Idioma kalhíphona

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Picto infobox comicballoon.png
Iñeri, Caribe insular
'Kalhíphona'
Faláu en Bandera de Dominica Dominica
Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg San Vicente y Les Granadines
Bandera de Trinidá y Tobagu Trinidá y Tobagu
Falantes Estinguíu (~1920)
Familia Maipureana (Arawak)

  Arawak septentrional
    Arawak caribeñu
      Iñeri
        Iñeri insular

Estatus oficial
Oficial en Nengún país
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 nengún
ISO 639-2
ISO 639-3 crb

El caribe insular, tamién conocíu como iñeri (escritu tamién Igneri o Inyieri) ye una llingua arawak del grupu caribeñu falada nes Antilles Menores y rellacionada filogenéticamente col taíno de les Antilles Mayores. Escastóse definitivamente escontra 1920, anque sobrevive una llingua descendiente d'esta'l garífuna, que tamién ye la llingua arawak con más falantes.

A pesar del so nome nun ye una llingua de la familia caribe, sinón de la familia arawak. Poco primero de la llegada de los europeos, dellos pueblos belicosos con llegües de la familia caribe conquistaren militarmente a los arawak de munches islles. Estos arawak taben emparentaos colos taínos y los palikur. Los caribes mataron a la mayor parte de los homes d'ascendencia arawak y tomaron por esposes a les muyeres arawak sobrevivientes. Los fíos de la siguiente xeneración crecieron coles sos madres falando la llingua arawak, y namái a partir de l'adolescencia aprendíen la llingua de los caribes. Cuando los misioneros europeos decribieron la sociedá de les Antilles Menores nel sieglu XVI rexistraron dos llingües non rellacionaes, una llingua caribe falada polos homes adultos y una llingua arawak falada poles muyeres y los neños pequeños. Sicasí, el caribe de los homes retuvo munches carauterístiques sintáctiques típiques del arawak, y de la mesma les variedaes de arawak taben fuertemente influyíes pol caribe. Por esa razón definir al caribe insular o iñeri como una llingua mista o una forma de arawak relexificada dende'l caribe. Nel modernu garífuna, evolucionáu a partir del iñero, namái subsisten un puñáu de términos de la familia caribe, predominando'l léxicu arawak (anque'l términu kalhípona deriva del caribe *kariphona 'home').

Referencies[editar | editar la fonte]