Idioma lezgianu

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Lezgui, Lezgiano
Лезги / Lezgi'
Faláu en Flag of Russia.svg Rusia
Bandera d'Azerbaixán Azerbaixán
Zona Daguestán
Falantes 800 000
Familia Caucásicu nororiental

  Dagestaní
    Lezguio
      Lezgiano

Estatus oficial
Oficial en
Flag of Dagestan.svg Daguestán
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 -
ISO 639-2 lez
ISO 639-3

El Idioma lezgiano o lezgui, tamién denomináu daguestánico, ye un idioma caucásicu del nordeste faláu polos lezguinos que viven nel sur de Daguestán (una república de Rusia) al norte de Azerbaixán.

Característiques[editar | editar la fonte]

El lezgiano ye un idioma del grupu checheno-lezguiano, del subgrupu samuriano (qu'inclúin rutuls, aguls, tsakhur, budukh, khinalug, kryz, dhzek, khaput y udi). Estremar en tres dialectos:

  • Kürin o günei, al sudeste de Daguestán, constitúi la base lliteraria, ye falada en Kurakh, centru cultural y económicu del so territoriu y capital del antiguu khanat de Kürin.
  • Akhti, falada al sudeste de Daguestán.
  • Kuba, falada al nordeste d'Azerbaixán.

Estatus[editar | editar la fonte]

El lezgiano volvióse un idioma lliterariu a la fin del sieglu XIX, cuando yera escritu en calteres árabes, pero'l idioma árabe, que yera'l so idioma lliterariu, foi sustituyíu pol lezgiano dempués de la Revolución Rusa. Los primeros intentos d'escribir en alfabetu cirílicu (1904-1905) nun tuvieron ésitu. En 1928 l'alfabetu árabe foi sustituyíu pol llatinu, y en 1938 pol cirílicu. Ye unu de los nueve idiomes oficiales de Daguestán (en lezgiano Daghustandin Respublika), a pesar de que nun ye bien emplegáu na enseñanza.

Ente 1920 y 1960 foi usáu pa la enseñanza ente los lezguianos de Daguestán, y ente 1920 y 1939 ente los d'Azerbaixán, hasta quintu. Tamién foi idioma oficial de los agul ente 1920 y 1950. Dempués, el rusu pasó a ser enseñáu en Daguestán y azerí n'Azerbaixán. Inclusive asina, el 98% de quien viven en Daguestán falen davezu lezgiano. En Daguestán edítase'l diariu Lerzgi gazet dende 1928.

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Wikipedia
Consulta la edición de Wikipedia en Idioma lezgianu


Idioma lezgiano