Idioma tlahuica

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Tlahuica
'Pjiekak'joo'
Faláu en Flag of Mexico.svg Méxicu
Zona Estáu de Méxicu y Morelos
Falantes 522
Puestu Non nos 100 mayores (Ethnologue 1996)
Familia Otomangueano

  Otomangueano occidental
    Otopameano
      Matlatzinca-Tlahuica         ocuilteco o tlahuica

Estatus oficial
Oficial en En Méxicu tien reconocencia como llingua nacional [1]
Reguláu por SEP
Códigos
ISO 639-1 nengún
ISO 639-2 {{{iso2}}}
ISO 639-3 ocu
Matlatzinca languages.png
Estensión del tlahuica

L'idioma tlahuica, tamién llamáu atzinca o ocuilteco, ye una llingua falada por apenes unes 515[1] persones qu'habiten principalmente na llocalidá de San Juan Atzingo, nel sur del Estáu de Méxicu, nel centru de Méxicu. Ye una llingua afiliada al grupu otopame de la familia llingüística otomangueana. Dacuando úsase'l nome de matlatzinca pa esta llingua, de fechu el matlatzinca puramente dichu ye una variante, relativamente cercana al tlahuica puramente dichu, una tercera variante falada en Michoacán ye'l pirinda.

Nel so idioma nativu, el tlahuica o ocuilteco recibe'l nome de pjiekak'joo, que significa 'lo que yo soi', o 'lo que yo falo', según les traducciones de los nativos. El términu ocuiltecah significa en náhuatl 'xente del llugar de viermes', el nome ocuilteca seique ye confusu porque anguaño la llingua nun s'usa en Ocuila sinón en dos rancherías dependientes d'esa llocalidá.

Pol tamañu desaxeradamente amenorgáu de la so comunidá llingüística, el tlahuica ye clasificáu como una llingua n'inminente peligru d'estinción. Nel censu de 2000, namái 26 persones de menos de 20 años taben documentados como falantes de Ocuilteco. A partir de 2001, la llingua tlahuica pasó a ser considerada como llingua nacional pola llexislación mexicana en materia de derechos llingüísticos. A partir del añu 2003 foi incluyida dientro del Premiu de Poesía Nueva "Acolmiztli Nezahualcóyotl".

Referencia[editar | editar la fonte]

  1. «Apeligren llingües indíxenes del estáu de Méxicu». Consultáu'l 15 de xineru de 2015.

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Jacques Soustelle [1937](1992): La familia llingüística Otomí-Pame de Méxicu Central, Fondu de Cultura Económica, Méxicu DF, ISBN 968-16-4116-7.

Ver tamién[editar | editar la fonte]



Idioma tlahuica