Estrechu de Øresund

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Estrechu de Øresund
Oeresund Bridge.jpg
Situación
Tipu Estrechu
Parte de Estrechos daneses Traducir
Coordenaes 55°45′N 12°45′E / 55.75°N 12.75°E / 55.75; 12.75Coordenaes: 55°45′N 12°45′E / 55.75°N 12.75°E / 55.75; 12.75
Estrechu de Øresund is located in Suecia
Estrechu de Øresund
Estrechu de Øresund
Estrechu de Øresund (Suecia)
Datos
Profundidá 38 m
Afluentes
Cambiar los datos en Wikidata

L'estrechu de Øresund —o a cencielles Sund, como se conoz tradicionalmente n'español;[1] Øresund en danés, Öresund en suecu— dixebra la islla danesa de Selandia de la provincia sueca de Escania. Dende l'añu 2000, el ponte de Øresund conecta dambos países per carretera y ferrocarril. Cabo dicir que, puramente, «estrechu de Øresund» ye una espresión redundante una y bones sund significa precisamente «estrechu».

Xeografía[editar | editar la fonte]

Øresund ye unu de los trés estrechos daneses que conecten el mar Bálticu col mar del Norte (al traviés de los tramos Kattegat y Skagerrak) y ye una de les víes marines más utilizaes del mundu. Nel Øresund atópase la islla Ven (perteneciente a Suecia), según les islles Amager y Saltholm y les islles artificiales Peberholm, Middelgrundsfortet y Flakfortet (toes pertenecientes a Dinamarca).

El ponte de Øresund (Øresundsbron o Öresundsbron) foi inauguráu oficialmente'l 1 de xunetu de 2000 pola Reina Margarita II de Dinamarca y el rei Carlos XVI Gustavo de Suecia. Esta construcción crucia l'estrechu xuniendo los dos ciudaes más grandes que s'atopen na rexón: Copenhague (Dinamarca) y Malmö (Suecia). Xuníes pol Öresundsbron, que ye alministráu per dambos países, dambes ciudaes formen la Rexón de Øresund.

Cabo señalar que l'enllaz sobre Öresund ("Öresundsförbindelsen", comúnmente denomináu una ponte», Öresundsbron) ye en realidá una combinación de «ponte y túnel». La ponte puramente dichu dexa Malmö, estiéndese sobre les agües sueques, llega a una islla artificial nel mediu del estrechu (Peberholm) y somórguiase como un túnel so les agües daneses, pa remanecer cerca de Copenhague.

La conexón más curtia en ferry sobre Øresund atópase más al norte ente Helsingør (Dinamarca) y Helsingborg (Suecia).

Etimoloxía[editar | editar la fonte]

La palabra xermánica sund tien el mesmu raigañu que'l verbu sondern, «dixebrar». N'idioma suecu, cualquier estrechu llámase sund. En Noruega, cientos d'angostos estrechos que dixebren les islles y fiordos o la combinación de partes esteriores de fiordos denominar sund. Otra esplicación deriva sund del antiguu verbu sunt, «nadar». D'esta forma un sund sería un estrechu que puede ser travesáu a nadu.

Tamién s'usó la denominación pa nomar dellos fiordos y badees n'América del Norte —como'l de Prince William Sound— y en Nueva Zelanda y el sentíu européu de la palabra perdióse.

De xacíu, la palabra xermánica sund nun tien de confundir se cola muncho más familiar palabra románica sound («soníu»), que se desenvolvió a partir de llatín sonus.

Historia[editar | editar la fonte]

Øresund alredor de 1888.

El control políticu de Øresund foi un asuntu importante na hestoria danesa y sueca. Dinamarca caltuvo'l control políticu de Øresund por aciu los fuertes costeros de Kronborg en Elsinor (Helsingør en danés) nel llau oeste y (hasta 1658) Kärnan en Helsingborg nel llau esti. L'estrechu tien tan solo 4 quilómetros d'anchu nel llugar onde tán allugaos dambos fuertes.

Yá nel sieglu XIX esistíen planes pa xunir los cantos del estrechu de Øresund por aciu un túnel ferroviariu ente Helsingborg y Elsinor. Nos años 1960 Ruben Rausing, fundador del consorciu envasador d'alimentos Tetra Pak, tuvo inclusive la idea d'ensugar esta vía de saléu pa construyir la ciudá de Orestadt na zona. La crisis del petroleu terminó definitivamente con esa coraxosa idea.

Peaxe del estrechu[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Peaxes del Sund

En 1429 el rei Erik de Pomerania introdució'l cobru d'un peaxe pol usu del estrechu (Øresundstolden en danés). Tolos barcos estranxeros que cruciaben pol estrechu teníen de detenese en Elsinor y pagar el peaxe a la Corona Danesa (independientemente de si la carga tenía orixe o destín en Dinamarca o non). Refugase a pagar nun yera una posible, pos, si un barcu negar a detenese, fundir los cañones allugaos en Elsinor y Helsinborg. En 1567 el peaxe foi sustituyíu por un impuestu sobre la carga del barcu, cambéu que xeneró'l triple d'ingresos. Pa evitar que los barcos a cencielles usaren otra ruta, l'impuestu tamién se cobraba nos otros dos estrechos daneses: el Gran Belt y el Pequeñu Belt.

El peaxe del estrechu caltúvose como la fonte d'ingresu más importante de la Corona Danesa mientres dellos sieglos. Gracies a esto, los reis daneses yeren relativamente independientes de l'aristocracia. A partir de 1645 los barcos suecos fueron eximidos del pagu. Depués del trespasu a Suecia de les posesiones daneses na península escandinava en 1658, el control del pagu del peaxe perdió la eficiencia que tenía antes.

La Convención de Copenhague de 1857 abolió'l peaxe y convirtió los estrechos daneses n'agües internacionales de llibre usu pa tou barcu militar y comercial.

Ponte de Ǿresund[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Ponte de Øresund

El ponte de Øresund ye una llarga ponte que conecta la capital danesa de Copenhague cola ciudá sueca de Malmö. La ponte cunta con dos línea de tren y seis carriles pa vehículos. Pa'l so construcción creóse la islla artificial de Peberholm, onde la ponte tría una porción de tierra firme y conviértese en túnel. Foi inauguráu'l 2 de xunetu de 2000.

Islles[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. «Vademécum - Bolsa de nomes propios - Dinamarca». Parllamentu Européu (9 de xineru de 2006). Archiváu dende l'orixinal, el 23 de setiembre de 2006. Consultáu'l 20 de payares de 2015.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Estrecho de Øresund