Idioma camúnico
? | |
|---|---|
| Faláu en | |
| Rexón | Lado sur de los Alpes centrales (Valcamonica, Valtellina) |
| Falantes | Estinguíu (I mileniu e.C.) |
| Familia | Llingua ensin clasificar / Tirsénico(?) |
| Alfabetu | alfabetu etruscu (variante camónica) |
| Estatus oficial | |
| Oficial en | Nengún país |
| Reguláu por | Nun ta reguláu |
| Códigos | |
| ISO 639-1 | nengún |
| ISO 639-2 | |
| ISO 639-3 | xcc |
Allugamientu de Val Camonica en Lombardía (Italia). | |
El camúnico ye una llingua estinguida falada mientres el primer mileniu e.C. nos valles alpinos de Valcamonica y Valtellina nos Alpes centrales polos camoños o camunni.
Historia
[editar | editar la fonte]
Esisten bien pocos testimonios direutos de la llingua, les evidencies esistentes llindar a un corpus d'unes 170 inscripciones epigráficas grabaes na roques, similares a los grabaos en roca de Valcamonica o valle camúnico. La mayoría de les inscripciones tienen namái unes poques pallabres de llargor. El sistema d'escritura usáu ye una variante del alfabetu etruscu septentrional, llamáu "alfabetu camúnico" o "alfabetu de Sondrio". Les inscripciones más llargues tán escrites en bustrofedon.
Los camunni vivieron en Val Camonica (valle camónico) mientres la Edá del Fierro y fueron el creadores de munches inscripciones del área. En Nadro y Piancogno atopáronse inscripciones amosando l'alfabetu dataes ente'l 500 e.C. y el 50 d. C.[1]
Clasificación
[editar | editar la fonte]Usualmente el camúnico por cuenta de la escasez de la evidencia disponible considérase una llingua ensin clasificar. Apocayá propúnxose que ye una llingua celta (Markey, 2008), y enantes conxeturóse un posible parentescu col réticu y les llingües tirsénicas.
Treslliteración
[editar | editar la fonte]| Glifo | Tibiletti Bruno 1992[2] | Zavaroni 2004[3] | Martinotti 2009[4] |
|---|---|---|---|
| - |
- | ||
|
A | |||
|
- | |||
| B | B (V?) | ||
| B | B (V?) | ||
| - | D | ||
| h | D (?) | - | |
|
Y | |||
|
Y | |||
|
Y | |||
| V | - | ||
| G | K (G?) | ||
| G | - | ||
| h | H | J (ii/h/η?) | |
| - | H | - | |
|
I | |||
|
I | |||
| - | K | K (G?) | |
| L | L | ||
| L | L | ||
| M | M | ||
| M | M | ||
| N | N | ||
| N | N | ||
|
Φ (Q?) | |||
| - | P | - | |
| P | P | ||
| R | R | ||
| R | R | ||
| S | χ | ||
| S | S | ||
| S | S | ||
| T | T | ||
| T | T | ||
| - | T | I | |
| - | |||
| - | |||
| - | TS - |
- | |
| TS - |
χ | ||
| O - W | O | ||
| - | O - W | O | |
| Z | χ | ||
| Z | χ |
Galería
[editar | editar la fonte]- Inscripción de Capo di Ponte (Val Camonica)
- Inscripción de Nadro (Val Camonica)
- Inscripción de Nadro (Val Camonica)
- Inscripción del muséu de Sondrio (Valtellina)
Ver tamién
[editar | editar la fonte]Referencies
[editar | editar la fonte]- ↑ «Iscrizioni camune a cura di Adolfo Zavaroni» (italianu). Archiváu dende l'orixinal, el 2011-07-22. Consultáu'l 20 de setiembre de 2009.
- ↑ Maria Grazia Tibiletti Bruno, Gli alfabetari, Quaderni camuni n° 60, 1992, p. 307
- ↑ Adolfo Zavaroni, Iscrizioni camune Archiváu 2007-10-23 en Wayback Machine, 2004
- ↑ Angelo Martinotti, Le iscrizioni preromane in Lucus rupestris, 2009, p. 325
Bibliografía
[editar | editar la fonte]- Mancini, Alberto. 1980. "Le iscrizioni della Valcamonica" in Studi Urbinati di storia, filosofia y letteratura. Supplemento linguistico 2, pp. 75–166.
- Mancini, Alberto. 1991. "Iscrizioni retiche y iscrizioni camune. Due ambiti a confronto" in Quaderni del Dipartimento di Linguistica, Università degli studi di Firenze 2, pp. 77–93.
- Markey, Thomas L. 2008. "Shared symbolics, genre difussion, token perceptions and late literacy in North-western Europe" in NOWELE 54/55, páxs. 5-62.
- Schumacher, Stefan. 2007. "Val Camonica, Inschriften" in Reallexikon der germanischen Altertumskunde. Band 35: Speckstein bis Zwiebel. Ed. Heinrich Beck et al., Berlin – New York, pp. 334–337.
- Tibiletti Bruno, Maria Grazia. 1990. "Nuove iscrizioni camune" in Quaderni camuni 49-50, pp. 29–171.
- Tibiletti Bruno, Maria Grazia. 1992. "Gli alfabetari" in Quaderni camuni 60, pp. 309–380.
Enllaces exteriroes
[editar | editar la fonte]
Wikimedia Commons tien conteníu multimedia tocante a Idioma camúnico.- «Etruscan alphabet». Consultáu'l 20 de setiembre de 2009.
- «Iscrizioni camune a cura di Adolfo Zavaroni» (italian). Archiváu dende l'orixinal, el 2011-07-22. Consultáu'l 20 d'agostu de 2009.
- «Tracce n° 7 Scratched horses in a relief from Cividate Camuno – Valcamonica (Italy)». Consultáu'l 18 de setiembre de 2009.
- «Tracce n° 9 Vite-Deria, Paspardo, Valcamonica. Ricerche 1990–97» (italian). Archiváu dende l'orixinal, el 2012-02-24. Consultáu'l 18 de setiembre de 2009.
- «Tracce n° 9 Rock and Roll with the Camunnians Did they have ladders in the prehistory?». Archiváu dende l'orixinal, el 2012-02-24. Consultáu'l 18 de setiembre de 2009.
- «Tracce n° 12 Due nuove rocce istoriate in località Vite area di Vite-Deria, Paspardo (Valcamonica, BS)» (italian). Archiváu dende l'orixinal, el 2012-02-24. Consultáu'l 18 de setiembre de 2009.

