Idioma mocoví

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Picto infobox comicballoon.png
Mocoví
Moqoit La’qaatqa
Faláu en Bandera d'Arxentina Arxentina
Zona Provincies de Santa Fe y Chaco
Falantes ~4530 (2000)[1]
3000-5000 (2008)[2]
Familia Mataco-guaicurú
Estatus oficial
Oficial en Provincia del Chaco
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 ---
ISO 639-2 ---
ISO 639-3 moc

L'idioma mocoví o moqoit la’qaatqa ye una llingua de la familia llingüística mataco-guaicurú falada en Arxentina pol pueblu mocoví, qu'habita en llocalidaes del centru y norte de la provincia de Santa Fe y na zona sur de la provincia del Chaco.[3]

En 2010 la provincia del Chaco designó al mocoví como idioma cooficial col idioma español y les llingües indíxenes toba (o qomlaqtaq) y wichí.[4]

La familia de llingües mataco-guaicurú ye un conxuntu de 11 llingües indíxenes d'América falaes n'Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái, qu'entiende dos subfamilies con un total averáu de 100 000 falantes distribuyíos nes cuenques de los ríos Bermejo, Pilcomayo y Paraguay. Otres llingües de la familia tópense escastaes y delles otres tán amenaciaes de desapaición.

Con al respective de l'espardimientu de la llingua, na provincia de Santa Fe ye utilizada mayormente pola población mocoví vieya, ente los adultos ta estendíu'l billingüismu y ente los mozu prefier l'idioma español. Na provincia del Chaco la llingua y la cultura mocoví son curioso calteníes.[5] La escritura n'idioma mocoví foi inesistente hasta la década de 1950, cuando un grupu de misioneros desenvolvió un sistema d'escritura en alfabetu llatín pa la llingua toba, que depués foi afecha al mocoví pa la traducción de la Biblia por Alberto Buckwater. Esti sistema d'escritura inda ta basáu na correspondencia cola llingua española.

El llinguaxe mocoví tien 23 consonantes, 4 vocales curties y 4 llargues. Les consonantes dobles tán ausentes. El acentu recai na postrera sílaba d'una pallabra.[6]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Ethnologue report for language code - Mocoví
  2. Vide. Martínez, Angelita (2008), "Arxentina", na obra de: Palacios Alcaine, Azucena (coord.). (2008) [2001]. L'español n'América: contactos llingüísticos en Hispanoamérica, Barcelona: Ariel; pp. 258-259.
  3. Universidá Nacional de la Mariña (6 de marzu de 2006). «hestoria_de_una llingua_que se pierde#.WeqHGI_WzIU Llinguaxe y cosmovisión. Mocovíes, o la hestoria d'una llingua que se pierde» (español). Consultáu'l 20 d'ochobre de 2017.
  4. «El Qom, el Moqoít y el Wichí son llingües oficiales nel Chaco». DiarioChaco.com. Archiváu dende l'orixinal, el 23 de xunetu de 2011. Consultáu'l 15 de xunetu de 2010.
  5. Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.). 2016. Ethnologue: Languages of the World, Nineteenth edition. Dallas, Texas: SIL International.
  6. A GRAMMAR OF MOCOVI. Por Veronica Grondona



Idioma mocoví