Llagu Onega

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Llagu Onega
Онежское озеро - Ääninen o Äänisjärvi
Breakwater on Lake Onega.JPG
Llocalización alministrativa
División Flag of Russia.svg Rusia
Flag of Russia.svg Rusia
Flag of Russia.svg Rusia
Xeografía
Afluentes Suna (280 km), Shuya (194 km), Andoma (156 km), Vodla (149 km) y Vytegra (64 km) (hasta 58 ríos)
Efluentes Ríu Svir (224 km)
(Svir → llagu Ladogaríu Nievamar Bálticu)
Tipu Llagu natural
Islles interiores 1.650 (con 250 km²)
Ciudaes costeres Petrozavodsk, Kondopoga, Medvezhyegorsk, Pindushi y Povenets
Superficie 9.894 km²
(15º del mundu y 1º d'Europa )
Fondura media 30 m
Fondura max. 120 m
Volume 285 km³
Mapamapes
Svir-Onezhskoe ozero.png
La2-demis-onega.png

El llagu Onega (Onego, rusu: Оне́жское о́зеро; finlandés: Ääninen o Äänisjärvi; en carelio, Oniegu o Oniegu-järve; en vepsio, Änine o Änižjärv) ye un gran llagu del noroeste de la Rusia europea, que les sos agües pertenecen a la República de Carelia, el óblast de Leningrado y el óblast de Vologda. Les principales ciudaes nel llagu son Petrozavodsk, la capital de Carelia (266 160 hab. en 2002), Kondopoga (34 863 hab. en 2002) y Medvezhyegorsk (15 698 hab. en 2008).

Ye'l segundu llagu más grande d'Europa (tres el cercanu llagu Ladoga), con una superficie de 9894 km², un volume de 280 km³ y una fondura máxima de 120 m. Tien unes unidá|1650|islles}}, con una área total de daqué más de 250 km². Desagüen nél 58 ríos, siendo los principales el Shuya (194 km), el Suna (280 km), el Vodla (149 km) y el Vytegra (64 km). El llagu desagua al traviés del ríu Svir nel llagu Ladoga.

En partir norte del llagu atopa l'archipiélagu de Kiji, declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco. Alluga un complexu históricu de 89 ilesies ortodoxes de madera y otres construcciones de madera de los sieglos XV al XX ya inclúi alredor de 1.200 petroglifos (grabaos sobre roques) alcontraos na mariña oriental, del segundu al cuartu mileniu antes de Cristu.

El llagu ye parte de la vía fluvial del canal Mar Blanco-Bálticu, inaugurada en 1933.

Hestoria xeolóxica[editar | editar la fonte]

El llagu ye d'orixe glaciar-tectónicu y ye un remanente d'un cuerpu d'agua más grande qu'esistía nesa zona mientres una Edá de Xelu.[1] En términos xeolóxicos, el llagu ye abondo nuevu, formáu —como casi tolos llagos del norte d'Europa— al traviés de l'actividá de talla de les capes de xelu continental na última parte de la última Edá de Xelu, fai 12.000 años. Na yera Paleozoica (fai 300-400 millones d'años) tol territoriu de la moderna cuenca del llagu taba cubiertu por una plataforma marina asitiada cerca del antiguu, casi ecuatorial, continente Bálticu. Los sedimentos nesi momentu —piedra arenisca, arena, magre y piedra caliar— formaben una capa d'unos 200 metros d'espesura que cubría'l Escudu Bálticu, compuestu de granitu, gneis y nefrita. Al retirararse los glaciares rematada la Edá de Xelu formó'l mar Littorina. El so nivel inicial yera d'unos 7–9 m metros más altu que na actualidá, pero adulces baxó, menguando asina la zona marítima y dando llugar a la formación de dellos grandes llagos nesa rexón del Bálticu.[2][3]

Topografía ya hidrografía[editar | editar la fonte]

El llagu Onega tien una superficie de 9.700 km², ensin islles, y un volume de 280 km³; el so llargor ye de 245 km y tien un anchu d'unos 90 km. Por superficie, ye'l segundu llagu más grande d'Europa y el 18ª llagu del mundu. La ribera sur tien una mariña na so mayoría baxo y continuo, ente que'l norte ye predresa y serrapatosa.[4]

Vista de satélite (mayu 2002). Los númberos indiquen:
1 - Badea Svirsk
2 - Badea Petrozavodsk y ciudá de Petrozavodsk
3 - Badea Big Onego
4 - Badea Kondopozhskaya
5 - Badea Small Onego
6 - Badea Zaonezhsky
7 - Badea Povenetsky
8 - Isla Kizhi
9 - Llagu Vodlozero y Parque nacional Vodlozero
10 - Ivinsky Spill y ríu Svir
11 - Cabu Besov Nos ("Devil's nose")
12 - Isla Big Klimenetsky

El llagu tien delles badees fondes, de forma bien allargada, que faen que la so figura paecer a la d'un cámbaru xigante. En partir norte atopa una gran península, la de Zaonezhye (Заонежье); al sur d'ella, ta la islla Gran Klimenetsky (Большой Клименецкий). Al oeste d'elles atopa un área fonda (más de 100 m), el Gran Onego (Большое Онего), coles badees de Kondopozhskaya (Кондопожская губа) (fondura d'hasta 78 m), Ilem-Gorskaya (42 m), Lizhemskoy (82 m) y Unitskoy (44 m). Al suroeste del Gran Onega ta Petrozavodsk Onego (Петрозаводское Онего), cola llarga badea de Petrozavodsk y les pequenes badees de Yalguba y Pinguba. Al este de Zaonezhye hai otru gran entrante, que la so parte norte llámase badea Povenetsky y partir sur bahía Zaonezhsky. Hai secciones fondes qu'alternen colos bancos ya islles qu'estremen la badea en delles partes. La parte más meridional de toes, el Pequeñu Onega, tien de 40-50 metros de fondura. Toles veres son cascayoses.[1][5]

La fondura media del llagu ye de 31 m y el llugar más fondu ta alcontráu en partir norte (127 m). La fondura media ye de 50-60 m nel centru y mengua a 20-30 m en partir sur. El fondu tien un perfil bien desigual, cubiertu con sedimentos, y tien numberoses trincheres de dellos tamaños y formes en partir norte, dixebraes por grandes bancos pocu fondos. Esa estructura del fondu ye favorable pa los pexes, y los bancos utilizar pa la pesca comercial.[6][7]

El nivel de l'agua ta reguláu pola presa de la central hidroeléctrica de Verhnesvirskaya[8] y varia namái de 0,9-1,5 m al añu. Álzase por cuenta de les crecíes de primavera, que duren 1,5-2 meses. El nivel d'agua ye mayor en xunu-agostio y el mínimu dar en marzu y abril. Los ríos refundien nel llagu 15,6 km³ d'agua al añu, ye dicir hasta'l 74% del balance hídricu; el restu ye apurríu pola precipitación. La mayor parte de l'agua del llagu (84% o 17,6 km³/añu) sale al traviés d'un únicu emisariu, el ríu Svir, y el restante 16% se evapora superficialmente.[6]

Hai frecuentes nubes, más característiques d'un mar qu'un llagu; les foles de 2-3 metros nun son infrecuentes y pueden inclusive algamar los 5 m.[9] Cerca de la mariña y nes badees el llagu conxelar a finales de payares-avientu, y el so centru a mediaos de xineru. El destemple empieza n'abril nos afluentes y llega al llagu nel mes de mayu.[1] L'agua nes partes fondes ye clara, con una visibilidá d'hasta 7–8 m; nes badees, la visibilidá puede menguar a cerca d'un metro. L'agua ye duce, con un conteníu de sal de 35 mg/l. Ye elativamente baxa pa un llagu y ye aprosimao 1,5 vegaes menor que n'otru gran llagu de la zona, el llagu Ladoga.[9] La máxima temperatura superficial de l'agua nel llagu ye de 20–24 °C y hasta de 24–27 °С nes badees. Les agües fondes son muncho más fríes: de 2–2.5 °С pel hibiernu y de 4–6 °С pel branu.[8] El clima na rexón ye relativamente fríu, con temperatures inferiores a 0 °C mientres la metá del añu y con temperatures branices medies de 16 °C.[9]

Cuenca ya islles[editar | editar la fonte]

Percorríu de la canal Mar Blanco-Bálticu, del que forma parte'l llagu Onega.

La área de captación del llagu Onega ye de 51.540 km², desaguando nél 58 ríos y más de 110 tributarios, incluyendo'l Shuya (194 km), el Suna (280 km), el Vodla (149 km), el Vytegra (64 km) y el Andoma. L'únicu emisariu ye'l ríu Svir, que marca'l llende sur de Karelia. El ríu , escurre dende la mariña suroeste del llagu Onega hasta'l llagu Ladoga, que drena pol ríu Nieva nel golfu de Finlandia.

El canal Mar Blanco-Bálticu, la conexón navegable ente'l mar Blanco y el mar Bálticu, traviesa'l llagu. La vía navegable Volga-Bálticu, de 368 km, conecta'l llagu Onega col ríu Volga, el mar Caspiu y el mar Negru. El canal Onega, de 67 km, que sigue la ribera sur del llagu, foi construyíu en 1818-20 y 1845-52 ente les desaguaes del ríu Vytegra, nel este, y del ríu Svir, nel oeste.[9] La canal forma parte del sistema de la canal Mariinsk, un precursor de la hidrovía Volga-Bálticu, y el so fin yera disponer d'un pasu n'aselu pa los barcos qu'evitara les de cutiu agües tormentoses del llagu. Tien alredor de 50 metros d'anchu, y atópase a una distancia d'ente 10 metros y 2 km de les veres del llagu. Na actualidá la canal nun s'utiliza pal saléu.[9]

Hai alredor de 1.650 islles nel llagu, con una superficie total d'unos 250 km².[1][8] Anque la más famosa ye la islla de Kizhi, coles sos históriques ilesies de madera del sieglu XVIII, la mayor islla ye Gran Klimenetsky, con una superficie de 147 km². Tien unos pocos asentamientos, una escuela y una llomba cental que la so altor máximu ye de 82 metros. Otres islles grandes son la Gran Lelikovsky y Suysari.[4]

Flora y fauna[editar | editar la fonte]

Les veres del llagu son baxes y anúbrense coles crecíes de los ríos. Son por ello pantanoses y riques en caña, siendo'l llar de coríos, gansos y cisnes. La rexón costera ta cubierta por trupos montes virxes.[10] Los trés tipos principales son de coníferes, pero tamién son comunes el tilal, el llamera y el aliso européu. Los animales más comunes na zona son el alce, el osu pardu, el llobu, el foín, l'esguil, la llebre, el llobu cerval, la foína, el melandru européu, según la aguarón almizcleru y el visón, orixinarios d'América que s'introducieron na zona nel sieglu XX. Alredor d'unes 200 especies d'aves de 15 families distintes fueron reparaes na cuenca del llagu.[9][11][12]

El llagu Onega cuenta con una gran variedá de pexes ya invertebraos acuáticos, incluyendo reliquies del períodu glacial, como la llamprea. Hai alredor de 47 especies de pexes de 13 families, como'l esturión, salmón de llagu, trucha de llagu, trucha de regueru, golía europea, timalos, rutilos, carpes Crucian, corégonos, gobios, char, lucio, ciscu européu, carpa común, carpa plateada, carpa dorada, carpa de sable, locha espinada, siluru, anguila europea, rudd, ide, gobio, lucioperca, perca, acerina y lota.[7][8][13]

Ecoloxía[editar | editar la fonte]

Anque la área del llagu solía ser virxe, el nivel de contaminación ta aumentando gradualmente, especialmente en partir noroeste y norte qu'alluguen les instalaciones industriales de Petrozavodsk, Kondopoga y Medvezhyegorsk. Alredor del 80% de la población y más del 90% de les industries de la cuenca concentrar neses árees, con cerca de 190 millones de m³ d'agües residuales y 150 tonelaes d'emisiones al añu. L'actividá humana resultante rique unos 315 millones de m³ d'agua drenada al añu, de los cualos el 46% son industriales y doméstiques, el 25% ye de escorrentía d'agües pluviales y el 16% correspuende a la meyora de la tierra. Esti drenaxe contién 810 tonelaes de fósforu y 17.000 tonelaes de nitróxenu; 280 y 11.800 tonelaes d'esos elementos esaníciense al traviés del ríu Svir, ente que'l restu atropar nel llagu. Los buques y embarcaciones a motor (alredor de 8000 unidaes) contribúin con una contaminación por hidrocarburos d'alredor de 830 tonelaes al añu, amás de fenoles (0,5 tonelaes), chombu (0,1 tonelaes) y óxidos d'azufre, nitróxenu y carbonu.[14]

Economía[editar | editar la fonte]

Vista del llagu

La cuenca del llagu ye una importante fonte de granitu, mármol y cayuela negra en Rusia, que fueron esplotaes na zona dende'l sieglu XVIII.[9] Tamién hai metalurxa avanzada, especialmente na área de Petrozavodsk, que produz alredor del 25% de los productos industriales de Karelia.[15] El nivel d'agua del llagu ta controláu poles preses de les plantes d'enerxía hidroeléctrica de Nizhnesvirskaya (Нижнесвирская ГЭС, So Svir) y Verzhnesvirskaya (Верхнесвирская ГЭС, Alto-Svir). La primera foi construyida ente 1927 y 1938 y tien una potencia máxima de 99 MW. La construcción de la planta Verzhnesvirskaya empezó en 1938, pero foi atayada pola Segunda Guerra Mundial y namái pudo volver# a entamar en 1947. La planta terminar en 1952 y apurre 160 MW.[16] Los banzaos acomuñaos cola planta Verzhnesvirsk tienen una superficie de 9.930 km² y un volume de 260 km³, esto ye, son casi iguales al propiu llagu Onega. La so construcción alzó'l nivel d'agua del llagu 0,5 m.[17]

El llagu cunta con un ellaboráu sistema de saléu, yá que ye parte de la hidrovía del Volga-Bálticu y del canal Mar Blanco-Bálticu, que conecta les cuenques del Bálticu, el Caspiu y los mares septentrionales. Estes canales dexen el tresporte de mercancíes dende'l llagu escontra distintos países, dende Alemaña a Irán, anque la mayoría del tráficu va a Finlandia, Suecia, Alemaña y Dinamarca.[8] La canal Onega, que cuerre a lo llargo d'orellar sur del llagu, nun s'utiliza na actualidá.[1] El tráficu de carga nel llagu Onega xube a 10-12 millones de tonelaes al añu, con cerca de 10.300 viaxes de buques.[14] Nes veres del llagu hai dos puertos (Petrozavodsk y Medvezhyegorsk), 5 muelles (Kondopoga, Povenets, Shala, Vytegra y Ascensión (Вознесенье) y 41 cais.[5]

La pesca ye una actividá importante nel llagu. Pésquense comercialmente 17 especies, sobremanera ciscu Europea, smelt, corégonos, lota, lucioperca, perca, acerina, carpa dorada, salmón de llagu, lucio y, daqué menos, de ide, timalos, carpa común, común visiegu y carpín.[1][8][18]

Anque nun esiste un serviciu regular de pasaxeros nel llagu, hai dellos viaxes turísticos al día que faen les rutes de Petrozavodsk–Kizhi, Petrozavodsk–Velikaya Guba y Petrozavodsk–Shala. Realizar en hidroplano y barcos de motor y utilícense pal tresporte de pasaxeros.[19][20] Amás, hai barcos de pasaxeros que faen la ruta Petrozavodsk-Shala.[21]

La vela ye una actividá bien popular nel llagu y hai un club náuticu en Petrozavodsk. Dende 1972, tolos finales de xunetu'l llagu alluga la regata más grande de Rusia (Онежская парусная регата), que ye parte del Campeonatu Abiertu de Rusia na clase de Cruisers Yachts "Open800". La regata tien estatus internacional.[22]

Hestoria y llugares[editar | editar la fonte]

La ilesia de Uspenskaya en Kondopoga

Ciudaes[editar | editar la fonte]

La ciudá más grande nel llagu ye Petrozavodsk, l'actual capital de la República de Carelia (266.160 hab. en 2002), fundada en 1703 por Pedru I pa esplotar los depósitos de minerales.[23] Na área de Petrozavodsk hai gran númberu de monumentos históricos, como'l conxuntu arquitectónicu de la Plaza Redonda (de finales del sieglu XVIII) y el Ximnasiu de 1790. Na ribera del llagu Onega alzóse una serie d'escultures, munches d'elles regalos de ciudaes ximielgues.[15][24]

Kondopoga ye conocida dende 1495 y nella destaca la ilesia Uspenskaya (Asunción) construyida en 1774. De 42 metros d'altor, ye una de les ilesies de madera más altu del norte de Rusia. Hai dos carillones na ciudá, con 18 y 23 campanes, y tamién un campu de deportes de xelu cubierto con capacidá pa 1.850 espectadores y un Palaciu de les Artes con un órganu.[25]

La ciudá de Medvezhyegorsk foi fundada en 1916 y dende 1931 convertir na base de la construcción de la canal Mar Blanco-Bálticu. Ente 1703-10 y 1766-69 tuvo operando una fábrica na ciudá. Mientres la II Guerra Mundial, mientres trés años, esta zona foi ocupada poles fuerces fineses y foi llugar de munches actividaes militares.[26]

Isla Kizhi[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Kizhi Pogost

La principal atracción del llagu ye la islla de Kizhi, en partir norte del llagu, que ye una Área de Caltenimientu históricu, arquitectónica y etnográfica del Estáu. Hai 89 monumentos arquitectónicos de madera de los sieglos XV al XX na isla. El más notable ye Kizhi Pogost, del sieglu XVIII, que consiste nuna ilesia braniza de 22 cúpules, una ilesia iverniza de 9 cúpules y un campanariu. El Pogost incluyir na llista del Patrimoniu Mundial de la UNESCO en 1990.[27][28] Nel periodu branizu hai conexones diaries en barcu a la islla de Petrozavodsk.

Petroglifos Onega[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Petroglifos Onega

Otru de los curiosos del llagu Onega son los petroglifos (grabaos rupestres). Tán alcontraos na mariña oriental del llagu y remóntense a los milenios segundu a cuartu antes de Cristu. Hai alredor de 1.200 petroglifos tremaos nuna zona de 20 km, incluyendo dellos cabos, como Besov Nos (vease'l mapa de riba). Los grabaos tienen de 1-2 mm de fondura y representen animales, persones, botes y formes xeométriques, como formes circulares y de media lluna.[29]

Otros[editar | editar la fonte]

Hai munchos monumentos históricos más esvalixaos en tou la zona del llagu, como'l monesteriu Svyat-Uspensky, nel cabu de Murom, na vera oriental. El monesteriu foi fundáu en 1350, cerró en 1918 y foi restauráu en 1991.[30]

Notes[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Kislovskiy S.V. Did you know? The gazetteer of the Leningrad region. LA: Lenizdat, 1974, pp. 104–105
  2. Darinskii AV (1975). Leningrad Oblast. Lenizdat, 14–26.
  3. Gerold Wefer (2002). Climate development and history of the North Atlantic realm. Springer, 217–219. ISBN 3540432019.
  4. 4,0 4,1 Encyclopedic Dictionary of Geography: Geographical names - Moscow: Soviet Encyclopedia. 1983, p. 319.
  5. 5,0 5,1 Lake Onega - Russia
  6. 6,0 6,1 Darinskii AV (1975). Leningrad Oblast. Lenizdat, 43–45.
  7. 7,0 7,1 Karelia. Tourist portal
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 «Onega Lake». Gran Enciclopedia Soviética.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 Onega Lake (in Russian)
  10. X-team. Lake Onega
  11. Klement Tockner, Urs Uehlinger, Christopher T. Robinson (2009). Rivers of Europe. Academic Press, 372. ISBN 0123694493.
  12. Birds of Kizhi area (in Russian)
  13. Fishes of Kizhi area (in Russian)
  14. 14,0 14,1 Anthropogenic influences on the ecosystem of Lake Onega
  15. 15,0 15,1 «Petrozavodsk». Gran Enciclopedia Soviética.
  16. «Verhnesvirskaya GUES». Gran Enciclopedia Soviética.
  17. «Verzhnesvirsk Reservoir». Gran Enciclopedia Soviética.
  18. Lake Onega (Karelia). Fishing in the Onega. Fish and their habitat
  19. Intercity (Water transport Petrozavodsk and Karelia)
  20. Traffic Information on passenger vessels. Kizhi about. Valaam, Fr. Solovki
  21. Vesti Karelia. Comets go to Shalu
  22. The Onego Regatta
  23. Adrian Room (2006). Placenames of the world: origins and meanings of the names for 6,600 countries, cities, territories, natural features, and historic sites. McFarland, 294. ISBN 0786422483.
  24. Administration of Petrozavodsk. Official website (in Russian)
  25. Pearl of Karelia - Kondopoga
  26. History of Medvezhyegorsk (in Russian)
  27. «The State Historical-Architectural and Ethnographical Museum-Reserve "Kizhi"» (rusu). Consultáu'l 4 de febreru de 2010.
  28. [http://whc.unesco.org/es/list/544 Kizhi Pogost] at UNESCO
  29. «Petroglyphs on the eastern shore of Lake Onego». Official Karelia - Official Site of the public authorities of the Republic of Karelia. Consultáu'l 4 de febreru de 2010.
  30. Sights and monuments, Official Web portal of Karelia Government

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Lago Onega