Felipe d'Edimburgu

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Felipe d'Edimburgu
Prince Philip March 2015 (cropped).jpg
miembro del Consejo Privado del Reino Unido

Vida
Nacimientu

Palacio de Mon Repos10 de xunu de 1921

(97 años)
Nacionalidá Bandera del Reinu Xuníu Reinu Xuníu
Familia
Padre Andrés de Grecia
Madre Alicia de Battenberg
Casáu/ada con Sabela II del Reinu Xuníu  (20 payares 1947 -
Fíos/es
Hermanos/es
Pueblu Casa de Glücksburg
Estudios
Llingües inglés
Griegu
Oficiu
Oficiu Príncipe y militar
Premios
Miembru de Royal Society
Royal Microscopical Society
Serviciu militar
Cuerpu militar Royal Navy
Ejército británico
Royal Marines
Graduación mariscal de campo
Lluchó en Segunda Guerra Mundial
Creencies
Relixón Iglesia de Inglaterra
IMDb nm0697611
Cambiar los datos en Wikidata

Plantía:Familia real británica El príncipe Felipe, duque de Edimburgu, nacíu como príncipe Felipe de Grecia y Dinamarca[1] (Corfú, 10 de xunu de 1921), ye'l consorte de la reina Isabel II del Reinu Xuníu. Nació príncipe de Grecia y Dinamarca al ser fíu d'Andrés de Grecia y Dinamarca y de Alicia de Battenberg. Ostenta amás los títulos de conde de Merioneth, barón Greenwich, caballeru de la Insigne Orde de la Jarretera, Orde del Cardu caballeru de la Perantigua y Nobilísima Orde del Cardu, gran maestre de la Orde del Imperiu Británicu y de la Gran Logia Xunida d'Inglaterra.

En 1947, contraxo matrimoniu cola princesa Isabel, fía y heredera del rei Jorge VI del Reinu Xuníu. El víspora de la so boda Jorge VI nomar duque de Edimburgu, conde de Merioneth y barón Greenwich, otorgándo-y el tratamientu d'Alteza Real. En 1957, Felipe foi nomáu príncipe del Reinu Xuníu pola reina Isabel II.

Amás de los sos deberes reales, el duque de Edimburgu ye patrocinador de munches organizaciones, ente elles los Premio Duque de Edimburgu y el Fondu Mundial pa la Naturaleza. Amás ye rector de la Universidá de Cambridge y dir de la Universidá de Edimburgu (la so fía Ana relevó-y nesti últimu cargu en 2011). En concretu, dedicóse a intentar que la humanidá tome conciencia de la so relación col mediu ambiente desque visitó les islles Sandwich del Sur en 1956. Publicó escritos y realizáu charres sobre temes del mediu ambiente a lo llargo de más de mediu sieglu.

En 2011, con motivu del noventa cumpleaños del duque, la so esposa la reina concedió-y un títulu que venía ostentando ella dende 1964, el de lord gran almirante del Reinu Xuníu, en pagu a los sos seis décades como consorte al pie de ella.[2]

El duque, quien hasta cumplir los noventa y seis años caltenía una nutrida axenda protocolaria, decidió menguar les sos actividaes hasta la seronda de 2017, momentu a partir del cual retiróse definitivamente, en parte por cuenta de que, según él mesmu confirmaba, yá empezaba a falla-y la memoria.

Infancia[editar | editar la fonte]

Escuela de Gordonstoun en Escocia
Palaciu de Mon Repos, llugar de nacencia de Felipe

Nació'l 10 de xunu de 1921 na villa Mon Repos en Corfú, una islla griega del mar Xónicu. El so padre foi'l príncipe Andrés de Grecia y Dinamarca, el cuartu fíu del rei Jorge I de Grecia y de la gran duquesa Olga de Rusia (Olga Konstantínova Románova) nieta del zar Nicolás I de Rusia. La so madre yera la princesa Alicia de Battenberg, fía mayor de Luis de Battenberg, primer marqués de Milford Haven y de la so esposa, la princesa Victoria de Hesse-Darmstadt, fía mayor del gran duque Lluis IV de Hesse-Darmstadt y de la so primer esposa, la princesa Alicia del Reinu Xuníu (fía de la reina Victoria del Reinu Xuníu) y hermana de la última zarina de Rusia Alejandra Fiódorovna Románova.

El príncipe foi bautizáu unos díes dempués de la so nacencia na ilesia de San Jorge, en Corfú. Foi educáu en Schloss Salem en Alemaña y en Gordonstoun, una escuela asitiada nel norte de Escocia.

Felipe tuvo cuatro hermanes mayores, caúna de les cualos casóse con un príncipe alemán:

Poco dempués de la nacencia de Felipe, el so güelu maternu, el príncipe Luis de Battenberg, entós conocíu como Luis Mountbatten, marqués de Milford Haven, morrió en Londres. Luis yera un ciudadanu británicu naturalizáu que, dempués d'una carrera na Royal Navy, arrenunciara a los sos títulos alemanes y adoptó l'apellíu Mountbatten mientres la Primer Guerra Mundial. Dempués de visitar Londres con motivu del homenaxe, Felipe y la so madre tornaron a Grecia, onde'l príncipe Andrés quedárase pa comandar una división del exércitu arreyada na Guerra greco-turca (1919-1922).[3]

La guerra foi desmoralizante pa Grecia y los turcos llograron grandes victories. El 22 de setiembre de 1922, el tíu de Felipe, el rei Constantino I de Grecia, foi obligáu a abdicar y el nuevu gobiernu militar arrestó al príncipe Andrés, xuntu con otros. El comandante del exércitu, el xeneral Georgios Hatzanestis y cinco políticos d'altu rangu fueron executaos. Creíase que la vida del príncipe Andrés taba en peligru, y Alice taba so vixilancia. N'avientu, un tribunal revolucionariu desterró al príncipe Andrés de Grecia pa tola vida.[4] El buque de guerra británicu HMS Calypso sacupó a la familia del príncipe Andrés al pie de Felipe, quién foi lleváu pola so seguridá nun trubiecu fechu con una caxa de frutes. La familia de Felipe foi a Francia, onde s'establecieron nel suburbio parisín de Saint-Cloud, nuna casa emprestada pola so adinerada tía, la princesa Marie Bonaparte.

Por cuenta de que Felipe dexó Grecia siendo un ñácaru nun tien una comprensión sólida de la llingua griega. En 1992, dixo que "podría entender una cierta cantidá (de vocablos)". Felipe declaró que se consideró danés y que la so familia falaba inglés, francés y alemán[5].

Cuando Felipe tenía siete años, la so familia camudar al Reinu Xuníu. Foi educáu en Inglaterra y Alemaña. Asesoráu pol so tíu, lord Luis Mountbatten, solicitó la nacionalidá británica y adoptó l'apellíu maternu (Battenberg —n'alemán, significa "monte (de) Batten"— pero traducíu al inglés, Mountbatten) pa sirvir na Marina Real del Reinu Xuníu, onde algamó'l grau de teniente, y asina xubir nel so camín escontra un matrimoniu noble.

Mocedá[editar | editar la fonte]

Educación[editar | editar la fonte]

Felipe foi educáu per primer vegada nuna escuela estauxunidense en París dirixida por Donald MacJannet, quien describió a Felipe como "una persona intelixente, pero siempres notablemente cortés". En 1928, foi unviáu al Reinu Xuníu p'asistir a la escuela Cheam, vivió cola so güela materna, Victoria de Hesse-Darmstadt, nel palaciu de Kensington y el so tíu, Jorge Mountbatten, segundu marqués de Milford Haven, vivió en Lynden Manor en Bray, Berkshire. [6] Nos siguientes trés años, los sos cuatro hermanes casóse con nobles alemanes y camudáronse a Alemaña, la so madre foi internada nun manicomiu dempués de que-y diagnosticaren esquizofrenia,[7] y el so padre camudar a un pequenu departamentu en Montecarlo. Felipe tuvo poco contactu cola so madre pol restu de la so infancia.[8] En 1933, foi unviáu al colexu priváu "Schule Schloss Salem" en Alemaña, onde tenía la "ventaya d'aforrar nos gastos escolares" porque yera propiedá de la familia del so cuñáu, Bertoldo de Baden. [9]Col ascensu del nazismu n'Alemaña, el fundador xudíu de Salem, Kurt Hahn, fuxó de la persecución y fundó "Gordonstoun School" n'Escocia. Dempués de dos años en Salem, Felipe tresferir a Gordonstoun. [10] En 1937, la so hermana Cecilie, el so maríu Jorge Donato de Hesse-Darmstadt, los sos dos fíos pequenos y la so suegra morrieron nun accidente aéreu en Ostende; Felipe, qu'entós tenía dieciséis años, asistió al funeral en Darmstadt. [11] Al añu siguiente, el so tíu y tutor Lord Milford Haven morrió de cáncer de migollu óseu. [12]

Carrera militar[editar | editar la fonte]

Dempués de dexar Gordonstoun en 1939, Felipe xunir a la Marina Real británica, graduándose al añu siguiente del Britannia Royal Naval College (meyor conocíu como Dartmouth), como'l meyor cadete de la so promoción.[13] Mientres la Segunda Guerra Mundial, siguió sirviendo nes fuerces britániques, ente que dos de los sos cuñaos, el Príncipe Cristóbal de Hesse y Bertoldo de Baden, llucharon nel llau alemán.[14] Foi nomáu guardiamarina en xineru de 1940. Felipe pasó cuatro meses nel acorazáu HMS Ramillies, protexendo convóis de la Fuerza Espedicionario Australiana nel Océanu Índicu, siguíu d'espediciones más curties en HMS Kent, en HMS Shropshire y en Ceilán (agora Sri Lanka). [15]Dempués de la Guerra greco-italiana n'ochobre de 1940, foi tresferíu dende l'Océanu Índicu al acorazáu HMS Valiant, na Flota del Mediterraneu.[16]

Ente otros combates, Felipe participó na Batalla de Creta, y foi Mentáu a los despachos pol so serviciu mientres la Batalla del Cabu Matapán, [17] na que controlaba los reflectores de los acorazaos. Tamién foi galardonáu cola Cruz de Valores Griegos de Guerra. [18] Los deberes de menor gloria incluyíen avivar les calderes del barcu de tresporte de tropes RMS Empress of Russia (Empeatriz de Rusia).[18] Foi comisionado como subteniente dempués d'una serie de cursos en Portsmouth nos que llogró la meyor calificación en cuatro de los cinco secciones del exame de calificación.[19] En xunu de 1942, foi designáu nel destructor de clase V y W, como'l líder de la flotilla del HMS Wallace, que participó en xeres d'escolta d'un convói na mariña esti de Gran Bretaña, según na Invasión aliada de Sicilia.[20]

Foi promovido a teniente'l 16 de xunetu de 1942. N'ochobre del mesmu añu, convertir nel primer teniente del HMS Wallace, a los 21 años, unu de los primeres tenientes más nuevos de la Marina Real británica. Mientres la Invasión aliada de Sicilia, en xunetu de 1943, como segundu al mandu del HMS Wallace, salvó a la so nave d'un ataque d'un bombarderu nocherniegu. Escurrió un plan pa llanzar una balsa con flotadores de fumu que distrayxeron con ésitu a los atacantes y dexaron que la nave escapar ensin ser notada. [21] En 1944, foi treslladáu al nuevu destructor, HMS Whelp, onde participó en serviciu cola flota británica del Pacíficu na 27ª Flotilla Destructora.[22]Tuvo presente na Badea de Tokio cuando se robló'l preséu de rindición xaponesa. En xineru de 1946, Felipe tornó al Reinu Xuníu nel Whelp, y foi unviáu como instructor al HMS Royal Arthur, la Escuela de Suboficiales en Corsham, Wiltshire. [23]

Matrimoniu[editar | editar la fonte]

non

El 20 de payares de 1947, Felipe contraxo matrimoniu cola heredera del tronu británicu, la princesa Isabel. Pa casase cola heredera al tronu, Felipe tuvo qu'arrenunciar a la so relixón (la ortodoxa griega) y a la so llealtá a Grecia. Por eso, perdió'l so títulu de "príncipe de Grecia y Dinamarca". Pa resolver esto, el día de la so boda, el que diba convertise nel so suegru, el rey Jorge VI, concedió-y el tratamientu de La so Alteza Real y nomar duque de Edimburgu, conde de Merioneth y barón Greenwich.

En 1952, Isabel xubió al tronu y en 1957 concedió-y el títulu de "príncipe del Reinu Xuníu", y amás determinó que Felipe sería'l primer caballeru na precedencia del Reinu Xuníu. L'ascensión d'Isabel al tronu traxo a colación la tema del posible cambéu del nome de la Casa de Windsor a Mountbatten; sicasí, la reina María, al enterase de la propuesta, comunicar col primer ministru Winston Churchill, quien encamentó a la reina a caltener el nome de la casa real. El duque, agafáu, quexar en priváu: Nun soi más qu'una maldita ameba. Soi l'únicu home nel país al que nun se-y dexa da-yos el so nome a los sos fíos. Sicasí, en 1960, la reina emitió una orde que declaraba que los sos descendientes masculinos que nun llevaren el tratamientu de Alteza Real o'l títulu de príncipe llevaríen l'apellíu Mountbatten-Windsor.

Isabel dexó-y, en 1952, ser Presidente de la Comisión que tenía tenía de planiar y entamar la so ceremonia de coronación.

Semeya de coronación de la reina Isabel II y el duque de Edimburgo (xunu de 1953).

En 1997, el so exnuera Diana de Gales finó nun accidente automovilísticu en París mientres el duque y la Familia Real pasaben les sos vacaciones nel castiellu de Balmoral. Años dempués, Mohamed Al-Fayed, padre del noviu de Diana, acusó al duque d'entamar la muerte del so fíu y la princesa; sicasí, investigaciones de 2008 concluyeron que la supuesta combalechadura foi un accidente.

Retiru[editar | editar la fonte]

El duque de Edimburgu foi ingresáu'l vienres 23 d'avientu de 2011 pela tarde d'urxencia, en sintiendo dolores nel pechu, y tuvo que ser sometíu pela nueche a una angioplastia pa desbloquiar una arteria coronaria. La intervención quirúrxica foi un ésitu.[24]

El 4 de mayu de 2017, el palaciu de Buckingham anunció que pa seronda de 2017 Felipe retirar de la so vida pública, siendo efectiva dende'l 2 d'agostu del mesmu añu.[25][26]

El 20 de xunu de 2017 foi hospitalizáu nel hospital King Edward VII como midida de prevención por sufrir una infección,[27] polo que nun pudo asistir a l'apertura del Parllamentu británicu y foi sustituyíu pol so fíu Carlos.[28]

Fíos y descendencia[editar | editar la fonte]

Al pie de la so esposa, la reina Isabel II del Reinu Xuníu, Felipe tien cuatro fíos: Carlos, Ana, Andrés y Eduardo. Amás, el matrimoniu tien ocho Anexu:Nomenclatura de parentescu n'español nietos y cinco bisnietos.

Títulos, tratamientos y condecoraciones[editar | editar la fonte]

Monograma del príncipe Felipe, duque de Edimburgu

Los sos títulos y tratamientos completos son La so Alteza Real el príncipe Felipe, duque de Edimburgu, conde de Merioneth, barón Greenwich, real caballeru de la Nobilísima Orde de la Jarretera, caballeru estraordinariu de la Perantigua y Nobilísima Orde del Cardu, miembru de la Orde de Méritu, gran maestre y primer y principal caballeru Gran Cruz de la Excelentísima Orde del Imperiu Británicu, caballeru de la Orde d'Australia, miembru adicional de la Orde de Nueva Zelanda, compañeru estraordinariu de la Orde del Serviciu de la Reina, real xefe de la Orde de Logohu, compañeru estraordinariu de la Orde de Canadá, comendador estraordinariu de la Orde de Méritu Militar, condecoración de les Fuerces Canadienses, lord del Honorabilísmo Conseyu Priváu de La so Maxestá, conseyeru priváu del Conseyu Priváu de la Reina pa Canadá, ayudante de campu personal de La so Maxestá, lord gran almirante del Reinu Xuníu.

Amás de los sos títulos y condecoraciones britániques, el duque de Edimburgu tien otros cincuenta condecoraciones de países estranxeros (24 europees, 11 americanes, 10 asiátiques y 5 africanes) y cincuenta y cuatro cargos militares honoríficos nel Reinu Xuníu y nos países de la Commonwealth.

Cine y televisión[editar | editar la fonte]

1982 The Royal Romance of Charles and Diana Stewart Granger
1993 Diana: Her True Story Donald Douglas Serie de TV basada na biografía d'Andrew Morton.
2006 La Reina James Cromwell
2009 2012 Apaez cola so esposa Reina Isabel II y los sos perros na presa de Cho Ming, Tíbet.
2011 Guillermo y Kate: un romance real Mark Penfold
2016 The Crown Matt Smith Serie producida por Left Bank Pictures para Netflix.

Ancestros[editar | editar la fonte]


Predecesor:
Isabel Bowes-Lyon
Príncipe consorte del Reinu Xuníu
1952 - Presente
Coat of Arms of Philip, Duke of Edinburgh.svg
Socesor:
Predecesor:
India Hicks
Llínea de Sucesión al Tronu Británicu
Allugamientu 507
Socesor:
Bernardo, Príncipe Herederu de Baden

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. "Vida temprana", el sitiu web oficial (inglés)
  2. Felipe de Edimburgo instituyíu “Alto Lord Almirante”
  3. Brandreth. Brandreth (en Inglés), 58-59.
  4. Prince Andrew's Departure. 5 d'avientu de 1922. 
  5. (en en-GB) A strange life: Profile of Prince Philip. 13 d'avientu de 1992. https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/a-strange-life-profile-of-prince-philip-1563268.html. Consultáu el 11 d'avientu de 2017. 
  6. Heald. Heald, 38-39.
  7. Brandreth, p. 66; Vickers, p. 205
  8. Brandreth, p. 66; Vickers, p. 205
  9. Prince Philip quoted in Brandreth, p. 72
  10. Brandreth, p. 72; Heald, p. 42
  11. Brandreth, p. 69; Vickers, p. 273
  12.  Brandreth, pp. 77, 136
  13. The British Monarchy (29 de mayu de 2010). «Naval Career» (inglés). Consultáu'l 15/12/17.
  14. Hugo Vickers, pp 293-295
  15. Eade, Philip (2011). en Henry Holt: Prince Philip: The Turbulent Early Life of the Man Who Married Queen Elizabeth II. ISBN 9781429961684.
  16. Tim Heald p. 60
  17. Boothroyd, Basil (1971). Prince Philip: An Informal Biography (First American ed.).. ISBN 0841501165.
  18. Boothroyd, Basil (1971). Prince Philip: An Informal Biography (First American ed.).. ISBN 0841501165.
  19. Boothroyd, Basil (1971). Prince Philip: An Informal Biography (First American ed.).. ISBN 0841501165.
  20. (en en-GB) Prince Philip's war heroics revealed after 60 years. 28 d'avientu de 2003. ISSN 0029-7712. http://www.theguardian.com/uk/2003/dec/28/monarchy.davidsmith. Consultáu el 15 d'avientu de 2017. 
  21. (en en-GB) Prince Philip's war heroics revealed after 60 years. 28 d'avientu de 2003. ISSN 0029-7712. http://www.theguardian.com/uk/2003/dec/28/monarchy.davidsmith. Consultáu el 15 d'avientu de 2017. 
  22. «HMS Whelp, destroyer». Consultáu'l 15 d'avientu de 2017.
  23. Brandreth, p. 176
  24. Intervención quirúrxica Felipe de Edimburgo
  25. Percancies (4 de mayu de 2017). El príncipe Felipe de Edimburgo retirar de la vida pública. Londres. http://internacional.elpais.com/internacional/2017/05/04/actualidá/1493876470_309958.html. Consultáu el 4 de mayu de 2017. 
  26. de-la vida-publica_a_22068720/ El palaciu de Buckingham anuncia que Felipe de Edimburgo retirar de la vida pública. España. 4 de mayu de 2017. http://www.huffingtonpost.es/2017/05/04/el-principe-felipe-de-edimburgo-retirar de-la vida-publica_a_22068720/. Consultáu el 4 de mayu de 2017. 
  27. Hola.com (21 de xunu de 2017). El Duque de Edimburgo, hospitalizáu como 'midida de precuru'. http://www.hola.com/realeza/casa_inglesa/2017062196131/duque-edimburgo-hospital/. Consultáu el 21 de xunu de 2017. 
  28. Felipe de Edimburgo, ingresáu por una infección. Madrid. 21 de xunu de 2017. http://elpais.com/elpais/2017/06/21/xente/1498039348_789317.html. Consultáu el 21 de xunu de 2017. 

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Plantía:Consortes de soberanos actuales

Felipe de Edimburgo