Diferencies ente revisiones de «Marbella»

Saltar a navegación Saltar a la gueta
Ensin cambiu de tamañu ,  hai 5 meses
m
Estilu habitual na nuesa wiki
m (preferencies llingüístiques: atracción => atraición)
m (Estilu habitual na nuesa wiki)
 
== Xeografía ==
[[ArchivuFicheru:Marbella from La Concha, Andalucia, Spain - Sept 2009.jpg|400px|thumb|Vista de Marbella dende la [[Sierra Blanca]].]]
[[ArchivuFicheru:Cabopino beach, Costa del Sol, Spain 2005.jpg|200px|thumb|[[Dunes de Artola]]. [[Sierra Blanca]], al fondu.]]
El términu municipal marbellí ocupa una franxa que s'estiende a lo llargo de 27 kilómetros de mariña, abelugada peles fasteres del [[Gordón Montascosu Costa]] [[Cordal Penibética|penibético]] que formen les sierres [[Sierra Bermeya|Bermeya]], [[Sierra Palmitera|Palmitera]], [[Sierra Real|Real]], Blanca y [[Sierra Alpujata|Alpujata]]. Por cuenta de la proximidá de la sierra cola mariña, la ciudá presenta un gran desnivel ente partir norte y sur, favoreciendo asina vistes del mar y el monte dende casi tolos puntos de la ciudá. La mariña ta densamente urbanizáu. La mayor parte del suelu ensin edificar correspuende a campos de golf o a pequeñes zones residuales.<ref>{{cita web
| url = http://www.webmalaga.com/naturaleza/paisaje/ficha.asp?cod=97&mun=29069
|-----
| width ="10%" align="center" | ''Oeste:'' [[Estepona]]
| width ="35%" align="center" | [[ArchivuFicheru:Rosa de los vientos.svg|75px]]
| width ="30%" align="center" | ''Este:'' [[Mijas]]
|-----
fechaaccesu = 9 d'abril de 2009
}}</ref>
[[ArchivuFicheru:Pantano de Río Verde.jpg|200px|left|thumb|Banzáu de la Concepción.]]
 
=== Hidrografía ===
= SOPDE
|fechaaccesu = 22 de marzu de 2009
}}</ref> [[ArchivuFicheru:Rorcual Marbella.jpg|200px|thumb|[[Balaenoptera physalus|Rorcual común]] varáu siendo retiráu.]]
 
=== Flora y fauna ===
 
== Demografía ==
[[ArchivuFicheru:Marbella.JPG|200px|thumb|Marbella vista dende'l mar.]]
[[ArchivuFicheru:Urbanización Marbesa.jpg|200px|thumb|Urbanización Marbesa. Bona parte de la población atópase esvalixada n'urbanizaciones de baxa densidá.]]
 
Según datos el censu del [http://www.marbellaexclusive.com/es/descubrenos/marbella.html Portal de Turismu] del conceyu de Marbella, actualizáu per últimu vegada en [[2014]], Marbella cunta una población de 148.177 habitantes, polo que s'asitia como la segunda ciudá más poblada de la [[provincia de Málaga]] y l'octava d'Andalucía. A diferencia d'otres llocalidaes de la [[Costa del Sol]], Marbella yá cuntaba con una población significativa antes de la esplosión demográfica inducida pol ''boom'' turísticu de los [[años 1960]]. En [[1950]] contabilizábense casi 10.000 habitantes, anque la crecedera demográfica foi igual d'espectacular qu'el d'otros conceyos vecinos. Asina, ente 1950 y [[2001]], la población creció un 897%, siendo la década de los años 1960 la que presenta un mayor aumentu relativu, con un 140,65%.<ref name="PGOUDemo">{{cita web
 
== Historia ==
[[ArchivuFicheru:Puente romano- Marbella.jpg|upright|thumb|[[Hotel Ponte Romana|Ponte romana de Marbella]], d'autenticidá aldericada.<ref>{{cita web
| url = http://www.diariosur.es/20070826/marbella/ayalgues-salvu-lladriyu-20070826.html
| títulu = Tesoro a salvo del lladriyu |
| fechaaccesu = 9 d'abril de 2009
}}</ref>
[[ArchivuFicheru:Centro Histórico Marbella.jpg|upright|left|thumb|El cascu antiguu de Marbella entá caltién parte del so trazáu medieval.]]
 
=== Edá Media ===
 
=== Edá Moderna ===
[[ArchivuFicheru:Casa del Corregidor Marbella.jpg|upright|thumb|Vista parcial de la fachada principal de la [[Casa del Correxidor (Marbella)|Casa del Correxidor]], llevantada nel [[sieglu XVI]] na [[Plaza de les Naranxales]].]]
El [[11 de xunu]] de [[1485]] la llocalidá pasa a manes de la [[Corona de Castiella]], ensin derramamiento de sangre.<ref>{{cita llibru|apellíos=Devís Márquez|nome=Federico|editorial=[[Universidá de Cádiz]]|títulu=[https://books.googlees/books?id=GG_3aQIEJmwC&pg=PA176&lpg=PA176&dq=Historia+de+Marbella+Edá+Media&source=bl&ots=KOep5qZJo8&sig=ksXjD42dKwZqm8BzvcdE2__XjPk&hl=es&ei=kHczSvviKYKZjAeZmtCFCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2#PPP1,M1 Mayoralgu y cambéu políticu]|añu=1999|isbn=84-7786-604-X|páxines=175-180}}</ref> Los [[Reis Católicos]] otorgar el títulu de ciudá y convertir en cabecera de contorna y en [[realengu]]. Ye nesta dómina cuando se constrúi la [[Plaza de les Naranxales]], siguiendo los diseños urbanísticos castellanos, y dalgunos de los históricos edificios que la arrodien.<ref>{{cita web
| url = http://servicios.diariosur.es/barrios/barrios.htm
| fechaaccesu = 1 de xunu de 2009
}}</ref>
[[ArchivuFicheru:Manuel de la Concha.jpg|thumb|upright|left|Manuel Gutiérrez de la Concha y Irigoyen, [[Marqués del Douru]].]]
La instalación nes infraestructures de la [[ferrería]] d'El Ánxel en [[1871]] de la empresa minera [[Reinu Xuníu|británica]] ''The Marbella Iron Ore Company & Limited'' vinu a solliviar momentáneamente esta situación, ya inclusive convirtió a la ciudá en focu d'atraición d'inmigración, aumentando asina la so población. Sicasí, esta empresa nun superó la crisis industrial de finales de sieglu, cerrando les sos puertes en [[1893]] ante la dificultá d'asitiar nos mercaos la [[magnetita]] estrayida.<ref name="ugr" />
 
 
=== Sieglu XX ===
[[ArchivuFicheru:Fahd bin Abdul Aziz.jpg|upright|thumb|El [[Fahd bin Abdelaziz|Rei Fahd]] d'[[Arabia Saudita]] foi, dende mediaos de los [[Años 1980|años 80]] hasta'l so fallecimientu en [[2005]], un asiduo visitante de Marbella.]]
Nes primeres décades del sieglu yá atopamos en Marbella hoteles como'l ''Comercial'', inauguráu en [[1918]].<ref name="PGOUMedioFisico" />
 
 
== Monumentos y llugares d'interés ==
[[ArchivuFicheru:Dalí.Rinoceronte.JPG|200px|thumb|''Rinoceronte vistíu con puntillas'', obra de [[Salvador Dalí]].]]
 
=== Cascu antiguu ===
| fechaaccesu = 22 de marzu de 2009
}}</ref>
[[ArchivuFicheru:Ermita del Santo Cristo Marbella.JPG|150px|left|thumb|Ermita del Santu Cristu de la Vera Cruz.]]
[[ArchivuFicheru:Parque de la Constitución.jpg|200px|thumb|Parque de la Constitución.]]
[[ArchivuFicheru:San pedro alcantara kirche.jpg|200px|thumb|Ilesia de San Pedro de Alcántara.]]
Nel Barriu Alto destaca la [[Ermita del Santu Cristu de la Vera Cruz (Marbella)|Ermita del Santu Cristu de la Vera Cruz]], construyida nel sieglu XV y ampliada nel sieglu XVIII, de la que destaca la torre cuadrada con un teyáu cubiertu por cerámica vidrada. Esti barriu tamién se conoz como barriu de San Francisco por un conventu franciscanu yá sumíu. El Barriu Nuevu, separáu de la cortil cercada pol Regueru de la Represa, escarez d'edificaciones monumentales pero caltién el so trazáu orixinal y bono parte de les sos sencielles cases de cal, texa y vigues de madera, con güertu y una pequeña corrolada.<ref name="SurMarb" />
 
 
Al pie de San Pedro, na redoma de la desaguada del ríu [[Guadalmina]], atópense dalgunos de los más importantes conxuntos arqueolóxicos de Marbella: la [[Basílica paleocristiana de Vega del Mar]], les [[termes romanes de Les Bóvedes]] y la [[Torre de Les Bóvedes|torre homónima]]. Tamién destaca'l xacimientu de [[Cuetu Colorao]], asitiáu xuntu al términu de Benahavís.
[[ArchivuFicheru:Marbella1.jpg|200px|thumb|Paséu con palmeres y naranxales.]]
 
=== Les Chapes ===
Na zona oriental del conceyu, nel [[Les Chapes (Marbella)|distritu de Les Chapes]] destaca'l [[xacimientu de Ríu Real]], asitiáu nun puexu cerca de la desaguada del ríu que-y da nome. Trátase d'un asentamientu que posiblemente se remonte al [[sieglu VIII e.C.|sieglu VIII&nbsp;a.&nbsp;C.]] y de xuru se trate d'un allugamientu [[Fenicia|feniciu]], cuidao que s'atopa cercanu a unes antigües mines de fierro. Atopáronse platos, concos carenados, lucernas y cerámica de tipu feniciu y otres indíxenes y grieges. Tamién s'alcuentren equí otres dos torres almenaras: la [[Torre Río Real]] y la [[Torre Lladronos]]. Ente los establecimientos turísticos ye notable la [[Ciudá Residencial Tiempu Llibre]], conxuntu arquiteutónicu del [[arquiteutura moderna|movimientu modernu]] inscritu [[Bien d'Interés Cultural (España)|Bien d'Interés Cultural]] dende [[2006]], y l'antiguu [[Hotel Marbella Hilton]], na actualidá Hotel Don Carlos, obra del arquiteutu [[Melvin Villarroel]] del mesmu estilu que l'anterior.
[[ArchivuFicheru:Marbella4.jpg|200px|thumb|left|Sablera de Marbella.]]
 
=== Sableres ===
| Alcalde_1 = Alfonso Cañes Noguera
| Partíu_1 = [[ArchivuFicheru:Logotipo del PSOE.svg|20px]] [[PSOE]]
 
<!--Alcaldía ente [[1983]]-[[1987]]-->
| Alcalde_2 = José Luis Rodríguez Sánchez
| Partíu_2 = [[ArchivuFicheru:Logotipo del PSOE.svg|20px]] [[PSOE]]
 
<!--Alcaldía ente [[1987]]-[[1991]]-->
| Alcalde_3 = Francisco Parra Medina |
Partíu_3 = [[ArchivuFicheru:Logotipo del PSOE.svg|20px]] [[PSOE]]
 
<!--Alcaldía ente [[1991]]-[[1995]]-->
| Alcalde_4 = [[Jesús Gil y Gil]]
| Partíu_4 = [[ArchivuFicheru:Grupo Independiente Liberal.svg|20px]] [[GIL]]
 
<!--Alcaldía ente [[1995]]-[[1999]]-->
| Alcalde_5 = [[Jesús Gil y Gil]]
| Partíu_5 = [[ArchivuFicheru:Grupo Independiente Liberal.svg|20px]] [[GIL]]
 
<!--Alcaldía ente [[1999]]-[[2003]]-->
| Alcalde_6 = [[Jesús Gil y Gil]] (1999-2002)<br />[[Julián Muñoz|Julián Felipe Muñoz Palombu]] (2002-2003)
| Partíu_6 = [[ArchivuFicheru:Grupo Independiente Liberal.svg|20px]] [[GIL]]<br />[[ArchivuFicheru:Grupo Independiente Liberal.svg|20px]] [[GIL]]
 
<!--Alcaldía ente [[2003]]-[[2007]]-->
| Alcalde_7 = [[Julián Muñoz|Julián Felipe Muñoz Palombu]] (2003)<br />[[Marisol Yagüe|Marisol Yagüe Reis]] (2003-2006)<br />[[Tomás Reñones]] (2006-2007)<br />Diego Martín Reis (Pte. Comisión Xestora/2007)
| Partíu_7 = [[ArchivuFicheru:Grupo Independiente Liberal.svg|20px]] [[GIL]]<br />[[ArchivuFicheru:Grupo Independiente Liberal.svg|20px]] [[GIL]] <br />[[ArchivuFicheru:Grupo Independiente Liberal.svg|20px]] [[GIL]] <br />[[ArchivuFicheru:Logotipo del PSOE.svg|20px]] [[PSOE]]
 
<!--Alcaldía ente [[2007]]-[[2011]]-->
| Alcalde_8 = [[María Ángeles Muñoz Uriol]]
| Partíu_8 = [[ArchivuFicheru:People's Party (Spain) Logo.svg|20px]] [[PP]]
 
<!--Alcaldía ente [[2011]]-[[2015]]-->
| Alcalde_9 = [[María Ángeles Muñoz Uriol]]
| Partíu_9 = [[ArchivuFicheru:People's Party (Spain) Logo.svg|20px]] [[PP]]
 
<!--Alcaldía ente [[2015]]-[[2019]]-->
| Alcalde_10 = José Bernal Gutiérrez (Hasta 29/08/2017)<br />[[María Ángeles Muñoz Uriol]]
| Partíu_10 = [[ArchivuFicheru:Logotipo del PSOE.svg|20px]] [[PSOE]]-[[IX]]-[[OSP]]<br />[[ArchivuFicheru:People's Party (Spain) Logo.svg|20px]] [[PP]]-[[OSP]]
}}
 
=== Xestión municipal ===
[[ArchivuFicheru:Marbella Town Hall.jpg|200px|thumb|El Conceyu, na [[Plaza de les Naranxales]].]]
L'equipu de gobiernu ta formáu, amás de pol alcalde, por cuatro tenientes d'alcalde, ente ellos el Teniente d'Alcalde de Les Chapes y el Teniente d'Alcalde de [[San Pedro Alcántara]]. Amás, esisten dolce delegaos pa les árees d'Obres ya Infraestructures, Cultura, Enseñanza y Patrimoniu Históricu, Participación Ciudadana, Sostenibilidá, Movilidá, Comunicación, Industria y Vía Pública, Proyeutos Estratéxicos, Seguridá Ciudadana, Turismu y Eventos, Residentes Internacionales, Sanidá, Consumu y Servicios, Igualdá y Diversidá, Urbanismu, Vivienda y Urbanizaciones, Facienda y Alministración Pública, Derechos Sociales, Mocedá, Fiestes, Innovación y Alministración Electrónica, Comerciu, Fomentu económicu y PYMES, Emplegu y Parques, Xardinos y Llimpieza.<ref>{{cita web
| url = http://www.marbella.es/conceyu/empecipio/tablon-de-anuncios/itemlist/tag/Delegáu.html
 
== Economía ==
[[ArchivuFicheru:Meliá Don Pepe.jpg|200px|thumb|La hostelería ye unu de los sectores principales de la economía llocal. Na imaxe, el [[Hotel Don Pepe]], obra de [[1963]] d'[[Eleuterio Población]].<ref>{{cita web
|url= http://dialnet.unirioja.es/servlet/busquedadoc?db=1&t=La Modernidá+Espa%C3%B1fola+como+relatu+de+les periferies&td=tou títulu = La modernidá española como relatu de les periferies. Llaboratoriu arquiteutónicu y visiones urbanes nel alloñáu sur íberu |editor
= Apuntes: Revista d'estudios sobre patrimoniu cultural - Journal of Cultural Heritage Studies, ISSN 2011-9003, Vol. 21, Nº. 2, 2008 (Exemplar dedicáu a: Arquiteutura del Movimientu Modernu n'Iberoamérica), páxs. 234-251
 
El so texíu empresarial taba compuestu por 17.647 establecimientos en 2005, lo que supón un 14'7% del total de la [[provincia de Málaga]], amosando amás un mayor dinamismu que la mesma capital provincial tocantes a crecedera mientres el periodu 1998-2004, cuando creció un 9% comparáu col 2'4% de [[Málaga]]. En comparanza col restu d'Andalucía, el volume del texíu granible de Marbella ye cimeru a otros conceyos con una población similar, asitiándose inclusive percima de les capitales d'[[Almería]], [[Huelva]] y [[Xaén]].<ref name="PGOUecono" />
[[ArchivuFicheru:Puerto Banús Marbella.jpg|200px|left|thumb|[[Puertu Banús]] ye'l 4º puertu deportivu del ranking mundial por costo d'atraque.<ref>">{{cita web
|url= http://www.navegar.es/trés-espanoles-ente-los puertos deportivos-mas-caros-del mundu/
|títulu = Trés españoles ente los puertos deportivos más caros del mundu |editor
 
== Tresporte y comunicaciones ==
[[ArchivuFicheru:Marbella arco.jpg|thumb|200px|La [[N-340]] al so pasu por Marbella. L'arcu de la imaxe foi desmontáu n'abril de 2010 pol [[Ministeriu de Fomentu]].<ref>{{cita web
|url = https://www.elpais.com/articulo/espana/Fomentu/desmonta/simbolos/gilismo/elpepiesp/20100418elpepinac_14/Tes
|títulu = Fomento desmonta unu de los símbolos del 'gilismo'
 
Escontra l'interior parten l'[[A-397]] y l'[[A-355]]. La primera dirixir escontra [[Ronda (Málaga)|Ronda]] al traviés de la [[Serranía de Ronda]]. La segunda traviesa [[Ojén]] para enfusara na [[Sierra de les Nieves]] y el [[Valle del Guadalhorce]]. Otros dos carreteres secundaries comuniquen Marbella colos vecinos pueblos d'[[Istán]] ([[A-7176]]) y [[Benahavís]] ([[A-7175]]).<ref name="REPSOL" />
[[ArchivuFicheru:Cabopino 03.jpg|200px|left|thumb|Puertu de Cabopino.]]
 
=== Tresporte marítimu ===
 
=== Autobuses urbanos ===
[[ArchivuFicheru:Bus Marbella.jpg|thumb|200px|Autobús urbanu de Marbella.]]
La rede de servicios d'autobuses urbanos ta operada pola mesma empresa sol nome d'[[Urbanos de Marbella]] y componse de siete linia diurnes y una nocherniega que realicen los siguientes percorríos:<ref>{{cita web
|url= http://www.urbanosdemarbella.com/index2.htm
 
== Cultura ==
[[ArchivuFicheru:Dalí. Caballo.JPG|200px|thumb|Bronce de [[Dalí]] en Av. del Mar.]]
Amás de los eventos culturales propios d'[[Andalucía]], en Marbella celébrase la Gala benéfica más importante d'España, la [[Starlite Gala]],.<ref>[http://informativos.net/reportaxes/vuelve-la-starlite-gala-la gala-benefica-mas-importante-de-espana-marbella-6-de-agostu_53613.aspx Vuelve la Starlite Gala, la gala benéfica más importante d'España: Marbella, 6 d'Agostu]</ref> Amás celébrense diversos festivales de calter añal, principalmente ente los meses de xunu y ochobre, según otros actos celebraos esporádicamente. A la música tán dedicaos l'eventu priváu promovido a partir del 2012 pol matrimoniu formáu por [[Sandra Garcia-Sanjuan]] y [[Ignacio Maluquer]] [[Starlite Festival]], eventu musical celebráu nel auditoriu natural de la ''Cantera de Nagüeles'' qu'atrai a la ciudá a los principales artistes musicales nacionales ya internacionales;<ref>[http://www.diariosur.es/20120509/mas-actualidá/cultura/starlite-festival-situa-marbella-201205090828.html Starlite Festival asitia a Marbella nel centru del panorama musical]</ref><ref>[http://www.diariosur.es/20130214/local/marbellaestepona/alejandro-sanz-paco-lucia-201302141255.html Alejandro Sanz, Paco de Lucía, Malú y Julio Iglesias xubir al cartelu de Starlite Festival]</ref> el [[Festival Internacional d'Ópera de Marbella]],<ref>{{cita web
|url= http://www.marbella.es/portal/index.php?option=com_events&task=view_detail&agid=287&year=2007&month=08&day=15&Itemid=95
Ente les asociaciones culturales destaca l'[[Asociación Cilniana]], organización dedicada a la proteición y promoción del patrimoniu de Marbella y otros conceyos vecinos, qu'edita la so propia revista cultural.
 
[[ArchivuFicheru:Hospital Bazán.jpg|thumb|200px|Hospital Bazán, sede del muséu del grabáu.]]
 
=== Museos ===
 
=== Fiestes populares ===
[[ArchivuFicheru:Corpus Christi Marbella.jpg|200px|thumb|Pasacalles de [[xigantes y cabezudos]] na Feria y Fiestes de San Bernabé.]]
En xunu celebren la Feria y Fiestes n'honor al patrón de Marbella, [[San Bernabé]]. Mientres una selmana desenvuélvense actividaes y actuaciones variaes que s'estremen en dos: la Feria de Día, qu'empezó nel Cascu Antiguu y agora celébrase na Avda. Doctor Maíz Viñals, y la Feria de Nueche, que tien llugar en Regueru Primeru.
 
 
== Deporte ==
[[ArchivuFicheru:Feliciano López and Mischa Zverev in the 2009 Davis Cup semifinals 01.jpg|200px|thumb|Cuartos de final de la [[Copa Davis 2009]], celebrada en Marbella.]]
Les instalaciones deportives municipales de Marbella componer d'un Estadiu y un Centru Deportivu Municipal y una serie de polideportivos partíos pol [[términu municipal]], como son el de Vega del Mar, el de Ríu Güelo o'l de Paco Cantares, según un centru d'altu rendimientu de [[ximnasia rítmica]].<ref>{{cita web
|url= http://www.djdmarbella.com/secciones.asp?Díi=6&Area=1
|fechaaccesu = 8 de setiembre de 2009
}}</ref>
[[ArchivuFicheru:Sailing at Marbella, Spain.jpg|200px|thumb|Vela en Marbella.]]
 
=== Clubes deportivos ===
 
== Personaxes destacaos ==
[[ArchivuFicheru:La actriz Rafaela Aparicio agradece la entrega de la Fiambrera (1987).jpg|150px|thumb|[[Rafaela Aparicio]]]]
* [[Rafaela Aparicio]], [[actriz]].
* [[Carlos Cabezas]], [[baloncestu|baloncestista]].
306 843

ediciones

Menú de navegación