Limpias

De Wikipedia
(Redirixío dende Limpias (Cantabria))
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Limpias
Iglesia sena limpias.jpg
Limpias Spain.svg Escudolimpias.jpg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaFlag of Cantabria (Official).svg Cantabria
RíuAsón [[File:Arbcom ru editing.svg
Tipu entidá conceyu d'España
Alcalde de Limpias Traducir Maria Mar Iglesias Arce
Códigu postal 39...
Xeografía
Coordenaes 43°21′46″N 3°25′29″O / 43.362777777778°N 3.4247222222222°O / 43.362777777778; -3.4247222222222Coordenaes: 43°21′46″N 3°25′29″O / 43.362777777778°N 3.4247222222222°O / 43.362777777778; -3.4247222222222
Limpias is located in España
Limpias
Limpias
Limpias (España)
Superficie 10.07 km²
Altitú 29 m
Llenda con Laredo, Liendo, Ampuero, Voto y Colindres
Demografía
Población 1867 hab. (2018)
Porcentaxe 100% de Asón Traducir
Densidá 185,4 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00
www.limpias.es
Cambiar los datos en Wikidata

Limpias ye un conceyu y llocalidá de la comunidá autónoma de Cantabria y asitiáu nel cursu baxu del valle del ríu Asón. Parte con los conceyos de Votu y Colindres al oeste, Laredo al norte, Liendo al este y Ampuero al sur.

El ríu Asón pasa pol conceyu de Limpias, al cual, más palantre denominar Ría de Limpias antes de la so desaguada nel mar Cantábricu, al altor de Colindres. Tradicionalmente el so usu foi para pesca recreativa o como piscina natural pa los habitantes y braniantes. El paséu del Ríu ye un paséu riberanu que bordia'l ríu Asón y que sustituyó a un antiguu camín real.

Historia[editar | editar la fonte]

Según documentación, el pueblu de Limpias apaecía d'antiguo col nome celta de Coabab o Koabab (posiblemente deriváu del raigañu celta "Coed": "coeden"= "árbol", en galés; "koad"= "madera" en bretón). Suponse que con anterioridá al sieglu XII, Coabab formaba parte d'una serie de territorios d'una antigua tribu Edá del Fierro. Yá nel añu 1201, el Rei Don Alfonsu VIII y en virtú del fueru concedíu a Laredo, la población de Coabab pasó a formar parte del vasallaxe de Laredo.

Perteneciente al señoríu de Vizcaya dende'l sieglu XIV hasta 1840.[1]

El desenvolvimientu históricu d'esti pueblu viose favorecíu a partir del sieglu XV pola so situación xeográfica al convertise n'unu de los puntos clave que xuníen el puertu de Laredo cola ciudá de Burgos.

A mentar del sieglu XVI l'importante puertu denomináu del Riberu, pol que s'esportó enormes cantidaes de fierro y madera a Inglaterra y Flandes. Sieglos dempués, el puertu dedicar a unviar trigu castellanu escontra América.

Tamién ye llamáu o conocíu pol Cristu de Limpias, famosu na rexón pos la tradición dictaba que la talla de Xesucristo miraba a los fieles y sudaba sangre. En delles tradiciones tamién se diz qu'alendaba.

Destaca tamién el Palaciu de Eguílior, construyíu nel sieglu XIX que foi propiedá del Conde de Albox y qu'acoyó delles xuntes del conseyu ministerial mientres el reináu d'Alfonsu XIII. Dende 2004 el palaciu ye un hotel acoyíu a la Rede de Paradores Nacionales.

D'últimes mentar a los tradicionales picatostes con chocolate, merienda tradicional de la zona, en contraposición colos sobaos más típicos de les zones pasiegues.

Paisaxe del pueblu de Limpias
Ilesia en Seña, Limpias

Etimoloxía[editar | editar la fonte]

Esisten principalmente dos versiones respeuto al modernu nome de Limpias:

  • Cantabria foi na antigüedá la puerta al mar para Castiella, sirviendo los puertos cántabros d'entrada y salida de numberosos bienes y manufactures pa ser vendíes nésta o otres tierres. Les mercancíes que se tresportaben por barcu: trigu que baxaba pol puertu de los Tornos, nueces y castañes de los montes de Cantabria, etc., depositar nel riberu de Coabab pa la so llimpieza, que de la mesma faía de puertu. Col tiempu y la constante xera de llimpieza, quiciabes la comodidá de la fala dexó en segundu planu'l nome de Coabab y dio pasu al nome de Limpias.
  • Paez ser que d'antiguo la población de Coabab foi famosa peles sos agües termales, agües sulfhídricas templaes, d'escelentes propiedaes, que s'emplegaben con gran aciertu en combatir enfermedaes cutanees. El preciáu líquidu venía de tres fuentes d'agües potables d'escelente calidá y de un manantial d'agües minerales. Una d'estes fontes o manantiales qu'entá escurren, ye la “Fuentenilla”, que s'atopa na carretera que lleva a la villa de Seña. Seique estes “estenes agües”, agües cristalines de dichos manantiales, pudieron dar pasu a l'apócope de Limpias.
    Manantial en Limpias

Llocalidaes[editar | editar la fonte]

  • Limpias (capital), con 1329 habitantes en 2008.
  • Seña, con 319 habitantes en 2008.

Deporte[editar | editar la fonte]

Personaxes pernomaos[editar | editar la fonte]


Patrimoniu[editar | editar la fonte]

A lo llargo de la hestoria fueron munchos ya importantes el Señores y la so descendencia en Limpias, de munchos entá queden cases blasonadas, y d'otros namái muertes o referencies de la so esistencia. Dalgunos de los edificios más destacaos son:

  • Santuariu del Cristu de l'Agonía (o Ilesia parroquial de San Pedro): Bien d'Interés Cultural Cántabru con categoría de monumentu.
  • Casa y torre de Palaciu: foi en 1440 la vivienda de Pedro Gil de Palaciu y la so esposa María García de Alvarado. La tradición diz que la Reina Isabel de Castiella y la so fía Juana, que se dirixíen a Laredo pa embarcar escontra Flandes, agospiar nesta casa al so pasu por Limpias. La casa atopar nel conocíu Camín Real, onde se diz que pasó en 1556 l'emperador Carlos V en direición a Burgos cuando se dirixía al so retiru nel monasteriu de Yuste en Cáceres.
  • Casa de Rucoba: asitiada nel barriu de Rucoba, figura blasonada coles armes de Helguero y Alvarado.
  • Casa de Roque del Rivero Palaciu: construyida cola rula nel sieglu XVIII pol maestru de cantería Pedro de Toca Solórzano pa don Roque del Rivero Palaciu.
  • Casa de Bernales Piedra: construyida tamién por Pedro de Toca Solórzano, atópase allugada nel barriu de La Espina.
  • Casa de Pereda: construyida por Pedro de Toca Solórzano, allugada nel barriu del Rivero.
  • Casa de Diego de la Piedra: Don Diego de la Piedra foi Caballero de Santiago, moró en Cádiz y ostentó el cargu de Diputáu de comerciu y Consuláu de Perú.
  • Casa de Don Juan Cosme d'Albu: construyida en 1723 polos maestros canteros Pedro de Toca Anto y Pedro de Toca Solórzano, el so fíu.
  • Casa-Rula de José del Rivero Palaciu: en 1732 el Sarxentu Mayor Don José del Rivero Palaciu unvió dende Méxicu el dineru como mandáu pa la construcción d'una casa tenada, con arca de misericordia y monte de piedá. Los vecinos decidieron emplegar el dineru pa la construcción d'esta casa-rula utilizada pa otros servicios, seique más necesarios. Foi construyida por Pedro de Toca Solórzano.
  • Puertu del Rivero: construyóse un muelle nuevu en 1736, l'encargáu foi Pedro de Toca Solórzano.

Son numberosos los edificios que podríen citase. Hai que resaltar que Pedro de Toca Solórzano, amás de dellos edificios y obres que realizó en Limpias, tamién llabró los pedestales de cantería de los retablos del Santuariu de la Bien Apaecía en Focete y Marrón.

Economía[editar | editar la fonte]

La economía actual asítiase sobre'l sector industrial: construcción, pequeñes fábriques conserveres, fábrica de cubiertos. El sector ganaderu ocupa un baxu porcentaxe d'ocupación, malapenes un 6%. El sector servicios, esperimentó una llixera medría nes actividaes amestaes al turismu.

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución demográfica
1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2005
1.474 1.484 1.464 1.644 1.840 2.005 1.502 1.264 1.166 1.202 1.344 1.497

Fonte: INE


Gráfica d'evolución de Limpias ente 1988 y 2008
Gráfica d'evolución de Limpias ente 1900 y 2000

Alministración[editar | editar la fonte]

María del Mar Iglesias Pládanu (PSC-PSOE) ye l'actual alcaldesa del conceyu. Les siguientes tables amuesen los resultaos de les eleiciones municipales celebraes nel añu 2003 y 2007.[3]

Eleiciones municipales, 27 de mayu de 2007
Partíu Votos % Conceyales
PP 424 41,69 % 4
PSOE 389 38,25 % 4
PRC 194 19,08 % 1
  • Alcalde electu: María del Mar Iglesias Pládanu (PSC-PSOE).
Eleiciones municipales, 22 de mayu de 2011
Partíu Votos % Conceyales
PP 441 41,53 % 4
PSOE 392 36,91% 3
PRC 210 19,77% 2
  • Alcalde electu: María del Mar Iglesias Pládanu (PSC-PSOE).

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. "El Señoríu de Vizcaya y los llugares de Limpias y colindres" 1920. Florencio Amador Carrandi
  2. eolapaz.com (ed.): «José Joaquín Martínez Sieso» (español) (2011). Consultáu'l 10 de mayu de 2012.
  3. Resultaos electorales de Limpias, en ElPaís

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Limpias