comparative Bahnaric, Vol. 1: West Bahnaric. Pacific Linguistics, 551. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
  • Smith, K. D. (1972). A phonological reconstruction of Proto-North-Bahnaric. Language data: Asian-Pacific series, non. 2. Santa Ana, Calif: Summer Institute of Linguistics.

Enllaces esternos

[editar | editar la fonte]