Inglés malvinense

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Númberu de falantes
Datos
Códigos
Cambiar los datos en Wikidata
"Camp".

El inglés malvinense (Falkland Islands English) ye la forma de la llingua inglesa utilizada nes islles Malvines.

Carauterístiques[editar | editar la fonte]

Magar ye principalmente de calter británicu, debíu al aislamientu en que viven desenvolvieron el so propiu acentu y dialeutu, que tien carauterístiques de mancomún col australianu, el neozelandés, l'escocés y cola fala de delles árees rurales d'Inglaterra. Estos dos últimes, por cuenta de los oríxenes de los primeres habitantes británicos instalaos nes islles.[1] Tamién comparte delles carauterístiques coles variedaes falaes na isla Santa Elena y Tristán d'Acuña.[2] Nel camp l'acentu malvinense tiende a ser más fuerte que na capital, que tien cierta influencia del inglés británicu pelos medios de comunicación.

Ente les pallabres más reconocíes que s'utilicen nel archipiélagu cúntense: "kelper", como sinónimu de "malvinense", n'alusión a unes algues "kelp" que crecen nes islles,[3] "smoko", por "smoking break", n'español "descansu pa fumar", como n'Australia y Nueva Zelanda, y "chey", del español arxentín "che",[4] "home, persona o xente".

La pallabra "yomp" foi utilizada poles Fuercies Armaes Britániques mientres la Guerra de les Malvines, pero ta dexándose de llau'l so usu. Otra pallabra conocida ye belongers, que se refier a los ciudadanos de Reinu Uníu que llograron el estatus de residentes nes islles.[5]

Amás, a diferencia de la mayoría de los acentos ingleses del sudoeste y los escoceses, l'inglés malvinense ye una variedá non rótica d'inglés, como un inglés estándar meridional británicu o l'acentu de Boston. Ello ye que munchos aspeutos de los acentos yá mentaos nun s'atopen na fala de los malvinenses. N'otres pallabres, la /r/ nun se pronuncia a la fin d'una pallabra o antes d'una consonante, como asocede en dellos casos en Inglaterra o en Nueva Inglaterra; por casu dicen "Pahk the cah" (park the car) pa referire a aparcar al coche. Al igual que con munches otres variedaes non róticas del inglés, munchos isleños utilicen la forma intrusiva y la vinculación de [r], pronunciando idea[r] y mothe[r] (en llugar de motheh), que se denomina "r intrusiva".[1] Tamién, como puede esperase pa una variedá d'inglés que creció d'un complexu amiestu d'acentos de los colonos, nun cunta con muncha variabilidá na pronunciación de vocales.[1][2]

Tocantes a la gramática, l'inglés malvinense carauterizar por munches carauterístiques que s'atopen n'otres formes non estándar d'inglés, como l'usu de los demostrativos pa marcar elementos definíos (por casu en casos rellacionaos a les xeres nel campu); la regularización de les formes reflexives (por casu, usar he had, hisself, herself, ourselves); formes ensin estremar pa tiempu pasáu y participiu pasáu (por casu, they might have went en cuenta de they might have gone); y la falta d'un plural marcáu dempués d'un númberu, utilizando la forma singular del sustantivu dempués d'una cifra o un cuantificador (por casu, about two year ago, seventy pound, twelve month, y there wasn't many house). Tamién, al igual qu'otres formes non estándar d'inglés, el malvinense utiliza una forma distinta pa la segunda persona del plural del pronome, diciendo "youse", como n'Australia, Nueva Zelanda, y dellos casos del sur d'Estaos Xuníos.[1] Créese que dalgunes d'estes diferencies al inglés estándar deber a una continuación lóxica de los acontecimientos históricos que se producieron nel idioma, de les cualos delles carauterístiques que camudaron, se convervan en dellos dialeutos, como nes Malvines.[2]

Otra carauterística del dialeutu ye que nun tuvo influencia d'acentos aboríxenes, yá que na isla nun había población indíxena.[6]

Influencia del español rioplatense[editar | editar la fonte]

Gauchos malvinenses tomando mate en Hope Presta - Saladero, Isla Soledá. Acuarela de Da-y, direutor de Valle Esperanza na década de 1850.[7][8]

Los habitantes de les islles nacíos na América del Sur continental (na so mayoría antiguos habitantes gauchos naturales de la rexón pampeana —en Arxentina— y de la Banda Oriental —güei Uruguái—, que se quedaron nes islles depués de la ocupación británica de 1833 nes zones rurales)[9][10] contribuyeron a dar forma a la identidá de los isleños ente los años 1830 a 1850,[11][12][13] y anguaño el so legáu ye visible na xenealoxía de les Malvines. Ello ye que tamién hasta l'actualidá hai descendientes de los vieyos gauchos, que perduren en dellos apellíos como Pitaluga y Llamosa, por casu.[14] Amás la so variedá rioplatense del español hai influyíu fuertemente na formación del dialeutu inglés propiu de les islles y la so toponimia.[14][6][15][16]

Les árees rurales suelen ser denominaes the Camp, en referencia a la pallabra n'español "campu".[17] El estinguíu foín malvinense (Dusicyon australis) n'inglés tamién ye referíu como warrah, proveniente del nome dáu polos gauchos rioplatenses (guará) al velo asemeyáu al va enaguar guazú. Nel idioma guaraní guará o va enaguar significa cánidu montés.[18]

Otros vocablos tomaos como préstamu del español rioplatense[19][6][14][20][21] son utilizaos pa denominar tipos de caballos y el colores de la so pelame,[14][21] por casu: 'alizan', 'colorao', 'negru', 'blancu', 'gotiao', 'picasso', 'sarco', 'rabincana', 'malacara', etc., y otros pa elementos d'equitación:[14][21][16] 'preséu', 'palenque', 'bosal', 'cabresta', 'bastos', 'cinch', 'conjinilla', 'meletas', 'frenu', 'rezao', 'manea', 'tentes', 'tordillo', 'esquitares', 'recáu', 'ponchu', 'bombacha',[22] etc. Otra pallabra utilizada escontra'l sieglu XIX (pero güei en desusu) yera saladero, que yera un llugar onde la carne caltener por aciu salazón.[23] Otres pallabres son 'azalaker' (azulexu), 'bajho' (bayu), 'apergatos' (alpargates), 'arroshure' (regueru), 'bichu' (en llugar del inglés bug), 'boca' (pa la desaguada de ríos y regueros) y 'galpon' (galpón).[24]

El vocabulariu tamién inclúi pallabres como 'zaino', 'bolichero', 'borregu', 'capataz', 'carreta', 'rebenque', 'carne con cueru',[9] etc. Amás, los preseos del caballu nun son solamente designaos n'español sinón que tamién pronunciaos polos isleños de la mesma forma que nel acentu rioplatense.[21] Tamién hai casos de productos y elementos utilizaos nes actividaes rurales pronunciaos d'igual forma que nel español o llevemente modificaos al inglés, que son namái apenes reconocibles pa un arxentín al falar con un malvinense. Tou esti vocabulariu suel ser d'usu mayoritariu en Lafonia, al sur de la isla Soledá.[16]

When I worked at seya I remember going to a Tack (Horse gear) shop in Montevideo, Uruguái with a friend who wanted to buy some horse gear for a friend in the Falklands. Neither of us were fluent in Spanish but he had non trouble in purchasing everything he wanted because the shop assistant understood perfectly all the names he used for the items he wanted.

Cuando yo trabayaba nel mar recuerdo que fui a una tienda d'equipos de caballos en Montevidéu, Uruguái con un amigu que quería mercar un pocu d'equipos de caballos pa un amigu nes Malvines. Nengún de los dos yéramos fluídos n'español pero él nun tuvo problemes na compra de too lo que queríamos, porque'l vendedor entendía perfectamente tolos nomes que l'usaba pa los elementos que quería.

Ernie Spencer[16]

Che, pallabra d'usu común nel español rioplatense pa llamar, detener o pidir l'atención a daquién o pa denotar plasmu o sorpresa,[25] tamién ye d'usu común nes Malvines. Nos llibros y publicaciones pa los turistes que visiten les islles, esplícase'l significáu y usu de la espresión. Suel pronuncia-y y escribise chay.[26][16]

So chay, (Falkland spelling of che) you have discovered our major Falkland's secret, we have some Spanish words in use in our everyday language. I don't know how prevalent they are now but they were in quite widespread use in my childhood, of course as children we did not actually realise they were not English.

Asina chay, (ortografía malvinense del che) qu'afayaron el gran secretu de Malvines, tenemos delles pallabres n'español usando nel nuesu llinguaxe cotidianu. Nun sé que frecuentes son agora pero yeren d'usu bien xeneralizáu na mio infancia, los neños en realidá nun se daben cuenta que nun yeren ingleses.

Ernie Spencer[16]

Tamién, esisten otros préstamos del español al inglés, utilizaos n'otros ámbitos, por casu pasiar (exemplu: «Let's go to pasiar»), pronunciada n'español y utilizada pa referise a una pequeña visita o viaxe.[27][26][16] Esiste una corte de carne vacuno denomináu beef milanesa.[28]

Español chilenu Escontra 2012,

en Puertu Arxentín/Stanley viven aprosimao ente 250 y 300 ciudadanos chilenos y cerca de 30 ciudadanos arxentinos, quien los primeres nel so variedá chilena tamién han influyíu na fala local y na cultura.[29] De fechu esti idioma, al ser faláu por aprosimao un 10% de la población, ye una minoría significativa.[30][31] Nos últimos años, los nuevos inmigrantes apurrieron delles pallabres del so español chilenu.[29]

Na toponimia[editar | editar la fonte]

Per otra parte, la toponimia británica conserva dellos nomes afechos a los dados polos franceses y españoles, anque l'Arxentina en dellos casos reivindica una toponimia propia.[32][33] Los toponímicos dados por marineros británicos, franceses y españoles nos primeros tiempos referir a islles, roques, badees y cabos.[34] Sitios con nomes n'español son, por casu, les llocalidaes de Puerto San Carlos y San Carlos (nun confundise col anterior) y tamién la badea 'San Carlos Water' y el 'San Carlos River'. Estos nomes provienen de la nave española San Carlos, que visitó la isla en 1768.

La Patagonia Arxentina ye denominada polos isleños como the Coast («la mariña»).[16][35]

Toponimia d'orixe gauchesco[editar | editar la fonte]

Mapa de los "corrals" (corrolades) fechos polos gauchos nes islles. Dalgunos d'ellos caltienen el nome n'español.

Pero, a partir de mediaos del sieglu XIX, los nomes d'orixe español suelen identificar allugamientos y carauterístiques de la xeografía de tierra adientro, como un reflexu de la necesidá d'orientación, delimitación y xestión de la ganadería per parte de los gauchos qu'habitaben les islles;[14][36] ente otros, los nomes descriptivos inclúin: 'Rincón Grande', 'Ceritos', 'Campito', 'Cantera', 'Terra Llixos', 'Malu River', 'Brasse Mar', 'Camp Verde', 'Dos Loma', 'Chancho Point', 'Torcida Point', 'Pioja Point', 'Mid Ranchu', 'Estancia', 'Oroqueta', 'Piedra Sola', 'Llaguna Secu', 'Menada', 'Boca Wall', 'Bombilla House', 'Warrah River', 'Flores Harbour', 'Pasu de los Toros', 'Camila', 'Salvador', etc.[20][37][21][16]

Tamién esistieron numberosos topónimos d'orixe español que fueron traducíos al inglés, por casu 'Rincón del Toru', mentáu asina por Charles Darwin nos documentos del so viaxe,[9] depués foi traducíu como 'Bull Cove'. Tamién esistieron otros nomes dexaos polos gauchos, como 'Tranquilidá', 'Horqueta', 'Maruxu', 'Roshure' (del español regueru)[16] y una gran cantidá de llugares llamaos 'Rincon' (del español rincón), 'Corrolada' (y el so plural 'Corrals')[23] o 'Galpon' (del español galpón),[38][39] de los cualos caltiénense dellos casos na actualidá, pero que sufrieron adaptaciones.[40]

Inmigración recién[editar | editar la fonte]

El principal grupu d'inmigrantes qu'anguaño influyó'l dialeutu propiu y cultura de les islles ye la comunidá chilena, que con cerca de 250 o 300 residentes representa un 13% de la población civil nel censu de 2012 y cerca d'un 6% incluyendo la población militar. Ellos tán integraos cola población llocal.[41] La so presencia tamién se siente na ocupaciones que realicen y nos productos vendíos en supermercaos.[29]

N'años recién llegaron pobladores procedentes de la isla de Santo Elena, quien tamién tienen la so propia variedá d'inglés, qu'en delles carauterístiques ye similar a la malvinense.[2]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Falkland Islands English (n'inglés)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Non-standard English on the Islands of the South Atlantic
  3. Kelp
  4. Che
  5. Laver, Roberto (2001). The Falklands/Malvines Case. The Hague: Martinus Nijhoff Publishers. ISBN 90-411-1534-X. Páxina 9
  6. 6,0 6,1 6,2 New-dialect Formation: The Inevitability of Colonial Englishes. Peter Trudgill, 2004. Oxford University Press. ISBN 0-19-522043-9

    Falkland Islands English has some words from Spanish

  7. History of Brenton Loch
  8. Falkland Islands Timeline: A Chronology of events in the history of the Falkland Islands
  9. 9,0 9,1 9,2 Darwin, Charles. Beagle Diary (1831-1836). Transcription by Kees Rookmaaker from the facsimile published by Genesis Publications, Guildford, 1979. Edited by John van Wyhe. pp.436-438.
  10. FitzRoy, Robert. Narrative of the surveying voyages of His Majesty's Ships Adventure and Beagle between the years 1826 and 1836, describing their examination of the southern shores of South America, and the Beagle's circumnavigation of the globe. Proceedings of the second expedition, 1831-36, under the command of Captain Robert Fitz-Roy, R.N. London: Henry Colburn, 1839. Chapter XIII, pp. 274-279.
  11. Destéfani, Laurio H. The Malvines, the South Georgias and the South Sandwich Islands, the conflict with Britain, Buenos Aires: Edipress, 1982.
  12. A Brief History of the Falkland Islands. Part 4 - The British Colonial Era.
  13. 1851 Census Information, Falkland Islands Government Archives, Stanley.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 Gauchos. Falkland Islands Museum & National Trust.
  15. Minahan, James (2013). Ethnic Groups of the Americas. Santa Barbara: ABC-CLIO. ISBN 978-1-61069-163-5. Páxina 139
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 16,6 16,7 16,8 16,9 «Falklands Expressions». Falklands-Malvines Forum Archives (22 de marzu de 1999).
  17. Falkland Islands: Camping
  18. «foín-de-les-malvinas El Foín de les Malvines» (español). Visiting Arxentina.info. Archiváu dende l'foín-de-les-malvinas orixinal, el 14 de payares de 2009. Consultáu'l 23 de febreru de 2010.
  19. crisis-de-malvinasfalkland-un problema mal-plantegáu-28-a78566 La crisis de Malvines/Falkland: ante la Integración continental
  20. 20,0 20,1 Spruce, Joan. Corrals and Gauchos: Some of the people and prestes involved in the cattle industry. Falklands Conservation Publication. Bangor: Pelegrine Publishing, 1992. 48 pp.
  21. 21,0 21,1 21,2 21,3 21,4 Leguizamón Pondal, Martiniano (1956). Toponimia criolla nes Islles Malvines. Buenos Aires: Raigal, 10 y 11. Consultáu'l 27 de febreru de 2014.
  22. ponchu [1]
  23. 23,0 23,1 Corrals
  24. «Falkland Islands Educational Exchange» (inglés). The British Schools. Consultáu'l 3 d'ochobre de 2015.
  25. Diccionariu de la llingua española - RAE
  26. 26,0 26,1 Federico Palma. «Pirates, Pastores ya Inversores - Cap.04 Oro Blanco... Oru Negro (a partir del minutu 22)». Conteníos Dixitales Abiertos. Archiváu dende l'orixinal, el 2 d'abril de 2015.
  27. «Toma de Malvines - Material Censuráu pola Xunta - "ATC"(60 Minutos)P.1».

    Minutu 1:06
    I intend to go to England for a pasiar

  28. «Situación Actual de Islles Malvines [2/3 (ver minutu 0:17)]». Perú Güei.
  29. 29,0 29,1 29,2 presencia-y-influencia-de-chile-en-les-malvinas.shtml La presencia ya influencia de Chile nes Malvines. La Tercer
  30. Wagstaff, William (2001). Falkland Islands: The Bradt Travel Guide. Buckinghamshire: Bradt Travel Guides, Ltd. ISBN 1-84162-037-8.
  31. Falkland Islands - Census report 2006
  32. Mapa de la Gran Malvina con toponimia arxentina depositáu na ONX y Mapa de la isla Soledá con toponimia arxentina depositáu na ONX
  33. PCGN Falkland Islands
  34. History of the Falkland Islands
  35. «A brief history of the Falkland Islands - Part 4 - The British Colonial Yera». falklands.info. Archiváu dende l'orixinal, el 6 d'ochobre de 2007.
  36. crisis-de-malvinasfalkland-un problema mal-plantegáu-25-a78495 La crisis de Malvines/Falkland: Darwin y l'asáu con cueru
  37. Strange, Ian (1983) The Falkland Islands
  38. «Falkland Islands Information Web Portal». Buildings and Structures in the Falkland Islands designated as being of Architectural or Historic Interest. http://www.falklands.info/background/listedb.html. Consultáu 'l 1 de setiembre de 2012. 
  39. East Falkland Photo: Gaucha corrolada & Galpon built around 1874 sited within the settlement.
  40. «Equivalencia ente los nomes xeográficos en castellán y n'inglés». Consultáu'l 26 de xineru de 2014.
  41. vida-de-los-chilenos-residentes-en-malvinas/2012-04-03/182652.html Asina ye la vida de los chilenos residentes en Malvines

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Inglés malvinense