Língua geral

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Língua geral
Faláu en Bandera de Brasil Brasil
Flag of Colombia.svg Colombia
Flag of Venezuela.svg Venezuela
Bandera d'Arxentina Arxentina
Falantes ~8 mil
Familia Llingües tupí

 Llingües tupí-guaraní
  Subgrupu III
   Línguas gerales

Estatus oficial
Oficial en Brasil
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 nengún
ISO 639-2 sai
ISO 639-3 yrl

Llingua tupí (portugués: 'llingua común' o 'llingua xeneral') ye'l nome de dos linguae francae distintes falaes en Brasil: la língua geral paulista (o Tupí Austral), anguaño estinguida; y la língua geral amazônica (o Tupinambá), del que baxa'l modernu Nheengatu.

Dambes llingües yeren formes variantes de llingües indíxenes tupí-guaraníes. Los colonizadores portugueses llegaron a Brasil nel sieglu XVI y, engarraos al problema de comunicase con indíxenas que falaben una gran cantidá de llingües indíxenes distintes, adoptaron estes formes simplificaes como mediu de comunicación efectiva con esos grupos, una y bones munchos d'ellos conocíen o entendíen parcialmente dalguna forma de tupí. Los dos línguas gerais mentaes fueron usaes en diverses misiones xesuítiques de Brasil y polos primerlos colonizadores, y aportó a usáu tamién polos esclavos negros y otros grupos indíxenes que col tiempu abandonaron la so propia llingua en favor de dalguna língua geral.

Língua Geral Amazônica[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Antiguu tupí

La língua geral amazônica (Llingua xeneral amazónica), o Língua Brasílica: la llingua brasileña, basar nel tupinambá, la llingua de los tupís que vivíen a lo llargo de la mariña norte de Brasil ente nos actuales estaos de Maranhão y Pará. Darréu la llingua estender escontra l'interior de Brasil, como llingua franca, al traviés de la selva amazónica ente los sieglos XVII y XVIII. El so usu tornó a partir del sieglu XVIII, como resultáu de la orde dada pol marqués de Pombal d'usar puramente'l portugués como llingua alministrativa en 1758 y de la espulsión de los jesuítas de Brasil (1759), amás de les migraciones posteriroes nel interior de Brasil.

El ñe'engatú (tamién nhengatú, nyengatú, geral o yeral) ye una forma moderna basada de la mesma na língua geral amazônica, qu'inda se fala a lo llargo del Ríu Negru nel norte de Brasil, según nes rexones axacentes de Colombia y Venezuela. Inda quedaríen alredor de 8 mil falantes acordies con les estimicaciones de Ethnologue (2005) (Rohter (2005) da un númberu sustancialmente superior). Apocayá la língua geral amazônica recuperó reconocmiento y prominencia en siendo marxinada mientres años. Dende'l puntu de vista llingüísticu ta emparentada col guaraní, que gocia d'oficialidá en Paraguay.

Língua Geral Paulista[editar | editar la fonte]

La língua geral paulista (Llingua xeneral de São Paulo), o tupí austral ta basada na llingua de los tupís que vivíen en São Vicente (São Paulo), y nel altu Tietê. Nel sieglu XVII falábase llargamente en São Paulo y estendióse a les rexones vecines. Darréu perdió terrenal frente al portugués, sofitáu oficialmente, llegando a escastase nel sieglu XVIII o XIX.

Referencia[editar | editar la fonte]

Bibliografía[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Ver tamién[editar | editar la fonte]




Língua geral