Kiritimati
| Kiritimati | |
|---|---|
| Masi's Island (en) | |
 | |
| Situación | |
| País |  Kiribati |
Island group of Kiribati (en)  | Line Islands (en) |
| Tipu | islla |
| Parte de |
Line Islands (en) |
| Asitiáu en | Océanu Pacíficu |
| Coordenaes | 1°51′N 157°24′W / 1.85°N 157.4°O |
  Kiritimati Kiritimati (Océanu Pacíficu) | |
| Datos | |
| Altitú media | 13 m[1] |
| Puntu más altu |
Joe's Hill (en) |
| Superficie | 388,39 km² |
| Población | 7369 (2020) |
| Noamáu por | Navidá |
 | |
Kiritimati, denominada n'ocasiones como Christmas, ye una islla del océanu Pacíficu d'orixe coralín que constitúi l'atolón con mayor superficie de tierra firme nel mundu y que pertenez a la República de Kiribati. Ta asitiada al norte del archipiélagu de les islles de la Llinea o Espóradas Ecuatoriales. La islla tien una superficie de 642 kilómetros cuadraos. Conforma el 70 % del área total de tierra de la nación de Kiribati, que ta compuesta por 33 atolones.[2][3]
Kiritimati tien un perímetru d'alredor de 150 km. Partes de la so llaguna ensugáronse. Amás de la islla principal, esisten tamién otres más pequeñes.
Kiritimati ye el primer llugar habitáu sobre la Tierra en recibir l'Añu Nuevu (vease Islla Caroline). Sicasí, dende 2011 comparte esta carauterística con Samoa y Tokelau, al quedar estos dos territorios encuadraos nel mesmu fusu horariu tres la decisión de los sos gobiernos d'adelantrar nun día la so hora.
Historia
[editar | editar la fonte]Kiritimati foi afayada para los europeos el 24 d'avientu de 1777, pol capitán James Cook. Kiritimati ye la pronunciación gilbertense (llingua oficial de Kiribati) de Christmas (el conxunto "ti" pronúnciase "s", una y bones esta última lletra nun esiste nel alfabetu gilbertense, polo que Kiritimati pronúnciase "Kirismas", muncho más averáu al nome inglés).
Mientres la Segunda Guerra Mundial, les Fuerces Armaes de los EE. UU. caltuvieron una estación meteorolóxica y un centru de comunicaciones nel atolón, xunto con una pista d'aterrizaxe que, amás de caltener estes estaciones, sirvía para recargar combustible a los vuelos entre Hawái y el Pacíficu Sur. Tamién había una pequena estación civil de radiu ya investigación meteorolóxica. A empiezos de la década de 1950 Wernher von Braun plantegó utilizar esta islla como un sitiu de llanzamientu d'aeronaves espaciales tripulaes.
Actividá nuclear
[editar | editar la fonte]A finales de la década de 1950, el Reinu Uníu llevó a cabu ensayos nucleares en Kiribati y la so redolada, y en 1962, Estaos Xuníos realizó igualmente ensayos. Mientres esto sucedia, la población de la islla nun foi evacuada. Darréu, militares británicos, neozelandeses y fiyianos, según residentes locales, afirmaron sufrir la esposición a la radiación d'estes esplosiones.
Anguaño, esisten 4 aldegues na islla (los datos poblacionales correspuenden al censu realizáu nel añu 2005):
| N.º | L'Aldea | Población(Censu 2005) |
|---|---|---|
| 1 | London | 1829 |
| 2 | Tabwakea | 1881 |
| 3 | Banana (Banana Wells) | 1170 |
| 4 | Poland | 235 |
| 5 | Paris (ruines) | - |
| Kiritimati | 5115 |
London ye l'aldega y puertu principal. Banana atópase próxima al Aeropuertu Cassidy, pero podría ser reasitiáu más abargana de London pa evitar contaminación de les agües soterrañes. L'aldega abandonada de Paris nun figura más nos informes del censu.
Referencies
[editar | editar la fonte]- ↑ URL de la referencia: http://archive.wetlands.org/Portals/0/publications/Report/WI_DIR-Oceania_1993.pdf. Direición web d'archivu: https://web.archive.org/web/20180830210238/http://archive.wetlands.org/Portals/0/publications/Report/WI_DIR-Oceania_1993.pdf. Páxina: 187.
- ↑ la Brújula Verde, Kirimati mas datos, (castellán)
- ↑ «NGS viajes, Kirimati, (castellán)». Archiváu dende l'orixinal, el 2025-10-19.
Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]
Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Kiritimati.
- Kirimati, islla pa esplorar, (n'inglés) Archiváu 2025-12-31 en Wayback Machine
Datos: Q193331- Multimedia: Kiritimati