Guriezo

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Guriezo
Guriezo El Puente Ayuntamiento Nuevo.jpg
Bandera Guriezo.jpg Escudo de Guriezo (Cantabria).svg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaFlag of Cantabria (Official).svg Cantabria
Tipu entidá conceyu d'España
Alcalde de Guriezo Traducir Adolfo Izaguirre Ruiz
Códigu postal 39...
Xeografía
Coordenaes 43°20′31″N 3°19′36″O / 43.341944444444°N 3.3266666666667°O / 43.341944444444; -3.3266666666667Coordenaes: 43°20′31″N 3°19′36″O / 43.341944444444°N 3.3266666666667°O / 43.341944444444; -3.3266666666667
Guriezo is located in España
Guriezo
Guriezo
Guriezo (España)
Superficie 74.53 km²
Altitú 40 m
Llenda con Castro Urdiales, Turtzioz, Rasines, Ampuero y Liendo
Demografía
Población 2347 hab. (2018)
Porcentaxe 0.4% de Cantabria
Densidá 31,49 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00
Cambiar los datos en Wikidata
Valle de Guriezo

Guriezo ye un conceyu de la comunidá autónoma de Cantabria (España). Llenda al norte colos conceyos de Castro-Urdiales y Liendo, al este con Castro-Urdiales, al sur con Vizcaya (País Vascu) y al oeste con Ampuero y Rasines. Tanto Guriezo como Rasines suponen una vía importante de comunicación col enclave cántabru de Valle de Villaverde asitiáu nel País Vascu.

Llocalidaes[editar | editar la fonte]

El conceyu arrexunta, más qu'a pueblos, a un conxuntu de barrios esvalixaos, que son un total de 24. La Ponte ye la so capital alministrativa y el barriu más pobláu. Una zona bella, cercana a la mariña, a Laredo y Castro-Urdiales, y perbién comunicada yá que la carretera que bordia'l ríu xunir, tamién, fácilmente, pel sur, con conceyos de Vizcaya como Trucíos y Carranza. Les sos llocalidaes son les siguientes:

Xeografía[editar | editar la fonte]

Ye un conceyu asitiáu na zona oriental de Cantabria, nel valle baxu del ríu Agüera (que lo crucia de sur a norte). Los montes que llinden el Valle del Agüera, dixébren-y, pel este, del valle de Sámano y, pel oeste del Asón. L'Agüera, na so zona alto y vasco, llámase ríu Mayor, nel so pasu por Guriezo, recibe dellos regueros que traviesen los poblaos, el del Remendón agospia al Banzáu del Xuncal que, con una central hidroeléctrica, apurre agua a rexones estremeres; cercanu yá a la mariña (y a la carretera y Autovía del Cantábricu), el ríu conviértese, n'El Pontarrón, en ría de Oriñón.

La so estensión, nesi valle abierto y amplio, ye de 74,5 km².

Noroeste: Liendo (Cantabria) Norte: Castro-Urdiales (Cantabria) Nordés: Castro-Urdiales (Cantabria)
Oeste: Ampuero (Cantabria) Rosa de los vientos.svg Este: Castro-Urdiales (Cantabria)
Suroeste: Rasines (Cantabria) Sur: Trucíos (Vizcaya) Sureste: Trucíos (Vizcaya)

Historia[editar | editar la fonte]

Esti fértil y comunicáu valle foi habitáu dende remotos tiempos y hai muertes d'ello (monumentos megalíticos dexáronnos nos sos cumes). Sábese que, equí, fueron fronterizos autrigonos y cántabros y la cercanía a Castro, fai abarruntar, tamién, de la presencia de los romanos. Noticies más concretes tiénense yá dende'l medievu, polo que se sabe que, na Alta Edá Media, perteneció, al pie de dellos conceyos de la Cantabria Oriental, a la Merindad de Vecio y que, avanzáu'l medievu, vivieron conflictos feudales, de llinaxes poderosos, na zona de los Marroquín, los Negrete, o los Boar. Como otros vecinos, na Edá Moderna, tamién Guriezo integrar nel Correximientu de los Cuatro Villes de la Mar. Amás, nesta dómina, foise estremando en múltiples barrios a lo llargo del Valle, y los llinaxes nobles entamaben, n'asamblees, los Conceyos. Y como otros conceyos, nel añu 1822, unifíquense y conviértense nel conceyu constitucional, que ye güei. El so partíu xudicial ta, na actualidá, en Castro-Urdiales.

Nel sieglu XIX instalóse equí, con capital vizcaín, un altu fornu que foi de los primeres de la península[1] que foi orixe de los Altos Fornos de Vizcaya.

Patrimoniu[editar | editar la fonte]

Portada de la Ilesia de San Vicente de la Maza

Guriezo tien un variáu patrimoniu históricu-cultural. Dos son los bienes clasificaos:

  • Ilesia de San Vicente de la Maza, en Ruseco, bien d'interés local con categoría d'inmueble. Data de los sieglos XVII-XVIII), tien un gran pórticu y monumental portada-retablu.
  • Ilesia de Santo Catalina, en Trebuesto, bien inventariáu; data de los sieglos XIII al XVIII.

Amás, ye interesante la redolada del Picu de les Nieves, con muertes megalítiques (menhir y túmulu) o en redol al Banzáu del Xuncal, al sur, xuntu al macizu de Los Jorrios. Tamién nes cumes que lu dixebren de Castro y del Asón abonden restos d'esa remota antigüedá. A ellos xunen dalgún restu medieval y bastantes de la edá moderna (unos relixosos y otros civiles). Destaquen por casu:

Del patrimoniu civil queda yá menos (apocayá, destruyéronse dos torres del baxu medievu, pa les nueves construcciones). Dalgunos de los qu'entá esisten:

  • Guriezo
    La Casa-Torre de Pládanu (del sieglu XV al XVII) en La Ponte.
  • La Casa Marroquín (del sieglu XVII-XVIII), en La Madalena.
  • La Casa Machín (del sieglu XVIII).
  • El Conceyu (de principios del sieglu XX) en La Ponte.
  • El valle tamién tien cases de arquiteutura popular, en diversos poblaos, aisllaes o en nucleos, y que xunen, a la casa tradicional montañesa, elementos vascos.
  • Entá queda dalgún ponte d'otros sieglos, travesando'l Agüera como'l de La Gándara, en La Ponte.
  • Como amuesa d'otres ferrerías, perdura la de La Yseca (del sieglu XIII-XVII), restaurada nel sieglu XX, xuntu al ríu, y formando complexu cola Casona de los Marroquín.

Personaxes pernomaos[editar | editar la fonte]

Isidro Nozal (1977) : Ciclista profesional

Fiestes[editar | editar la fonte]

  • San Vicente Mártir, que se festexa'l 22 de xineru.
  • San Isidro Llabrador, el 15 de mayu.
  • San Juan, el 24 de xunu.
  • 29 de xunu, San Pedro. Celebrar en La Ponte.
  • 16/18 xunetu, Virxe del Pilar. Festexar en Trebuesto.
  • 22 de xunetu, La Madalena. Festexar en La Madalena.
  • Les Nieves, la patrona del pueblu, 5 d'agostu.
  • El Cristu, 6 d'agostu. Festexar na Ponte.
  • San Mamés, el 7 d'agostu.
  • San Llorienzo: el 10 d'agostu. En Pomar.
  • San Bartolomé, el 24 d'agostu celebrar en Landeral.
  • Santu Medero y San Celedonio: díes 30 y 31 d'agostu. En Ruseco.
  • La Mercé: 24 de setiembre. Na Ponte.
  • Primer domingu de setiembre, los Martinucos. Celebrar en Agüera.

Economía[editar | editar la fonte]

Nel so economía, les actividaes agropecuaries, anque perdieron enforma pesu, entá se caltienen percima de la media cántabra. La industria y la construcción, como asocede en conceyos cercanos, aumentaron los sos activos y caltiénense na media de la rexón. Y como nella, tamién el sector terciariu, el de servicios, creció, superando abondo'l 50% de la dedicación de les sos xentes, debíu ensin dulda al turismu de la dómina braniza. Amás dispon d'un colexu públicu denomináu La nuesa Señora de les Nieves (Patrona del conceyu) allugáu nel barriu de La Madalena. www.educantabria.es/ceip.ns.delasnieves

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución demográfica
1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2007
2.329 2.380 2.426 2.329 2.378 2.162 1.989 1.716 1.945 1.830 1.730 2.145

Fonte: INE


Gráfica d'evolución de Guriezo ente 1988 y 2008
Gráfica d'evolución de Guriezo ente 1900 y 2000

Alministración[editar | editar la fonte]

Les siguientes tables amuesen les resultaos de les eleiciones municipales celebraes ente l'añu 2003 y 2015.[2]

Eleiciones municipales, 25 de mayu de 2003
Partíu Votos % Conceyales
PRC 648 47,89 % 5
PP 346 25,57 % 2
Ucn 235 17,37 % 2
  • Alcalde electu: Adolfo Izaguirre Ruiz (PRC).
Eleiciones municipales, 27 de mayu de 2007
Partíu Votos % Conceyales
PRC 680 46,96 % 5
PP 472 32,60 % 4
CDL 142 9,81 % 1
PSOE 130 8,98 % 1
  • Alcalde electu: Felipe Garma Rodríguez (PP).
Eleiciones municipales, 22 de mayu de 2011
Partíu Votos % Conceyales
PRC 702 46,09 % 6
PP 571 37,49 % 4
PSOE 139 9,13 % 1
CDL 83 5,45 % 0
  • Alcalde electu: Adolfo Izaguirre Ruiz (PRC).
Eleiciones municipales, 24 de mayu de 2015
Partíu Votos % Conceyales
PRC 521 35,86 % 5
CxCAN 399 27,46 % 3
PP 311 21,40 % 2
PSOE 118 8,12 % 1
PALGUR 84 5,78 % 0
  • Alcalde electu: Narcisu Ibarra Garay (PSOE).

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Guriezo