La Malahá

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Blue globe icon.svgLa Malahá
MunicipioLaMala.jpg
Alministración
PaísBandera d'España España
Autonomíasimple Andalucía
ProvinciaBandera de la provincia de Granada (España).svg Provincia de Granada
Tipu entidá conceyu d'España
Alcalde de La Malahá Jose Maria Villegas Jimenez
Códigu postal 18130
Xeografía
Coordenaes 37°06′05″N 3°43′23″O / 37.101388888889°N 3.7230555555556°O / 37.101388888889; -3.7230555555556Coordenaes: 37°06′05″N 3°43′23″O / 37.101388888889°N 3.7230555555556°O / 37.101388888889; -3.7230555555556
La Malahá is located in España
La Malahá
La Malahá
La Malahá (España)
Superficie 25 km²
Altitú 714 m
Llenda con Alhendín, Escúzar, Ventas de Huelma, Chimeneas y Las Gabias
Demografía
Población 1827 hab. (2018)
Porcentaxe 0.2% de Provincia de Granada
Densidá 73,08 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00
www.lamalaha.org
Cambiar los datos en Wikidata

La Malahá ye una llocalidá y conceyu español perteneciente a la provincia de Granada, na comunidá autónoma d'Andalucía. Ta asitiáu na parte nororiental de la contorna de Alhama. Parte con los conceyos de Les Gabias, Alhendín, Escúzar, Ventas de Huelma y Chimenees. Numberosos personaxes conocíos nacionalmente compartieron parte del so niñez nel conceyu como Rosa López. En 1971 grabóse una pequeña parte de la película The Last Run pola gran compañía en producción y distribución conocida internacionalmente, la Metro-Goldwyn-Mayer.

La Malahá vista dende'l cuetu El Pingurucho.

Historia[editar | editar la fonte]

Les sos agües termales fueron esplotaes dende bien antiguu y tuvieron la so mayor puxanza en 1845. Anguaño esiste una piscina termal con un aforu de doscientes cincuenta persones, con cualidaes terapéutiques pa dolencies del sistema nerviosu, de la piel y d'enfermedaes como'l reuma.

Fai yá unos años, nesta llocalidá esistía un balneariu, alcontráu cerca de l'actual piscina termal. Esti balneariu taba destináu a la xente más noble de la contorna.

El "Santu"[editar | editar la fonte]

Nel pueblu de La Malahá esiste un "Santu" llamáu San Vicente. Ye unu de los monumentos más significativos de la llocalidá, asitiar na conocida Casa del Santu, al llau de la ilesia. Anguaño al llau d'esta sala, asítiase un chigre, onde pueden asistir y visitar a esti santu.

Esti "Santu" ye conocíu como un noble de la dómina (entá por determinar), que deseyó ser soterráu en La Malahá, y pollo foi momificado y metíu nuna vitrina, sellándola con un cristal a presión. Por cuenta de un frayatu del cristal, el cadabre empezóse a descomponer, y pollo nun ta en perfectes condiciones.

Les Salinas[editar | editar la fonte]

El conceyu de La Malahá tien unes salines, qu'anguaño producen gran cantidá de sal pa tola comunidá. Feches en tiempu de los musulmanes, yá que queríen aprovechar estes tierres, amás de que tienen bien bona situación pa recibir el sol direutamente. Estes edificaciones dan nome a un barriu del pueblu "Les Salinas". El nome del pueblu, puestu polos musulmanes, significa "Tierra de sal".

L'Antiguu Balneariu Malaheño[editar | editar la fonte]

Dichu enantes, na antigüedá esistía un balneariu no qu'agora ye una piscina municipal. Utilizáu polos antiguos na recuperación traumatolóxica, especializándose en reuma, dolores musculares... Anguaño'l balneariu ta derruido, pero inténtase volver construyir.

Torrexón y ponte romana[editar | editar la fonte]

Nesta llocalidá esiste un torrexón y una ponte, que provienen de la dómina de los romanos. Esta ponte, crucia'l ríu malaheño "El Salao". Anguaño estos monumentos atópase en bien bon estáu, anque se tien especial curiáu cola ponte por cuenta de les crecíes del ríu dichu enantes. Anguaño los monumentos pasaron a manes del pueblu de La Malahá yá que enantes atopábense baxu tutelar de la Xunta d'Andalucía.

Torre de La Malahá

Paraxes naturales[editar | editar la fonte]

Esti conceyu ye bien conocíu principalmente pol so ensame de paraxes naturales. Ye bien ricu n'amplios campos abiertos, ríos y pequeñes llombes. La paraxa natural más conocíu del pueblu ye'l de Los Baños, onde s'atopaba l'actual balneariu malaheño. Nesta paraxa suelse celebrar la típica fiesta de La Romería. Anguaño esisten termes d'agua caliente con un gran banzáu.

Río Saláu al so pasu pol pueblu. Al fondu pueden apreciase los grandes peñones de Xaque.
Un cortixu abandonáu nos grandes campos d'alredor del pueblu.

Clima[editar | editar la fonte]

La Malahá destaca ente otros conceyos por cuenta del so clima Mediterraneu-Continental. Los branos son bien calorosos como nel restu de la provincia de Granada, con una temperatura medio d'unos 34 ºC aprosimao. Sicasí, los iviernos suelen ser bien fríos, teniendo en cuenta los sos escasos 714 msnm. Esto debe a que'l conceyu atopar nuna pequeña depresión, arrodiada de montes y llombes, faciendo asina que l'aire caliente dexe paso al aire frío, que ye más trupu y cubra el pueblu. A pesar d'esto, les temperatures suelen caltenese en graos negativos solamente mientres les madrugaes, pero con una sensación térmica baxa mientres el restu del día.

Vista de La Malahá, pel hibiernu.

Les precipitaciones son bien escases mientres tol añu, faciéndolo solamente nos meses de seronda y de manera enchente, dando asina a les llamaes riaes que se formen nos ribayos d'alredor del conceyu.

Política[editar | editar la fonte]

Les resultancies en La Malahá de les postreres eleiciones municipales, celebraes en mayu de 2011, son:

Eleiciones Municipales - La Malahá (2011)
Partíu políticu Votos %Válidos Conceyales
Partíu Socialista Obreru Español (PSOE)
408
33,12%
3
Izquierda Xunida (IX)
396
32,14%
3
Partíu Popular (PP)
286
23,21%
2
Agrupación d'Electores Independientes por La Malahá (AEIM)
127
10,31%
1

Cultura[editar | editar la fonte]

Fiestes[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



La Malahá