Estáu del bienestar

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta

Estáu de bienestar, Estáu benefactor, Tao providencia o sociedá del bienestar ye un conceutu de les ciencies polítiques y económiques col que se designa a una propuesta política o modelu xeneral del Estáu y de la organización social, según la cual l'Estáu aprove servicios en cumplimientu de los derechos sociales a la totalidá de los habitantes d'un país.[1][2]

Definiciones d'Estáu de Bienestar[editar | editar la fonte]

L'Estáu del bienestar, en relación a los Derechos económicos, sociales y culturales, consideraos como Derechos humanos, defínese como:

El pasu d'una seguridá social solo pa dalgunos, a una seguridá social pa tolos ciudadanos, marca l'apaición del Estáu de bienestar. Los derechos de seguridá social, esto ye, les pensiones, la sanidá, el desempléu, al pie de los servicios sociales, el derechu a la educación, la cultura y otros servicios públicos aplicaos al conxuntu de los ciudadanos y non solo a los trabayadores, van definir la política de bienestar social como sellu d'identidá de les democracies europees más avanzaes.[1][2]

Na ciencia política, el términu Estáu del bienestar (Wohlfahrtsstaat) tien en parte usos o significaos distintos y considérase que ye principalmente una categoría empírica pal analís comparativu de les actividaes de los Estaos modernos.[3]

Los estudios avera del Estáu del bienestar pueden estremase ente los dedicaos al so orixe, carauterístiques o función xeneral y los que se centren na implementación específica polos Estaos de tales esquemes y en dambos casos tantu de forma aisllada como de forma comparativa.

La noción d'Estáu benefactor» tien el so orixe nel añu 1946, de resultes de la esperiencia traumática de la crisis xeneralizada productu de la Gran Depresión, que, xeneralmente, considérase que remató na Segunda Guerra Mundial. que traxo'l desempléu y la miseria a millones, fueron fundamentales nel cambéu al estáu de bienestar en munchos países. Mientres la Gran Depresión, l'estáu de bienestar foi vistu como un "camín entemediu" ente los estremos del comunismu de la esquierda y el laissez-faire del capitalismu de la derecha.[4]

D'alcuerdu a Claus Offe, ye unu de los dos factores ―al pie de la esistencia de partíos políticos masivos y en competencia― que fai posible la esistencia del capitalismu democráticu o «Estáu de economía mista».[5]

David Anisi suxurió que ye un tipu de pactu social nel que s'estableció una repartida más equitativo de los beneficios y de la riqueza ente tola población con oxetu d'evitar el malestar social que llevó a les sociedaes europees a la Segunda Guerra Mundial. La espresión económica del Estáu del bienestar foi'l pactu keynesiano que mientres la postguerra pretendía un desenvolvimientu económicu equilibráu socialmente, según el plenu emplegu.[6][7][8]

L'Estáu del bienestar, en relación a los Derechos económicos, sociales y culturales, consideraos como Derechos humanos, defínese como:

El pasu d'una seguridá social solo pa dalgunos, a una seguridá social pa tolos ciudadanos, marca l'apaición del Estáu de bienestar. Los derechos de seguridá social, esto ye, les pensiones, la sanidá, el desempléu, al pie de los servicios sociales, el derechu a la educación, la cultura y otros servicios públicos aplicaos al conxuntu de los ciudadanos y non solo a los trabayadores, van definir la política de bienestar social como sellu d'identidá de les democracies europees más avanzaes.[1][2]


Oríxenes y evolución del términu[editar | editar la fonte]

Les nociones actuales de «Estáu del bienestar» correspuenden al términu inglés Welfare State (del que se traduz lliteralmente), que'l so usu quedó acuñáu a partir de 1945, na posguerra de la Segunda Guerra Mundial, a partir d'una espresión orixinal de William Temple, entós Arzobispu de Canterbury, na que contraponía les polítiques keynesianas de posguerra al Warfare State ('Estáu de guerra') de la Alemaña Nazi.

Sicasí, con anterioridá yá se veníen utilizando otros términos qu'espresen aprosimao les mesmes aspiraciones. N'Inglaterra falar de asistencia social o asistencia pública (social assistance o public assistance) entamada so les lleis de probes» poor laws»). En Francia, mientres el Segundu Imperiu (1852-1870), el términu Tao-providencia» («État-Providence») foi acuñáu polos republicanos que preconizaben un Estáu social» (État social) y criticaben la filosofía individualista de ciertes lleis (como la Llei -y Chapelier, que prohibía los sindicatos). Na Alemaña del Segundu Reich (1871) los «socialistes de cátedra» (universitarios) introducieron el términu Wohlfahrtsstaat pa describir el sistema diseñáu poles polítiques bismarckianas en materia social (ver Estáu Social).

Desenvolvimientu del Estáu del bienestar[editar | editar la fonte]

A pesar de qu'esisten dellos antecedentes en sistemes políticos anteriores, alegóse que la perceición del meyoramientu del bienestar material xeneral de la población, como una de les funciones centrales de la Sociedá o Estáu, realmente empecipióse colos oríxenes de la Ilustración.[9] Nesi periodu, a pesar de que'l poder de los monarques aportó a absolutu, apaez el conceutu del déspota ilustráu, que la so función yera, especialmente n'Alemaña, traer progresu y bienestar social y económicu al so pueblu[10] ―ver Carauterístiques y evolución del cameralismo―.

D'alcuerdu a Gertrude Himmelfarb ―historiadora neoconservadora―, esto remató alredor del empiezu del sieglu XIX:

La tesis ye que los 1800 marcó un quebre intelectual, dempués del cual la probeza aportó a crecientemente reconocida polos conscientes y autodesignados portadores del «espíritu de la dómina» como un problema del sistema más que del trabayador. [...] Ésitos futuros en resolver la probeza van riquir reconocer tantu l'aspeutu material como moral del problema.

Gertrude Himmelfarb[11]

A lo llargo de la segunda metá del sieglu XIX, na mayor parte de los países de la Europa Occidental, la llamada «cuestión social» ―espresada na presión política de movimientos sociales, especialmente los movimientos obreros― impulsó a los Gobiernos a afaer la llexislación sobre la condición social de la clase trabayadora y el trabayu, llexislación que foi progresivamente modificada. La mayor parte d'estes midíes fueron puntuales y d'algame mínimu, con carauterístiques que dependen tantu de la hestoria como de les circunstancies políticu-sociales de cada país. Sicasí, ye posible notar un movimientu escontra servicios incrementalmente más comprensivos.

Esta situación remata nes crisis económicas del Periodu d'enteguerres y concomitantes crisis sociopolíticas (ver Gran Depresión), yá que les dictadures que surdieron demostraron ser capaces de resolver les crisis de forma más efectiva que les democracies. Tanto la Xunión Soviética col Plan Quinquenal, como la Alemaña Nazi de preguerra, la Italia de Mussolini (quien foi emponderáu por «faer que los trenes funcionaren a tiempu», esto ye, por poner fin a les fuelgas y el caos económicu qu'apoderara a esi país) y el Xapón imperial, países toos qu'impunxeron fuertes controles estatales a la economía, resolvieron la crisis a mediaos de los año treinta. Esto llevó a la puxanza de proyeutos políticos totalitarios, y non solo ente'l ciudadanu común y corriente. Por casu, el 20 de xineru de 1927, mientres una visita a Roma, l'entós conservador y autodeclarado «constitucionalista y antisocialista» Winston Churchill declaró que si él fuera italianu, xuniríase a Mussolini:

Voi Amestar una pallabra sobre l'aspeutu internacional del fascismu. Externamente el so movimientu rindió un serviciu al mundu enteru. [...] Italia demostró qu'hai maneres de lluchar contra les fuercies subversives, maneres que pueden llevar les mases populares, puramente empobinaes, a apreciar y defender l'honor y l'estabilidá d'una sociedá civilizada. Previo l'antídotu necesario al venenu rusu. D'equí p'arriba, nenguna gran nación va tar desprovista d'un postreru mediu de proteición contra la crecedera cancerosa del bolchevismu.

Winston Churchill, citáu en «The menace of Fascism»

Alredor d'eses feches, Churchill suxurió ametrallar a güelguistes como manera práutica de terminar la fuelga. Entá tan tarde como en 1938, en víspores del entamu de la Segunda Guerra Mundial, Churchill declaró que si dalguna vegada Inglaterra llegara a tener los mesmos problemes qu'Alemaña de postguerra, él esperaba que llegara a atopar el so «Sr. Hitler»[12] amenaciando les concepciones del Estáu lliberal y la democracia, lo que de la mesma amenació la estabilidá mundial, rematando na Segunda Guerra Mundial (1939-1945).[13]

Ye nesi sentíu que Waligorsky diz que se propunxo la intervención estatal «como un resguardu contra'l poder del mercáu pa socavar nueses instituciones polítiques y sociales más valuables. [...] Un mercáu totalmente llibre ye definitivamente non el meyor mercáu pa una democracia, un mercáu ensin regulaciones nun garantiza nin xusticia nin prosperidá.»[14]

Almítese xeneralmente que'l resume que Claus Offe fai d'esi desenvolvimientu ye correctu:

L'Estáu de bienestar foi la resultancia combinada de diversos factores (…) El reformismu socialdemócrata, el socialismu cristiano, élites polítiques y económiques conservadores ilustraes, y grandes sindicatos industriales fueron les fuercies más importantes qu'abogaron nel so favor y dieron esquemes más y más amplios de seguru obligatoriu, lleis sobre proteición del trabayu, salariu mínimu, espansión de servicios sanitarios y educativos y agospiamientos estatalmente subvencionaos, según la reconocencia de los sindicatos como representantes económicos y políticos lexítimos del trabayu.

Claus Offe[15]

Con cuenta de evitar errores, ye necesariu amestar específicamente la influencia de sectores lliberales y demócrata-cristianos, con personaxes tales como David Lloyd George y Konrad Adenauer, respeutivamente.

A partir de lo anterior ―y empezando en 1945― implementar na Europa Occidental les polítiques socioeconómicas que aportaron a conocíes como «Estáu del bienestar moderno. Esa implementación dio orixe a lo que Eric Hobsbawm ―ente otros―[16] llamó «la edá d'oru del capitalismu»,[17][18] yá que causó'l periodu de crecedera económica sosteníu más esitosu nel sieglu XX.[19]

Delles autoridaes[20] argumenten que tales desenvolvimientos efectuar so la propuesta xeneral del keynesianismo. Otres[21] aducen que foi so les propuestes xenerales del ordoliberalismo (ver Estáu Social). Sicasí. la mayoría de los estudiosos de la tema suxuren qu'hai una similaridad básica ente estes visiones y entá otres, tales como les del dirigismo propuestu en Francia nesi periodu[22] etc. (ver tamién: Economía del bienestar).

En 1956, Karl Popper describió los llogros d'esa propuesta nos siguientes términos:

En nengún otru momentu, y niundes, fueron los homes más respetaos, como homes, qu'en la nuesa sociedá. Nunca antes los Derechos Humanos y la dignidá humana fueron tan respetaos y nunca antes hubo tantos dispuestos a faer sacrificios por otros, especialmente por aquellos menos afortunaos qu'ellos. Esos son los fechos. [...] Quiero enfatizar que toi al tantu d'otros fechos. El poder inda malva, inclusive nel nuesu mundu. Emplegaos públicos inda se porten dacuando como amos descorteses. Inda abonden dictadores de bolsu. [...] Pero tou eso nun se debe tantu a la falta de bones intenciones como a la falta d'habilidá ya incompetencia.

Karl Popper[23]

Popper sigue:

Pero volvamos la nuesa atención a asuntos más importantes. El nuesu mundu llibre esanició casi, si non dafechu, los grandes males que con anterioridá han asediado la vida social de los homes. [...] Veamos lo que se llogró, non solo equí en Gran Bretaña al traviés del Estáu del bienestar, sinón con dalgún métodu o otru perdayuri nel mundu llibre.

Karl Popper (op. cit.

Y da la siguiente llista de lo qu'él considera ―dende'l puntu de vista lliberal― los males que pueden ser resueltos o remediaos pola cooperación social:

  • Pobreza *

Desempleo y formes similares d'inseguridá social.

  • Enfermedá y dolor.
  • Crueldá penal.
  • Esclavitú y otres formes de servidume.
  • Discriminación racial y relixosa.
  • Falta d'oportunidaes educacionales.
  • Diferencies ríxides de clase.
  • La guerra.

Dende un puntu de vista conservador, los beneficios del Estáu del bienestar son dobles: per un sitiu, la xeneración de consensu social de forma que'l sistema funcione de forma harmónica y eficiente.[24] y, pol otru, siguiendo de lo anterior, una función de creación y reforzamientu de valores éticos fundamentales a la esistencia y estabilidá de relaciones sociales, llevando asina a una creciente integración social: «La provisión de los beneficios (del Estáu del bienestar) ye sobre la base d'ayudar a los menos privilexaos a adquirir la disciplina necesaria pa xuntase a los estándares morales (sociales o comunes)»:[25]

La respuesta conservadora ye que l'alderique alrodiu de si tendría d'haber un Estáu del bienestar terminó. L'alderique apropiáu a estos díes tendría de ser alrodiu de les modalidaes al traviés de les cualos les ayudes recibíes por derechu» (entitlements) son apurríes. Les modalidaes importen, porque delles promueven y otres non los atributos y actitúes ―mirar al futuru, independencia, responsabilidá pola vida saludable― indispensables pa una vida digna nuna sociedá económicamente vibrante qu'un Estáu del bienestar devorador d'ingresos precisa nuna dómina de población qu'avieya.

George Will[26]

Convien recordar que la visión conservadora del Estáu ye qu'esi esiste pa satisfaer les necesidaes humanes (dende'l puntu de vista lliberal ye promover la llibertá ciudadana) y como tal el conservadores acepten l'Estáu del bienestar[27] (ver tamién Alfred Müller-Armack).

Les ventayes dende'l puntu de vista de la socialdemocracia son, xeneralmente, los d'una meyora reformista ―paulatín pero seguru― escontra'l socialismu, asegurando coles mesmes la proteición y profundización de la democracia al traviés de la reconocencia del derechu lexítimu de los sindicatos y representantes de comunidáes y minoríes sociales marxinaes en tomar de decisiones gubernamentales, según la creciente integración a eses decisiones de los principios de la xusticia social, dignidá humana y participación ciudadana.

Pa empezar, a lo menos en parte por cuenta de eses diferencies d'aproximamientu y como la cita de Popper suxure, los proyeutos en distintos países víense como disímiles, posiblemente opuestos.[28] Sicasí, col pasu del tiempu nótase que les polítiques practicaes nos países europeos occidentales converxen[29][30]}} en relación a dar un rol económicu activu al Estáu col fin de llograr ciertos oxetivos sociales comunes (tales como'l bienestar social y crecedera económica) y faise evidente que'l progresu y l'estabilidá de cada país européu dependen de la de los sos vecinos. Asina, créase un consensu que toma dende los sectores más izquierdistes de los partíos social demócrates hasta los más derechiegos o conservadores nos demócrata cristianos. Esi consensu ye lo que aportó a conocíu como'l modelu européu de gobernanza, basáu non solo na idea de que la sociedá ―al traviés del Estáu― tien una responsabilidá polos sos ciudadanos, sinón tamién en que'l bienestar de cada unu, tanto individuos como países, depende del bienestar del vecín y que esi bien común, a pesar de visiones ya intereses distintos, puede llograse al traviés de la práutica de la política de los consensos (ver democracia deliberativa). Empezar a falar entós de les "construcciones de comunidaes". Vease Trataos de Roma y Comunidaes Europees. La resultancia de too lo anterior ye lo que se conoz como'l modelu del Estáu del bienestar.

Darréu, y a partir d'una crítica temprana al Estáu del bienestar dende'l puntu de vista de la escuela austriaca,[31] dellos políticos ―por casu, Margaret Thatcher nel Reinu Xuníu[32] buscaron implementar lo que foi xeneralmente percibíu como una tentativa de «desmantelar l'Estáu del bienestar».[33]

Más allá d'un discutiniu alrodiu de les posibles intenciones de Thatcher y otros,[34] el fechu ye qu'esos personaxes introducieron cambeos fondos al Estáu del bienestar ―a lo menos tal que se practicaba n'Inglaterra― motivaos principalmente suxurióse― tantu por una malinterpretación de la posición d'Hayek[35] como lo que dalgunos consideren una falta de comprensión de les consecuencies socioeconómicas de tales tentatives[36] y les dificultaes envueltes nes mesmes.[37][38]

Consecuentemente les resultaos del proyeutu de la Sra. Thatcher nun fueron, quiciabes, los esperaos polos partidarios de la lliberación de les fuercies económiques». Nos años que siguieron a la implementación de tales midíes, la inflación n'Inglaterra algamó un 20 %. Tanto les tases d'interés como les de desempléu xubieron descomanadamente y la base industrial británica foi abrasada.[39]

Mentanto, n'Estaos Xuníos, Ronald Reagan sería escoyíu con una promesa de “amenorgar impuestos, aumentar el presupuestu de defensa y permediar y amenorgar el gastu fiscal”.[40] implementó polítiques similares que, nel so conxuntu, aportaron a conocíes como neolliberalismu. Mientres esa presidencia empezó l'aumentu escomanáu de la delda tantu pública como privada n'Estaos Xuníos. Contrariamente a lo esperao polos sos partidarios, el déficit fiscal estauxunidense creció dende 0,9 billones de dólares a más de 3 billones, la tasa d'inversiones industriales tornó precipitadamente ―siendo reemplazada por grandes inversiones en preseos financieros no que foi llamáu una orxía especulativa―, el desempléu llegó al 10 % de la fuercia de trabayu y la seguridá de trabayu y los ingresos reales del restu decayeron.[39] El siguíu desenvolvimientu d'esos enclinos llevó finalmente a la crisis d'hipotecar basura, que forzó al agora presidente George W. Bush (fíu del anterior) a la mayor intervención estatal na hestoria d'Estaos Xuníos: la inyección de 700 000  millones de dólares pa sostener los bancos amenaciaos pola quiebra nesi país, doblando nel procesu la delda pública».[41] En septiembre de 2007, esa delda llegó a 8,9 billones de dólares (8,9 trillions, según el sistema inglés).[42] En payares de 2008, cuando Barack Obama asumió la presidencia, la delda xubía a 10,56 billones de dólares.[43]

A nivel mundial, la imposición de tales polítiques llevó a la decadencia de la crecedera económica mundial, d'una tasa promediu de casi 3 % añal nel periodu 1950-1973 a unu de menos de 1,5 % nel 1973-2000. Coles mesmes, l'ingresu per cápita del cuartil de mayores ingresos foi muncho más rápido qu'el de menores ingresos, lo qu'aumentó dramáticamente la desigualdá social.[44] Situación que siguió na primer década del sieglu XXI. N'ochobre de 2010 el Fondu Monetariu internacional publicó una tabla qu'amuesa que la crecedera económica mundial tornó (cola esceición d'Asia incluyendo China) inclusive en relación a 1980.[45]

A pesar de lo anterior, los mecanismos, llogros y oxetivos del Estáu del bienestar entá se caltienen, n'Europa, non solo como fundamentu moral de cohesión social, sinón tamién como base realista y necesaria del bienestar socioeconómico común. Por casu, el Llibru verde sobre los servicios d'interés xeneral, presentáu pola Comisión Europea en mayu de 2002, define la noción del interés xeneral européu como «el prestu de les necesidaes básiques de los ciudadanos y la preservación de bienes públicos, cuando'l mercáu falla».[46]

Más apocayá, de resultes de la Crisis económica de 2008-2009, la demócrata cristiana Angela Merkel ―faciéndose ecu del sentimientu keynesiano― proclamó: «Solo l'Estáu ye capaz de restaurar l'enfotu necesariu»,[47] y tantu el socialista non marxista ―con influencia cristiana y fabianaGordon Brown como'l conservador Nicolas Sarkozy cuntaron que «el laissez-faire tuvo la so hora» ya inclusive el periódicu The Economist ―bastión del pensamientu lliberal clásicu modernu― dixo:

Pa los lliberales, [...] la crisis punxo de relieve defecto na manera en qu'ellos tamién implementen los sos modelos. Llograr regulaciones fayadices ye tan importante como lliberar los mercaos; pue que un sector públicu eficiente cunte tantu como un sector priváu eficiente, inversiones públiques en tresporte, educación y salú, bien feches, pueden pagar dividendos. [...] Pragmatismu y eficiencia siempres son d'importancia.

Interpretaciones y criterios de comparanza d'Estaos del bienestar[editar | editar la fonte]

Interpretaciones[editar | editar la fonte]

Entender por Estáu del bienestar, como conceutu xeneral, unu nel cual correspuende al Estáu o a la Sociedá asumir la responsabilidá del bienestar social y económicu de los sos miembros. Esta responsabilidá ye entendida xeneralmente como comprensiva y universal, porque «bienestar» ye un conceutu ampliu que s'aplica a toos.[48] Adicionalmente, pa dalgunos, tal bienestar ye un derechu.[49] A pesar de que la propuesta orixinal nesi sentíu[50] basar nel simple argumentu qu'alministrar prestaciones como derechos ciudadanos o de los habitantes sería más simple y de menor costo qu'alministralos de dalguna otra manera, l'alderique al respeutu estendióse a esaminar munchos otros aspeutos y fundamentos de los derechos sociales, con muncha influencia de la obra seminal de Beatrice Webb,[51][52] alderique que finalmente dio orixe, per parte del sociólogu Thomas H. Marshall,[53] al conceutu de ciudadanía social», que suxure que'l conceutu de ciudadanía tien d'entendese como implicando derechos.[54][55] Na actualidá, la mayoría d'esos argumentos basar na suxerencia rawlasiana de la Xusticia como equidad.

Pa otros, tal derechu nun esiste como tal, sinón que más bien hai un deber[56][57] yá sía del Estáu, la sociedá o los sos miembros ―la llamada responsabilidá social[58] que puede o nun concebise como emanada o fundada yá sía nel conceutu de bien común.[59] o na responsabilidá moral[60] o nel conceutu llegal de obligación conxunta derivada d'un hipotéticu contratu social.[61] que, de la mesma, puede o nun ser esplícitu nuna Constitución[62] (ver tamién Interés públicu).

Sicasí, pa otros, l'asuntu nun trata de principios, sinón d'oxetivos: el propósitu del Estáu nun puede ser otru que promover el Interés públicu o «social» o «común» de manera práutica.[63] Amás, siempres según Suárez, inclúi la posibilidá de llograr bienes terrenales pa una esistencia digna del home,[64] ente que John Locke aduz que: «El fin del gobiernu ye'l bien de la humanidá», en «Chapter XIX: “Of the Dissolution of Goverment”, en Second Treatise of Government; y James Madison amiesta: «El bien públicu, el verdaderu bienestar de la gran masa del pueblu, ye l'oxetivu a ser escorríu; y nenguna forma de gobiernu n'absolutu tien otru valor que l'afaese al llogru d'esi oxetivu».[65] Asina, suxúrese, si fuera'l casu que los gastos que'l sistema implica son de beneficiu a la sociedá nel so conxuntu, tales gastos seríen llargamente xustificaos.[66] Dende esti puntu de vista, los gastos de «bienestar» pueden ser consideraos non solu gastos de «bon funcionamientu» de la sociedá, sinón tamién como inversión social,[67] pudiendo ser vistos non solo como aumentando la cohesión social sinón tamién la productividá común.[68][69] Adicionalmente aliégase que tales gastos pueden implicar un aforru o amenorgamientu de costos, yá sía pa llograr bienes y servicios d'interés xeneral[70] o que los gastos sociales son más efectivos y cuesten menos qu'otres midíes d'amenorgamientu de problemes sociales, por casu, criminalidad,[71][72] etc. A extremis, esta visión puede ser concebida como utilitaria, con una concepción de la sociedá como grupu d'interés: sería, puede alegase, más efectivu y eficiente gastar n'asuntos sociales qu'esaniciar o controlar los problemes que d'otra manera multiplicaríense[73][74] (Ver tamién anomia). Sicasí, y a pesar de que tal perceición facilita y ordena el discursu políticu-social en relación a los gastos sociales, na midida que centra l'atención en ventayes comunes promoviendo coles mesmes el desenvolvimientu de técniques y conceutos d'utilidá social[75][76][77] alegóse, en contra, qu'esti aproximamientu emprobez la visión tantu académica como social.[78]

Lo anterior da orixe a tres interpretaciones principales sobre la idea d'Estáu del bienestar:

  • Estáu del bienestar como conceutu xeneral, d'alcuerdu al cual los miembros d'una sociedá tienen la mira lexítima de que la sociedá, el gobiernu o l'Estáu sofitar, yá sía polo xeneral o en momentos de necesidá, o la mira real de qu'ellos se beneficiarán de los esfuercios comunes y del progresu social. Nesta visión xeneral, tal mira ye considerada bien un derechu de los ciudadanos o bien una obligación o oxetivu social.
  • Estáu del bienestar como'l sistema nel cual l'Estáu como tal asume la responsabilidá pol bienestar de los ciudadanos. Ciertos exemplos d'esti modelu del Estáu del bienestar basar nuna rede o sistema de seguridá», con provisiones claramente delimitadas.
  • Estáu del bienestar puede identificase con sistemes xenerales de bienestar social. En munchos «Estaos» del bienestar, el bienestar nun s'apurre actual o puramente pol Estáu, sinón por una combinación de servicios independientes, voluntarios, mutualistes y gubernamentales. En dellos casos d'esti tipu, l'Estáu o gobiernu actúa como coordinador de les provisiones y coles mesmes como provisor d'últimu recursu. N'otros, l'Estáu puede delegar la provisión de servicios a caridaes, organizaciones sociales o privaes (sofitándoles financieramente); nesti últimu casu, dellos autores utilicen el términu «sociedá del bienestar».

Criterios de comparanza[editar | editar la fonte]

Deborah Mitchell[79] identifica cinco aproximaciones principales a esos estudios comparativos:

  • Comparances de polítiques: comparar los términos esplícitos sobre los cualos propónse y toma aición. Briggs centrar nel orixe y evolución histórica del conceutu del bienestar tanto n'Europa como nos Estaos Xuníos.[80] Flora y Heindenheimer, a partir de tales desenvolvimientos, proponen que de cutiu tal desenvolvimientu, a pesar de les diferencies ideolóxiques, etc., tien llugar a lo llargo de llinies similares[81]
  • Comparances d'ingresos: tales ingresos son los recursos económicos dedicaos a los sistemes de beneficencia. Maynard[82] suxure dos sistemes básicos: pagu al traviés d'impuestos (pagu obligatoriu) y pagu al traviés de sistemes de seguros (pagu voluntariu). Wilensky amuesa que'l nivel de tales gastos depende principalmente de la estructura social (incluyendo edá) de la población y de la duración de implementación del sistema como tal.[83]
  • Comparances de productos: distintos Estaos implementen regles y mecanismos distintos. Esping Andersen utiliza tales diferencies pa establecer un sistema de clasificación rellacionáu cola entrega de servicios específicos y asunciones xenerales.[84]
  • Comparances de servicios. Al traviés de la considerancia de la entrega de servicios y beneficios: qué faen, cómo se financien, quién los controla, etc. [85][86]
  • Comparances de resultaos: alegóse -dende esti puntu de vista- que lo qu'importa alrodiu de estos sistemes nun ye lo que s'intenta o cuál ye'l procesu, sinón si la población ardíciase o non en consecuencia. Esta ye la base del trabayu efectuáu pol Luxembourg Income Study cuando analizó y comparó los servicios d'asistencia social en distintos países.[87]

L'Estáu del bienestar n'Europa[editar | editar la fonte]

Ye frecuente escuchar dicir qu'esiste un solu modelu social européu, como contraposición al modelu social esistente nos Estaos Xuníos. Lo cierto ye que la realidá ye muncho más complexa. Esisten en realidá distintos modelos sociales (esto ye, Estaos del bienestar) nel senu de la UE. A pesar de que cada país tien unes particularidaes propies, pueden estremase cuatro modelos distintos:[88]

  • El modelu nórdicu, de Dinamarca, Noruega, Islandia, Finlandia, Suecia y Países Baxos.
  • El modelu continental, d'Austria, Bélxica, Francia, Alemaña y Luxemburgu.
  • El modelu anglosaxón, d'Irlanda y Reinu Xuníu.
  • El modelu mediterraneu, de Grecia, Italia, Portugal y España.
Amenorgamientu na probeza de los distintos modelos sociales europeos.

El modelu nórdicu[editar | editar la fonte]

Como puede reparase nel gráficu, presenta'l nivel más altu de proteición social y la so carauterística principal ye la provisión universal basada nel principiu de ciudadanía, esto ye, qu'esiste un accesu más xeneralizáu, con menos condiciones, a les prestaciones sociales.

No que se refier al mercáu de trabayu, estos países caracterizar por importantes gastos (relativos) en polítiques actives coles mires de la reinserción rápida nel mercáu de trabayu de los paraos. Caracterícense tamién por un eleváu númberu d'emplegos públicos. Los sindicatos tienen una elevada afiliación y un importante poder de decisión lo que provoca una baxa dispersión de los salarios (una distribución más equitativa de la renta).

El modelu nórdicu caracterízase tamién por una elevada cuña fiscal.

Carauterístiques del modelu nórdicu[editar | editar la fonte]

Los países nórdicos son estaos pequeños, relativamente homoxéneos en términos de etnicidad y relixón, de llarga tradición democrática, de respetu polos derechos humanos y d'estáu de derechu. Ente 1870 y 1918 tuvo llugar l'abolición del trabayu de menores, pensiones pa persones adultes probes, seguros de riesgos profesionales, fondos pa seguru d'enfermedá. Ente 1919 y 1950 producióse una importante estensión de los derechos sociales, el movimientu obreru tuvo un papel fundamental consiguiendo la estensión de relaciones llaborales autónomes, per mediu d'alcuerdos ente patrones y sindicatos, una tasa alta d'organización de tolos asalariaos, incluyendo muyeres. Una collaboración efectiva ente los líderes de clases sociales y el nuevu grupu d'inxenieros sociales» que se xunieron a los partíos socialdemócrates. L'universalismu ye una de les principales carauterístiques del modelu nórdicu, xuntu col financiamientu por impuestos, la provisión pública de tresferencies y servicios, énfasis nos servicios sociales personales, provisiones d'alta calidá y tases de compensaciones altes ya igualitaries.

El modelu continental[editar | editar la fonte]

Ye similar al nórdicu pero con una mayor proporción de gastos empobinaos a les pensiones. Basar nel principiu de «asistencia» (ayuda) y «sécurité sociale» (sistema de seguros), con nun sistema de subsidios parcialmente non condicionáu a la permeabilidá (por casu en Francia, onde esisten subsidios que'l so únicu requisitu ye tener más de 25 años. Sicasí, otros beneficios dependen de contribuciones voluntaries a sociedaes yá sía estatales, mutualistes o privaes de seguros).

No que se refier al mercáu de trabayu, les polítiques actives son menos importantes y a pesar de que los sindicatos tienen una afiliación bien baxa, estos tienen un importante poder de decisión nes negociaciones colectives.

Otru elementu importante del modelu continental son los subsidios por invalidez.

El modelu anglosaxón[editar | editar la fonte]

Esti modelu ta caracterizáu por una previsión o midíes preventives menores qu'otros modelos y por una asistencia social de tipu últimu recursu más importante (los beneficios dependiendo en parte d'aforros, etc). Los subsidios dirixir en mayor midida escontra la población n'edá de trabayar y los mozos (por casu, cada familia recibe una asignación por fíu, que se tresforma n'ingresu mínimu» a los 16 años a quien sigan estudiando), y en menor midida escontra les pensiones. L'accesu a los subsidios ta condicionáu en mayor midida a la empleabilidá (por casu, condiciónense los subsidios a que la persona trabayara enantes o tea buscando trabayu).

No que se refier al mercáu de trabayu, los gastos en polítiques actives ―de promoción d'emplegos, educación y calificación de trabayadores―son relativamente importantes. Sicasí, midíes de Seguridá Industrial son menores qu'otros modelos y los sindicatos tienen un menor poder de participación en decisiones yá sía gubernamentales o patronales. Esta ye una de les razones poles qu'estos países tienen una mayor dispersión de la renta y un mayor númberu d'emplegos con baxos salarios.

Sicasí, el modelu anglosaxón ye consideráu unu de los más eficientes ―solo superáu pol nórdicu― no rellacionao con amenorgamientu de la probeza y en promover incentivos pa trabayar, lo que, d'alcuerdu a dalgunos, facer preferible yá que los sos meyores resultaos en materia d'emplegu facer más sostenible financieramente al llargu plazu.[89]

El modelu mediterraneu[editar | editar la fonte]

Esti modelu correspuende a los países que desenvolvieron un Estáu del bienestar más tardíamente (años setenta y ochenta). Tratar del modelu social con menores gastos y ta fuertemente basáu nes pensiones y nunos gastos d'asistencia social bien baxos. Esiste nestos países una mayor segmentación de los derechos y estatus de les persones que reciben subsidios, que se reflexa nun accesu bien condicionáu a les prestaciones.

La carauterística principal del mercáu del trabayu ye una fuerte proteición del emplegu (nun confundir con proteición del trabayador o subsidiu de desempléu) y el recursu a la xubilación antemanada como forma de meyora del emplegu. Los sindicatos tienen una presencia importante asegurada pola estensión de los alcuerdos alcanzaos en negociaciones colectives más allá de la presencia real de los sindicatos. Nuevamente, esto tien como resultáu una menor dispersión nos salarios que nel modelu anterior.

Evaluación de los modelos sociales europeos[editar | editar la fonte]

Eficiencia de los gastos sociales nos distintos modelos sociales.
Ficheru:Relación entre proteición al empleo y % trabajadores con beneficios desempleo.jpg
Como puede reparase, esiste una relación inversa ente proteición al emplegu y númberu de trabayadores que reciben subsidios de desempléu.

La primer entruga a la qu'hai que responder cuando pretende evaluase los distintos modelos sociales europeos ye qué criterios utilizar. Los trés criterios utilizaos por Boeri (2002) y Sapir (2005) son:

  • L'amenorgamientu de la probeza.
  • La proteición contra los riesgos del mercáu de trabayu.
  • Los pagos pola participación al trabayu.

L'amenorgamientu de la probeza[editar | editar la fonte]

El gráficu de la derecha amuesa l'amenorgamientu nes desigualdaes dempués de tomar en considerancia los impuestos y les tresferencies, esto ye, en qué midida cada modelu social amenorga la probeza ensin tener en cuenta l'amenorgamientu d'esta provocada polos impuestos y les tresferencies. Polo xeneral, la capacidá d'amenorgamientu de la probeza ta en llinia cola talla del Estáu del bienestar: a mayor proporción del PIB dedicáu a los gastos sociales, mayor amenorgamientu de la probeza. Sicasí, otru aspeutu a tener en cuenta ye ver si dellos modelos son más eficientes nel amenorgamientu de la probeza qu'otros. Por esto entiéndese que con un menor gastu social consígase un mayor amenorgamientu de la probeza.

Nesti casu, el gráficu de la derecha amuesa que los modelos anglosaxón y nórdicu son más eficientes qu'el continental y mediterraneu, pero sobremanera amuesa qu'el continental ye'l menos eficiente. Dáu'l so eleváu gastu social, esperaríase un mayor amenorgamientu de la probeza que la que consigue esti modelu. Reparar como'l modelu anglosaxón atópase percima de la llinia trazada, indicando qu'amenorga más de lo esperao (teniendo en cuenta'l restu de modelos) la probeza. Sicasí'l modelu continental atopar por debaxo de la llinia y más alloñáu que'l modelu mediterraneu, indicando que ye'l que menos amenorga la probeza dáu'l so gastu social.

Proteición contra los riesgos del mercáu de trabayu[editar | editar la fonte]

La proteición contra los riesgos del mercáu de trabayu pue ser, polo xeneral, de dos tipos:

  • Por aciu regulación del mercáu de trabayu (lo que se conoz col nome de proteición del trabayu); básicamente, cola medría de los costos de despidu pa les empreses.
  • Por aciu seguros de desempléu, que nesti casu protexen al trabayador paráu y suelse financiar por aciu impuestos a los trabayadores con emplegu.

Como se repara nel gráficu, esiste un claru trade-off (pallabra frecuente na xíriga económica que significa sacrificar daqué por consiguir otru oxetivu) ente estos dos preseos de proteición del mercáu de trabayu; reparar cómo podría trazase una llinia de media con rimada negativa. Como se repara, los distintos países europeos escoyeron distintes midíes de proteición (reparar distintos puntos nel gráficu). Nesta eleición, les diferencies pueden resumise de la siguiente forma:

  • Los países mediterráneos prefieren una mayor proteición del trabayu, ente que un númberu bien amenorgáu de los sos trabayadores reciben subsidios de desempléu.
  • Los países nórdicos, sicasí, protexen pocu al trabayador, pero, sicasí, la mayor parte de los sos trabayadores en situación de desempléu reciben subsidios.
  • Los países continentales presenten un nivel llixeramente más eleváu de dambes variables que la media europea.
  • Los países anglosaxonos basen la so proteición nos subsidios de desempléu, con un nivel bien amenorgáu de proteición del trabayu.

La evaluación de dambes midíes de proteición ye complicada. Polo xeneral, esiste un consensu ente economistes en que la proteición del trabayu xenera ineficiencia nes empreses: yá que les empreses nun pueden despidir a los trabayadores llibremente, quiciabes decidan nun despidir a pesar de nun precisar a tales trabayadores, estropiando la so eficiencia. Nun esiste tal consensu tocantes a si la proteición del trabayu xenera un mayor desempléu que la proteición del trabayador.

Los pagos pola participación al trabayu[editar | editar la fonte]

Tasa d'emplegu y tasa de desempléu en cada modelu social. Vease definición nel testu (pos nun ye l'habitual nes estadístiques llaborales).

Los incentivos al trabayu y los pagos pola participación al trabayu de cada modelu pretenden analizase al traviés de lo que se define como ratio d'emplegu por población, como nel gráficu axuntu. Ellí compárense los distintos grupos de países al traviés de dos tases definíes particularmente con esti oxetu: una tasa d'emplegu (entendida como'l porcentaxe de trabayadores ocupaos sobre la población n'edá llaboral) y una tasa de desempléu (entendida como'l porcentaxe de trabayadores desemplegaos sobre la población n'edá llaboral). Hai que tener en cuenta que les tases utilizaes nesti gráficu calculáronse non en términos de población activa (yá que nesi casu sumaríen siempres 100, al ser los sos la población ocupada y la población en paro dos únicos componentes) que ye la manera habitual de publicar nes estadístiques que miden la estructura llaboral de la población; sinón en términos de población en edá llaboral (distinta según les lexislaciones de cada país, pero davezu ente 16 y 65 años). La manera más habitual de denominar la relación ente población activa y población n'edá llaboral ye «tasa d'incorporación».

La denominada Estratexa de Lisboa de la Xunión Europea estableció en 2001 que la tasa d'emplegu de los países de la UE tendría d'algamar a lo menos el 70 % pal añu 2010.

Nesti casu, el gráficu amuesa que son los países del modelu nórdicu y anglosaxón los que tienen una mayor tasa d'emplegu ente que los continentales y mediterráneos tienen una tasa d'emplegu per debaxo del oxetivu de Lisboa.

Eficiencia y equidad[editar | editar la fonte]

Clasificación de los distintos modelos sociales europeos en relación a la so eficiencia y equidad.

A manera d'evaluación xeneral, los modelos sociales de los distintos tipos d'Estáu del bienestar valoráronse en función de dos criterios:

Como se repara nel gráficu, el meyor modelu en función de la combinación d'estos dos criterios ye'l nórdicu. El modelu continental tien menor eficiencia, ente que'l modelu anglosaxón tien menor equidad. El modelu mediterraneu ye inferior en dambos aspeutos.

Dellos economistes consideren qu'ente'l modelu continental y el anglosaxón ye esti postreru'l preferible, yá que los sos meyores resultaos en materia d'emplegu facer más sostenible financieramente al llargu plazu, ente que'l nivel de equidad depende de les preferencies de cada país (Sapir, 2005). Otros economistes consideren que'l modelu continental nun puede considerase peor qu'el anglosaxón yá que esti tamién ye la resultancia de les preferencies de los sos ciudadanos (Fitoussi et al., 2000; Blanchard, 2004).

Argumentos a favor y en contra[editar | editar la fonte]

El conceutu del Estáu del bienestar sigue siendo polémicu, y ye continua'l discutiniu sobre la responsabilidá de los gobiernos en relación col bienestar de los sos ciudadanos.

Argumentos a favor[editar | editar la fonte]

  • Humanitariu: la idea de que nenguna persona tien de sufrir innecesariamente.
  • Democráticu: los votantes na mayoría de los países favorecen la estensión gradual de la proteición social.
  • Derechos Humanos: los Estaos tán obligaos pola Declaración Universal de los Derechos Humanos (1948) y polos Pactu de Derechos Civiles y Políticos y de Derechos Económicos, Sociales y Culturales, de 1966.
  • Éticu: la reciprocidá ye casi universal como principiu moral, y la mayoría de los sistemes del bienestar basar en patrones del intercambiu xeneralizáu. El altruísmu, o ayudar a otros, ye una obligación moral na mayoría de les cultures. Por casu, la caridá y l'ayuda pa los probes (yá sía con subsidios o puestos de trabayu) son bien vistos por munches persones.
  • Relixosu: la mayoría de les relixones importantes del mundu creen que l'altruísmu ye moral y l'egoísmu ye inmoral. Les obligaciones relixoses inclúin el deber de la caridá y l'obligación pa la solidaridá.[ensin referencies]
  • Interés mutuu: dellos sistemes nacionales creáronse voluntariamente de la crecedera del seguru mutuu.
  • Económicu: los programes sociales realicen una gama d'actuaciones económiques frente a posibles fallo de mercáu (monopolios naturales, desvirtuaciones que pudieren producise al traviés del comerciu internacional, estructurando el mercáu de trabayu, etc.), redistribuir la renta y salvaguardando la economía de componentes cíclicos. Amás, la cohesión social dexa un mayor desenvuelvo que finalmente redunda en beneficiu de tolos axentes económicos (llena de la conocencia, redolada saludable, etc.). Ye lo que se denomina equidad categórica, xeneralmente sobre bienes preferentes.
  • Social: los programes sociales utilizar pa promover oxetivos comunes con al respective de la educación, la familia y el trabayu.
  • Políticu: ye una necesidá. Ye l'únicu modelu que demostró na práutica la capacidá de producir tantu la crecedera económica como la cohesión social necesarios pa garantizar l'orde democráticu y el bon funcionamientu de la sociedá.

Argumentos en contra[editar | editar la fonte]

Apurren los siguientes argumentos contra l'Estáu del bienestar:

  • Individualista: la intervención del Estáu infringe la llibertá individual; l'individuu nun tien de ser forzáu a subvencionar el consumu de terceros - l'Estáu del bienestar quita llibertá d'eleición, yá que son burocracies sobre les que'l ciudadanu tien bien pocu control les que deciden qué bienes y servicios «merca» unu colos sos impuestos, ente que nun mercáu llibre y privao, el consumidor ye'l soberanu total (argumentu desenvueltu por Milton Friedman en Llibertá d'escoyer).
  • Conservador: l'Estáu del bienestar supón un riesgu moral, una y bones los individuos vense desligados de les consecuencies económiques de los sos actos. Por casu: unu puede prauticar deportes de riesgu, a sabiendes de que l'atención sanitaria ta pagada colectivamente, y de que, si sufre un accidente grave, esisten pensiones d'invalidez.
  • Objetivista: l'Estáu del bienestar basar nuna falacia, yá que si individualmente los ciudadanos nun pueden dexase un determináu nivel de «bienestar», nun hai nengún motivu por que sí puedan faelo colectivamente (argumentu de Leonard Peikoff).
  • Movimientu obreru revolucionariu (marxista o anarquista): l'Estáu del bienestar ye un preséu temporal p'azorronar la esplotación que subyace sol sistema capitalista.
  • Privatización: Dellos economistes dicen que los servicios qu'empresta l'Estáu del bienestar podríen ser emprestaos con mayor eficiencia pol sector priváu.
Pa dellos autores, como Guillermo de la Devesa, cuando se privaticen, tresfieren o se deriven servicios qu'empresta l'Estáu, polo xeneral al sector priváu pero tamién a les families fálase, polo xeneral, de sociedá del bienestar.[90]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Bibliografía[editar | editar la fonte]

En castellán[editar | editar la fonte]

  • Beck, Ulrich: Presente y futuru del Estáu del bienestar: l'alderique européu. Mino y Dávila, 2005.
  • Berian, Josetxo: Estáu de bienestar, planificación ya ideoloxía (Trabayu social, política social). Editorial Popular, 1990.
  • Fernández García, Tomás: Estáu de bienestar y socialdemocracia: idees pal alderique. Madrid: Alianza, 2005.
  • Grau Morancho, Ramiro: Crisis del Estáu del bienestar. Madrid: Trivium, 1994. ISBN 84-7855-824-1.
  • Pico López, Josep: Teoríes sobre l'estáu del bienestar. Madrid: Sieglu Veintiuno Editores (Socioloxía y política), 1987.
  • Rojas, Mauricio: Reinventar l'Estáu del bienestar. La esperiencia de Suecia (Editorial Gota a Gota. Madrid - 2008.
  • Navarro, Vicenc: Bienestar insuficiente, democracia incompleta. Barcelona: Anagrama.
  • Muñoz de Bustillo Llorente, Rafael (coord.): L'Estáu de bienestar nel cambéu de sieglu. Madrid: Alianza, 2007.
  • Offe, Claus: Contradicciones nel estáu del bienestar. Madrid: Alianza, 2007.
  • Sen, Amartya Kumar: Bienestar, xusticia y mercáu. Madrid: Paidós Ibérica, 1997.
  • Sen, Amartya Kumar: Sobre ética y economía. Madrid: Alianza, 2003.
  • Sen, Amartya Kumar: Nueva economía del bienestar. Valencia (España): Universidá de Valencia. Serviciu de Publicaciones, 1995.
  • Dellos autores: Estáu de bienestar, desenvolvimientu económicu y ciudadanía: delles llecciones de la lliteratura contemporánea (estudios y perspectives). Nueva York: United Nations Publications, 2006.
  • Dellos autores: Pros y contras del Estáu del bienestar. Madrid: Tecnos (Colección Grana y Riegu. Serie de socioloxía), 1996.
  • Dellos autores: Les estructures del bienestar n'Europa. Estudios de la Fundación ONCE sobre l'Estáu de bienestar. Madrid: Escuela Llibre, 2000.
  • Velarde Fuertes, Juan; y Cerca Alonso, Alejandro: L'Estáu del bienestar. Madrid: Acentu, 1999.

N'otros idiomes[editar | editar la fonte]

  • Beito, David T: From Mutual Aid to the Welfare State. UNC Press, 2000.
  • Blanchard, O. (2004): The Economic Future of Europe. NBER Economic Papers
  • Boeri, T. (2002): Let Social Policy Models Pertenez and Europe Will Win, presentación pa la conferencia de la John F. Kennedy School of Government; Universidá de Harvard, 11-12 d'abril de 2002.
  • Esping-Andersen, G: The Three Worlds of Welfare Capitalism. Polity Press, 1990).
  • Fitoussi J.P. and O. Passet (2000): Reformes structurelles et politiques macroéconomiques: -yos enseignements deas «modèles» de pays, en Reduction du chômage: -yos réussites en Europe. Rapport du Conseil d'Analyse Economique, n.23, Paris, La documentation Française, pp. 11–96.
  • Mishra, Ramesh: The Welfare State in Crisis: Social Thought and Social Change. Harvester Press, 1984.
  • Mishra, Ramesh: The Welfare State in Capitalist Society. Harvester Press, 1990.
  • Sapir, A. (2005): Globalisation and the Reform of European Social Models. Bruxeles: Bruegel. Accesible per internet en [3].
  • Shmidt, M, G: Wohlfahrtstaatliche Politik unter bürgerlichen und sozialdemokratische? Regierungen: Cumpus, 1982.
  • Streeck, Wolfgang y Yamamura, Kōzō: The origins of nonliberal Capitalism.

Notes y referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 Por casu, el portal «iniciativasocial.net» define Estáu del bienestar como:

    El pasu d'una seguridá social solo dalgunes de les persones pueden postular a les coses pa dalgunos, a una seguridá social pa tolos ciudadanos marca l'apaición del Estáu de bienestar. Los derechos de seguridá social, esto ye, les pensiones, la sanidá, el desempléu, al pie de los servicios sociales, el derechu a la educación, la cultura y otros servicios públicos aplicaos al conxuntu de los ciudadanos y non solo a los trabayadores, van definir la política de bienestar social como sellu d'identidá de les democracies europees más avanzaes.

  2. 2,0 2,1 2,2 Derechos económicos, sociales y cultures, en Observatori DESC
  3. In der Politikwissenschaft wird der Terminus Wohlfahrtsstaat zum Teil abweichend verwendet und gilt als vorwiegend empirische Kategorie zur vergleichenden Analyse der Aktivitäten moderner Staaten. Lexicón de ciencies polítiques
  4. "Welfare State", O'Hara, Phillip Anthony, editor, Encyclopedia of political economy (Routledge 1999), p. 1245
  5. Offe, Claus (1990): «Democracia competitiva de partíos y Estáu de bienestar keynesiano», artículu publicáu col títulu «La democracia competitiva y les llimitaciones históriques del Estáu de bienestar keynesiano» nel llibru Parllamentu y democracia (pág. 47). Fundación Pablo Iglesias, 1982. Esti testu tamién apaez como'l capítulu 8 nel llibru Contradicciones nel Estáu de bienestar, de Claus Offe (1940-). Madrid: Alianza Editorial, 1990.

    Nes siguientes llinies voi plantegar que la siguida compatibilidá ente'l capitalismu y la democracia, que resultaba tan inconcebible pal lliberalismu y pal marxismu clásicos (incluyendo a Kautsky y la Segunda Internacional), surdió históricamente por causa de la apaición y el gradual desenvolvimientu de dos principios mediadores: a) los partíos políticos de mases y la competencia ente partíos, y b) l'Estáu del bienestar keynesiano (EBK). Cada unu d'estos principios mediadores tomó forma en gran parte n'Europa mientres o nes acabadures de los dos guerres mundiales: la democracia, al traviés de la competencia ente partíos, tres la Primer Guerra Mundial, y l'Estáu del bienestar keynesiano, tres la Segunda Guerra Mundial.

    Claus Offe
  6. David Anisi, Ceadores d'escasez. Del bienestar al mediu, Alianza Editorial, 1995, ISBN 84-206-9434-7, pag. 40 y ss. ―consultar testu n'enllaz rotu|1=Nodo50.org |2=http://www.nodo50.org/reformaenserio/articulos/marzu%202009/anisi1.pdf |bot=InternetArchiveBot }}―
  7. bienestar segundo+guerra+mundial&hl=ye&ei=LSGKTZ2WOYOSOu-ksYwO&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&vei=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=tao%20d'el%20bienestar%20segunda%20guerra%20mundial&f=false Josep Picó, Teoríes sobre l'estáu del bienestar, Sieglu XXI editores, 3ªed. 1999, ISBN 84-323-0590-1, pag. 1 y ss.
  8. bienestar segundo+guerra+mundial&hl=ye&ei=LSGKTZ2WOYOSOu-ksYwO&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&vei=0CDMQ6AEwAQ#v=onepage&q=tao%20d'el%20bienestar%20segunda%20guerra%20mundial&f=false Ludolfo Paramio, Tomás Fernández García, Estáu de bienestar: perspectives y llendes, UCM, ISBN 84-89958-25-4, pag. 71 y ss.
  9. Esi plan recibió'l nome ―na so aguada intelectual y filosófico― de «sistema de la Ilustración», yá que unu de los sos principios fundamentales asitiar na seguridá de que l'espardimientu del saber, la tresmisión de les lluces de la conocencia, esto ye, la ilustración a tolos homes ensin distinciones, acarretaría un estáu de bienestar y de felicidá como nunca se rexistrara na Tierra

    Burucua J.; y Glatman, G. 1996:36; citaos en C. Reynoso y F. Rodríguez: «Rousseau y l'espíritu del Iluminismo».
  10. {{cita|Los principaos xermánicos tán entamaos con base no qu'entós se llamaba Estáu de policía, un tipu d'Estáu absolutista que'l so arreglu institucional tien como base les relaciones ente'l príncipe y los súbditos como relación de dominiu (vease: Otto Mayer, Derechu alministrativu alemán, tomu 1, pp. 45-66). Estos venceyos de dominiu, sicasí, tienen la peculiaridá de folgar nuna especie de contratu nel cual los súbditos comprometer a obedecer, en cuantes que'l príncipe facer p'aprovi-yos de prosperidá. La clave de la relación anicia en que, pa satisfaer les necesidaes de la población, al príncipe dotóse-y d'atribuciones pa realizar, ensin llendes, tou aquello que sía necesariu al respeutu. Dichu otra manera, el poder principesco ye ilimitáu nesti sentíu.|Omar Guerrero Orozco, «Les ciencies camerales».
  11. Himmelfarb, Gertrude (2004): «Poverty and compassion», artículu publicáu nel sitiu web Enotes. (Magill Book Reviews). Vease tamién: Himmelfarb, Gertrude (2004): The roads to modernity. Londres: Vintage Books, 2004.
  12. Churchill, Winston (1939): Step by step (1936-1939). Londres: Thornton Butterworth, 1939.

    Si'l nuesu país fuera derrotáu, deseyaría qu'atopáramos un campeón tan indomable como'l señor Hitler pa restaurar el nuesu coraxe y conducinos otra vegada al llugar que nos correspuende ente les naciones.

  13. Ver, por casu, Galbraith, John Kenneth (1995): Un viaxe pola economía del nuesu tiempu.
  14. Waligorski, Conrad P. (1997): Resume del llibru Lliberal Economics and Democracy», publicáu nel sitiu web de la Universidá de Kansas («Copia archivada». Archiváu dende l'orixinal, el 23 de xineru de 2009. Consultáu'l 7 de xineru de 2008.). Lawrence (Estaos Xuníos): University of Kansas Press, 1997. ISBN 978-0-7006-0803-4.
  15. Claus Offe (1990): Contradicciones nel Estáu del bienestar (capítulu VII). Madrid: Alianza, 1990.
  16. Por casu: Stephen A. Marglin y Juliet B. Schor (editores): The Golden Age of Capitalism: Reinterpreting the Postwar Experience. Londres: Oxford University Press. ISBN13: 9780198287414; ISBN10: 0198287410.
  17. Barciela, Carlos: «La edá d'oru del capitalismu (1945-1973)», artículu publicáu nel sitiu web UniRioja.
  18. Vera, Juan Manuel: «Sobre Hobsbawm y el curtiu sieglu XX»
  19. En mayu de 2000, el FMI (Fondu Monetariu Internacional) publicó'l so analís avera del desenvolvimientu económicu nel sieglu XX ―The World Economy in the Twentieth Century―. Nel quintu capítulu d'esa obra (pág 154) apaez un gráficu comparando'l porcentaxe de crecedera de distintos periodos d'esi sieglu. El periodu de 1950 a 1973 ―denomináu «Industrial Nations Golden Age» (la edá d'oru de les naciones industriales)― ye claramente'l qu'amuesa meyores tases de crecedera económica, más del doble que cualesquier otru periodu d'esi sieglu.
  20. Por casu, Johannes R. B. Rittershausen: «The Postwar West German Economic Transition: From Ordoliberalism to Keynesianism» (n'inglés).
  21. Por casu: Christopher S. Allen: «Ordo-liberalism trumps Keynesianism: Economic Policy in the Federal Republic of Germany and the Y.O.» (n'inglés)
  22. Por casu: Agnes Labrousse y Jean-Daniel Weisz (editores): Institutional Economics in France and Germany: German Ordoliberalism versus the French Regulation School (n'inglés). Springer (Studies in Economic Ethics and Philosophy), avientu de 2000. ISBN 3-540-67855-7; ISBN 978-3-540-67855-7
  23. Popper, Carl: «The History of our time: an optimist's view», capítulu 19 del llibru Proofs and Refutations (pág. 370). Routledge, 1963 (89) (n'inglés nel orixinal)
  24. Mishra: L'Estáu de bienestar en crisis. Madrid, MTAS, 1992, p 24
  25. Sanford Schram «Welfare discipline: discourse, governance, and globalization».
  26. George Will: «The Case for Conservatism».
  27. New Mexico State University: Conservative Ideology
  28. Por casu, unu de los principales promotores de la Economía Social de Mercáu, Ludwig Erhard dixo:

    Nós refugamos l'Estáu benefactor de calter socialista y la proteición total y xeneral del ciudadanu, non solamente porque esta tutela, al paecer tan bien intencional, crea unes dependencies tales qu'a lo postrero solo produz súbditos, pos por fuercia tien que matar la llibre mentalidá del ciudadanu, sinón tamién porque esta especie de autoenajenación, esto ye, l'arrenunciu a la responsabilidá humana, tien de llevar, cola paralización de la voluntá individual de rendimientu, a un descensu del rendimientu económicu del pueblu.

    Ludwig Erhard, en: Política económica d'Alemaña, Ediciones Omega, pag 208
  29. Michel Albert dixo:

    Nes últimes páxines de les sos memories, Jean Monnet [...] escribió «La Comunidá Europea ye solo un pasu a la organización del mundu del futuru». Pue que esto suene sobeyosu, pero nun lu ye, porque nun ta basáu nuna ambición hexemónica, sinón sobre una moral. La causa de la construcción d'Europa ye una cuestión ética. Solo cinco años dempués de la terminación del conflictu más tarrecible que s'haya vistu, los líderes franceses estendieron les sos manos n'amistá escontra Alemaña. De magar, la pareya francu-alemana tuvo nel centru de la Xunión Europea. Una vegada que se dio esti exemplu, les relaciones dacuando difíciles d'otros países [...] aportaron a menos tirantes. [...] Europa ye un llugar de cooperación. Atópense soluciones constructives non tantu al traviés de la diplomacia, sinón al traviés del esfuerciu común, [...] cooperación y aceptación de la llei nun significa que s'abandone l'autonomía, pero significa que s'entendió que dalguna tresferencia de l'autonomía ye necesaria pa la convivencia pacífica, etc.

    Michel Albert, en
    «El valor internacional de la esperiencia europea»
    (n'inglés), ponencia a la Conferencia de Taipei
    de l'Academia Sínica, setiembre de 2005.
  30. Ver, por casu: Labrousse, Agnes; y Weisz, Jean-Daniel (editores): Institutional Economics in France and Germany: German Ordoliberalism versus the French Regulation School (Studies in Economic Ethics and Philosophy), n'inglés. Springer, 2000. ISBN 3-540-67855-7; ISBN 978-3-540-67855-7.
  31. Hayek escribió Camín de servidume en 1944, entá primero que la implementación del Estáu del bienestar. Nesi llibru Hayek suxure que les tentatives d'implementar «xusticia social» llevaríen inevitablemente a una dictadura: «Planificación conduz a la dictadura porque la dictadura ye'l preséu más efectivu de coerción y de enforzamiento d'ideales y, como tal, esencial por que la planificación en gran escala sía posible» (Hayek, op. cit). Sicasí, Hayek tamién reconoz nesa obra que l'Estáu tien derechu a ciertes intervenciones sociales» siempres y cuando sían aplicaes a toos per igual y nel marcu de favorecer el llibre mercáu.

    Obviamente, el funcionamientu de la competencia rique, y depende, de condiciones que nunca pueden ser totalmente garantizaes pola empresa privada. La intervención estatal siempres ye necesaria pero la planificación y la competencia solo pueden combinase cuando se plania pa la competencia, non en contra d'ella

    Hayek: Camín de servidume, capítulu III: «Individualismu y colectivismu».
  32. Na so primer xunta colos que seríen los sos ministros d'oposición, Thatcher declaró: «Esto ye lo que creemos», coles mesmes que punxo sobre la mesa una copia de Camín de servidume. Ver, por casu: John Ranelagh: Thatcher's People: An Insider's Account of the Politics, the Power, and the Personalities. London: Harper Collins, 1991 (n'inglés nel orixinal).
  33. Ye necesariu notar que, a pesar d'esa perceición xeneral, Thatcher nunca s'opunxo direutamente a este, dándolo más bien por establecíu:

    Va Recordar Ud. qu'una de los cuatro grandes llibertaes de les declaraciones del tiempu de guerra del presidente Roosevelt yera «llibres de la necesidá». Dende entós nel mundu occidental hubo una serie de midíes designaes a dar mayor seguridá. Piensu que sería verdá dicir que yá nun hai una llucha por llograr una seguridá básica. Ye más, tenemos una nueva xeneración completa que la so vida foi vivida contra'l telón de fondu del Estáu del bienestar.

    Thatcher centró los sos ataques en ciertos aspeutos, qu'ella percibía como debíos al socialismu ―específicamente la ineficiencia y los abusos del sistema de economía mista―:

    Ye nuesu tener de curianos y dempués tamién curiar el nuesu vecín y la vida ye un asuntu de reciprocidá y la xente tien bien presente los sos derechos ensin les obligaciones, porque nun hai tal cosa como derechos ensin obligaciones, porque nun hai tal cosa como un derechu nun siendo que daquién cumpliera primero con una obligación.

    Ella incluyía l'enclín a la dependencia que ―na so opinión― esi sistema niciaría na población inglesa polo xeneral:

    Dependencia nel bienestar ye mala pa les families y mala pa quien paga impuestos. Fai menos necesariu y menos ventaxosu trabayar. La promoción de la cesantía lleva, como siempres fai, a la crecedera de vicios, irresponsabilidá y crime. Los llazos qu'arreyen a la sociedá debilítense.

    Alegaba inclusive que los servicios sociales» taben meyor de resultes de les sos reformes:

    L'estraordinariu tresformamientu del sector priváu creó la riqueza pa meyores servicios sociales y meyores pensiones ―déxa-y a los xubilaos tener el doble de lo que teníen va diez años pa dexar a los sos fíos―. Yá nun somos l'enfermu d'Europa ―nuesa productividá ya inversiones crecieron más rápido nos años ochenta que cualesquier de los nuesos mayores competidores.

  34. Chris Patten ―quien foi unu de los políticos conservadores más importantes nel gobiernu de Margaret Thatcher― escribe: “L'Estáu nun sumió so Thatcher... nos primeros nueve años so ella, el gastu públicu como proporción del PIB foi más altu que nos primeros nueve años baxu Blair y Brown.” na so revista critica (n'inglés) del llibru: Ill Fares the Land by Tony Judt. Consultáu'l 14 d'abril de 2010.
  35. Hayek escribió Camín de servidume,como se notó, en 1944, entá antes de la implementación del Estáu del bienestar. Darréu (en 1960) Hayek modificó la so posición a “Hai bones razones de por qué tendríamos de tratar d'usar cualquier organización política que tengamos a la nuesa disposición pa faer provisiones pa los débiles o los enfermos o pa les víctimes de desastres imprevisibles. Pue que sía ciertu que'l métodu más efectivu d'aprovir contra ciertos riesgos comunes a tolos ciudadanos d'un Estáu ye dar a tou ciudadanu proteición contra esos riesgos. El nivel al que tal provisión contra riesgos comunes puede implementase, va depender necesariamente de la riqueza xeneral de la comunidá. (puntu estreme) Ye una materia totalmente distinta, sicasí, suxurir qu'aquellos que son probes, solamente nel sentíu de qu'hai nesa mesma comunidá aquellos que son más ricos, tienen un derechu a una parte de la riqueza de los postreros”, Hayek: “Los fundamentos de la llibertá”. cap VI: Equality, Value, and Merit (n'inglés nel orixinal)]. Ello ye que nesi llibru Hayek va tan llueñe como a suxurir que'l poder políticu tien el derechu de "garantizar un mínimu d'ingresos a tol mundu; distribuyir el gastu públicu pa tomar midíes cuando decaiga la inversión privada; acutar la vienta de dellos bienes peligrosos, como les armes o les drogues, según establecer regulaciones sanitaries y de seguridá"
  36. A. B. Atkinson: The Economic Consequences of Rolling Back the Welfare State
  37. Desmond S King: The State and social structures of welfare in advanced industrial democracies
  38. Paul Pierson: Dismantling the welfare state?: Reagan, Thatcher, and the politics of...
  39. 39,0 39,1 Ver, por casu Francis Wheen: How mumbo-jumbo conquered the world. Londres: Harper Perennial, 2004, capítulu 1 («The Voodoo Revolution»), pág. 18 y siguientes.
  40. Esta increíble propuesta basar na famosa Curva de Laffer, d'alcuerdu a la cual si amenorgar los impuestos, la xente va producir más y, consecuentemente, los ingresos fiscales van aumentar. La propuesta foi descrita por Wheen (op. cit), col beneficiu de la esperiencia, como similar a la de la alquimia. El mesmu George H. W. Bush ―darréu vicepresidente de Reagan― describir famosamente como “Economía del Vudú ” (ver, por casu: Reagonomics or 'voodoo economics'?
  41. libertaddigitaltv «L'alministración Bush va doblar la delda pública d'Estaos Xuníos», videu nel sitiu web YouTube.
  42. delda-publica-de-eeuu-llega-a-la so-llinde «La delda pública d'Estaos Xuníos llega a la so llende», artículu publicáu nel sitiu web El Blogue Salmón.
  43. riesgu-de-impagu-de-la delda-publica-de-eeuu-multiplicar por-25-en-el-peracabo-anu-1276342871/ «El riesgu d'impagu de la delda pública d'Estaos Xuníos multiplicar por 25 nel últimu añu», artículu nel sitiu web Llibertái Dixital.
  44. Fondu Monetariu Internacional: Capítulu quintu de “The World Economy in the Twentieth Century” (Mayu 2000), pág. 154 y siguientes.
  45. FMI: Global Prospects and Policies figura 1.17 (Real GDP trends Growth (percent) (p 29).
  46. Laurent, Éloi: «L'intérêt général dans l'Union européenne», artículu en francés publicáu nel sitiu web Spire Sciences.
  47. Declaraciones de Angela Merkel
  48. Nótese qu'esto implica que los servicios que l'Estáu del bienestar ufierta son accesibles a tolos ciudadanos o habitantes, non solo a quien sían consideraos, por casu, probes.
  49. Por casu, en estudiu+sobre+los derechos sociales&source=gbs_navlinks_s Bienestar social y desenvolvimientu de los derechos sociales: xornaes d'estudiu. arguméntase: «El compromisu del Estáu ye, arriendes d'ello, una pilastra fundamental del bienestar que s'asitia sobre los Derechos sociales».
  50. William Beveridge (1942): Social Insurance and Allied Services report
  51. [Esti] ye l'informe final d'un proyeutu pa conmemorar el centenariu del Minority Report ('informe de minoría') de Beatrice Webb (1909) pa la Comisión Real sobre la Llei de Probes (resumen). L'informe de minoría» foi orixinal nel estudiu de les causes estructurales de la probeza y non solo'l comportamientu de los individuos y en ver la necesidá de prevenir la probeza, non solo ufiertar un aliviu al curtiu plazu. Polo qu'abogó pola abolición de la Llei de los Probes y les Cases de trabayu, tranformándose asina na primer convocatoria a un Estáu de bienestar universal como un derechu de ciudadanía.

    Tim Horton and James Gregory (2009), en The Solidarity Society p XV (Executive Summary)
  52. {{cita|La idea del Estáu del bienestar, polo xeneral atribuyíu al New Deal de Roosevelt o al gobiernu del Partíu Llaborista británicu de 1944, foi en realidá invención de Beatrice Webb nesos años. Basándose na suxerencia del economista Alfred Marshall, que «la causa de la probeza ye la probeza», ella define'l problema en términos absolutos en llugar de relativos, nun llibru qu'escribió, xuntu con Sidney, llamáu The Prevention of Destitution.|Nasar, Sylvia (2011), en «Webb, Churchill and the Birth of the Welfare State», artículu n'inglés, publicáu nel sitiu web Bloomberg.
  53. Marshall, T. H. (1964): «Chapter 4: Citizenship and Social Class» (págs. 65-122), en Class, Citizenship, and Social Development: Essays by T.H. Marshall. Nueva York: Doubleday & Company, 1964.
  54. Jytte Klausen (1995): Social Rights Advocacy and State Building: T. H. Marshall in the Hands of Social Reformers
  55. John Holmwood (2000): Three Pillars of Welfare State Theory: T.H. Marshall, Karl Polanyi and Alva Myrdal in Defence of the National Welfare State
  56. Asina, por casu, Leopoldo Vizcarra Ramírez suxure: “Partiendo de que toos tenemos deberes que cumplir, de lo cual van derivase los derechos”, en Otres Noticies: El Deber Social y Políticu)(documentu pastoral chilenu)
  57. Hugo Chávez mentó la conciencia del deber social y la propiedá social de los medios de producción como los dos elementos fundamentales del socialismu". en La conciencia del deber social y la propiedá social son elementos básicos del socialismu
  58. Por casu, siguiendo a Aristóteles, Tomás de Aquino describía a la sociedá como un cambéu mutuu de servicios empuestos a la vida bona o bien común basáu na razón qu'impon ciertes obligaciones: “El derechu ye una ordenanza de la razón, establecida pal bien común por quien tien al so cargu la comunidá y promulgada”. Pa un analís más detalláu al respeutu, ver José Trías Monge Teoría d'axudicación. Siguiendo esta interpretación, Luis Ugalde suxure: “Unu de los problemes de fondu ye que l'Estáu del bienestar antes d'un derechu humanu tien que ser una posibilidá real de producción. Si decrétase como derechu y nun se constrúi como producción real, vuélvese insostenible y conflictivu. Dicho otra manera: Nun ye posible l'esfrute efectivu de derechos humanos si'l bienestar” nun ye precedíu del “bienhacer” propiu. Naturalmente por que güei les persones, los pueblos y les naciones tengan verdaderu bienhacer na producción del so bienestar, ye necesaria la solidaridá d'otros pa crear oportunidaes y ello rique una visión de ciudadanía universal con obligaciones mutues y vasos comunicantes. Lo que obviamente non puede llograse col neolliberalismu”; en por+estáu+del bienestar&hl=en&sig=AFQjCNG-q6l-_JX81CzxKDy7tB1gdoh9KA «Globalización, tao de bienestar y neolliberalismu».
  59. Pa una descripción xeneral de la problemática d'esta visión, ver Dorando J. Michelini: Bien común y ética pública. Algames y llendes del conceutu tradicional de bien común.
  60. Xeneralmente basáu en dalguna concepción relixosa o filosófica de Virtú. Ver, por casu: Xusticia (virtú); Caridá (virtú); Filantropía; Zakat; Altruísmu, etc
  61. Por casu, nel contratu social de Rousseau inclúyese una clausa que contién la delegación absoluta de tolos derechos del individuu en favor de la sociedá. Con posterioridá a esto, cualquier derechu qu'un individuu tenga ye unu concedíu pola voluntá xeneral. Ver: Julio Luis Martínez Martínez: "Consensu públicu" y moral social 2.2 Ante Rousseau y la "relixón" civil. Per otra parte, la voluntá publica común enllazar, na concepción llegal moderna, a los derechos, por casu, la Corte Interamericana de Derechos Humanos conclúi que “El requisitu según el cual les lleis han de ser dictaes por razones d'interés xeneral significa que tienen de ser adoptaes en función del «bien común» (art. 32.2), conceutu qu'hai d'interpretase como elementu integrante del orde públicu del Estáu democráticu, que'l so fin principal ye «la proteición de los derechos esenciales del home y la creación de circunstancies que-y dexen progresar espiritual y materialmente y algamar la felicidá» (Declaración Americana de los Derechos y Deberes del Home [d'equí p'arriba: Declaración Americana), Considerandos, párrafu 1). (Opinión Consultiva 6/86; 9 de mayu de 1986).” en Resumes de les Xurisprudencia del Sistema Americanu de Proteición a los Derechos Humanos
  62. Ver, por casu: DECLARACIÓN AMERICANA DE LOS DERECHOS Y DEBERES DEL HOME, part arts XI al XVI, XXVIII; XXXV (Deberes d'asistencia y seguridá sociales.) y XXXVI, etc. Pero, poques gracies, cuando contemplamos esti puntu de vista atopamos una transición al puntu siguiente: el propósitu del Estáu.
  63. Como se suxure más arriba, esta posición puede trazase ―colos debíos precuros― a Aristóteles, pa quien el propósitu del organismu políticu yera la felicidá o «vida bona» de los ciudadanos. Esta perspeutiva foi tresmitida ―al traviés de Tomás de Aquino, quien-y dio un sentíu cristianu― a los escolásticos, ente quien Francisco Suárez argumenta que:

    La finalidá del poder públicu consiste na realización del bonum commune. Esti bienestar xeneral entiende l'orde, la xusticia, la igualdá ante la llei.

  64. J. A. Doering en «Francisco Suárez (1548-1617) y Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)», artículu publicáu nel sitiu web del Centru Cervantes (España).
  65. James Madison en El Federalista, nᵘ 45, 26 de xineru de 1788.
  66. Friedrich Hayek tien lo que puede llamase una versión acutada» d'esta visión:

    Hai bones razones de por qué tendríamos de tratar d'usar cualquier organización política que tengamos a la nuesa disposición pa faer provisiones pa los débiles o los enfermos o pa les víctimes de desastres imprevisibles. Pue que sía ciertu que'l métodu más efectivu d'aprovir contra ciertos riesgos comunes a tolos ciudadanos d'un Estáu ye dar a tou ciudadanu proteición contra esos riesgos. El nivel al que tal provisión contra riesgos comunes puede implementase, va depender necesariamente de la riqueza xeneral de la comunidá. (puntu estreme) Ye una materia totalmente distinta, sicasí, suxurir qu'aquellos que son probes, solamente nel sentíu de qu'hai nesa mesma comunidá aquellos que son más ricos, tienen un derechu a una parte de la riqueza de los postreros.

    Friedrich Hayek: Los fundamentos de la llibertá, capítulu VI: «Equality, value, and merit» (n'inglés nel orixinal).

    Ello ye que nesi llibru Hayek va tan llueñe como pa suxurir que'l poder políticu tien el derechu de «garantizar un mínimu d'ingresos a tol mundu; distribuyir el gastu públicu pa tomar midíes cuando decaiga la inversión privada; acutar la vienta de dellos bienes peligrosos como les armes o les drogues, según establecer regulaciones sanitaries y de seguridá».

  67. El gastu públicu social puede espresase tantu en gastos de funcionamientu como en gastos d'inversión. Por casu, el pagu del salariu d'un médicu perteneciente a un hospital públicu constitúi gastu de funcionamientu pero en tantu esti profesional empresta'l serviciu de salú y la salú fai parte del gastu públicu social, este va ser un gastu públicu social representáu nun gastu de funcionamientu.

    «2. El gastu públicu social», artículu publicáu nel sitiu web de la Universidá de Antioquia.
  68. Reconozse que la meyora de la seguridá y la salú nel trabayu tien un impautu positivu sobre les condiciones llaborales, la productividá y el desenvolvimientu económico y social.

    Declaración en Seúl del XVIII Congresu Mundial sobre la Seguridá y la Salú nel Trabayu
  69. Los recursos que s'enríen escontra la educación al traviés del pagu de profesores y escontra la salú non pueden considerase «gastu» sinón una inversión» que los sos rendimientos, por difíciles de precisar que resulten, contribuyan a un meyoramientu significativu de les condiciones xenerales de equidad y productividá nel llargu plazu.

  70. Por casu, el mayor costo promediu (tantu pa individuos como porcentaxe del PIB dende'l puntu de vista comunal) en materies médiques ente los países de fala inglesa (incluyendo Canadá. Australia, Nueva Zelandia, etc.) ye'l de los Estaos Xuníos ―país nel cual la medicina nun foi socializada―, ente que coles mesmes esi país ye'l postreru (sestu) no rellacionao con servicios médicos. Ver: The Commonwealth Fund: Mirror, Mirror on the Wall: An International Update on the Comparative Performance of American Health Care (n'inglés nel orixinal)
  71. Por casu: n'Estaos Xuníos nel 2007 hubo sobre 13 636 asesinatos (de los cualos 9146 fueron con armes de fueu). En Gran Bretaña la cifra ye paecida, 600 y 40 asesinatos per añu, respeutivamente. Ver Gun crime statistics by US state - Esos crímenes, aparte del sufrimientu a les víctimes y les sos families, causen costos económicos cuantificables, tales como les perdes d'ingresu y producción tantu de les víctimes como de los perpetradores, gastos en prisiones, etc.
  72. Pague agora, o pague entá más más palantre. Asina ye como los espertos en criminoloxía describen les distintes visiones alrodiu de cómo amenorgar la criminalidad. Podemos identificar los problemes sociales qu'amonten los crímenes y gastar dineru en tratar d'amenorgalos. O podemos gastar dineru más palantre, y ―d'alcuerdu a la mayoría de les versiones, cantidaes entá mayores― encarcelando a un creciente númberu de criminales aforfugaos por esos problemes sociales.

    Sandro Contenta y Jim Rankin
    (de la Escuela de Criminoloxía de la Universidá Simon Fraser, de Canadá)
    en «Solving crime? Tackle the root causes first» ('¿cómo resolver el delitu? Primeru ataque les causes nel raigañu').
  73. Por casu, Richard Wilkinson y Kate Pickett, nuna revisión d'estudios (por casu, nota siguiente) atopen que los problemes comunes ente los menos ricos acentuar en relación a la desigualdá d'ingresos. Por casu, más de cien estudio, en países incluyendo Estaos Xuníos, Rusia, China, Chile, etc., amuesen que les tases d'homicidios son mayores y los niveles de salú son peores en sociedaes más desiguales, non solo comparando países ente sigo, sinón tamién rexones dientro de los mesmos países. Ver Richard Wilkinson y Kate Pickett (2009): The Spirit Level: Why More Equal Societies Almost Always Do Better. ISBN 1-84614-039-0 - ISBN 978-1-84614-039-6 - (Wilkinson, R y Pickett, K. (2009), “Desigualdá. Un analís de la (in)felicidá colectiva”. Turner, Madrid.) Vease tamién la revisión d'esi llibru, realizada por Lynsey Hanley (2009): «The way we live now», y otra reseña na Revista Española del Tercer Sector (mayu-agostu de 2010).
  74. Por casu, David Stuckler y otros atoparon ―nun estudiu lleváu a cabu sobre datos de 26 países europeos dende 1970 hasta 2007― que por cada 1 % que'l desempléu aumenta, los suicidios y homicidios amontar en 0.8 %, pero cuando'l desempléu amontar nun 3 %, los suicidios alzáronse un 4.4 % y homicidios un 6 %. (Citáu por “New Scientist” 11 de xunetu de 2009, p 6)
  75. Asina, por casu: la introducción a la Maestría n'Evaluación Social de Proyeutos de la Universidá Autónoma de Guadalaxara (en Méxicu), diz:

    Dientro de l'alministración pública esiste un vacíu en términos de ferramientes técniques que dexen asignar eficientemente el gastu públicu, lo mesmo que de indicadores que dexen dar prioridá a los proyeutos y obres presupuestaos. El presupuestu público y privao enfrenta cada vez mayores restricciones, ente que les necesidaes de bienes y servicios na sociedá desenvuélvense paralelamente a la crecedera poblacional, polo que los rezagos n'inversiones son cada vez mayores; y la xustificación d'obra pública parte solamente d'elementos cualitativos non comparables. Los proyeutos d'infraestructura o servicios públicos tienen de ser analizaos so un enfoque de rentabilidá social, una y bones los criterios privaos deriven en resultaos errónees, polo que tienen d'aplicase metodoloxíes específiques al estudiar la conveniencia de la so execución, por cuenta de qu'aburuyar nel mercáu de bienes y servicios provoca que les resultaos nun apurran una respuesta fayadiza; finalmente, nun esiste un sistema eficiente, continuu y permanente na identificación de proyeutos.

  76. Por casu: Carlos H. Acuña: Notes sobre la metodoloxía pa entender (y ameyorar) la lóxica políticu-institucional de les estratexes d'amenorgamientu de la probeza n'América Llatina
  77. Robinson, Andy (2012): «Un datu espeluznante y nun ye la prima de riesgu», artículu del 11 d'ochobre de 2012 nel diariu La Vanguardia (Méxicu).
  78. Amartya Sen señala que «la economía moderna emprobecer en forma sustancial por cuenta de la distancia que s'abrió ente la ética y l'economía», yá que, de resultes d'esi divorciu, la ciencia económica tuvo una visión estrecha de les motivaciones del comportamientu humanu y del significáu del desenvolvimientu social.

    Uprimny aliega que lo mesmo se puede dicir de la relación llei-economía.

  79. D Mitchell, 1991, Income transfers in ten welfare states, Avebury
  80. A. Briggs, 1961, The Welfare State in historical perspective, European Journal of Sociology
  81. P Flora, A Heidenheimer, 1982, The development of welfare states in Europe and America, Transaction Books.
  82. Alan Maynard (1985): Welfare: Who pays? (en In defence of Welfare P Bean, J Ferris, D Whynes, edt. Social Science Paperbacks, Tavistock, Londres)
  83. H Wilensky, 1975, The welfare state and equality, University of California Press.
  84. G Esping Andersen, 1990, The three worlds of welfare capitalism, Polity.
  85. Por casu: R Mishra, 2000, Globalization and the welfare state, Macmillan.
  86. S Ringen, 1989, The possibility of politics, Clarendon Press.
  87. Ver tamién: J Dreze, A Sen, 1989, Hunger and public action, Clarendon Press.
  88. Sapir, A. (2005): Globalisation and the Reform of European Social Models, Bruegel, Bruxeles. Accesible per internet en [1]
  89. Sapir, A. (2005): Globalisation and the Reform of European Social Models. Bruxeles: Bruegel. Accesible per internet en [2]
  90. bienestar&hl=ye&ei=Chu8TuC0J9Ts8QO9lu2hBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&vei=0CEoQ6AEwBg#v=onepage&q=sociedá%20d'el%20bienestar&f=false Ludolfo Paramio,Tomás Fernández García,Ludolfo Paramio Rodrigo, Estáu de bienestar: perspectives y llendes, 1998, ISBN 84-89958-25-4

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

En contra

A favor



Estado del bienestar