Esparda de Salazar

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Esparda de Salazar
Espartza zaraitzu.jpg
Escudo del valle de Salazar.svg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaBandera de Navarra.svg Navarra
Tipu entidá conceyu d'España
Alcalde de Esparza de Salazar Traducir Gregorio Beaumont Esandi
Nome llocal Esparza de Salazar - Espartza Zaraitzu
Códigu postal 31453
Xeografía
Coordenaes 42°51′18″N 1°05′55″O / 42.855°N 1.0986111111111°O / 42.855; -1.0986111111111Coordenaes: 42°51′18″N 1°05′55″O / 42.855°N 1.0986111111111°O / 42.855; -1.0986111111111
Esparda de Salazar is located in España
Esparda de Salazar
Esparda de Salazar
Esparda de Salazar (España)
Superficie [convert: unknown unit] km²
Altitú 697 Q11573
Llenda con Jaurrieta, Sarriés Traducir, Orontze, Ezcároz y Vidángoz Traducir
Demografía
Población 76 hab. (2018)
Porcentaxe 0.01% de Navarra
Densidá Error d'espresión: Operador < inesperáu hab/km²
Cambiar los datos en Wikidata
Ilesia y frontón.
Entrada al camping Murkuzuria.

Esparda de Salazar (n'euskera y de forma cooficial Espartza Zaraitzu) ye una villa y un conceyu español de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na Merindad de Sangüesa, nel valle de Salazar y a 78 km. de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población n'2017 yera de 79 habitantes (INE).

Topónimu[editar | editar la fonte]

La llocalidá denominóse oficialmente de forma tradicional Esparda, anque de forma informal solía llamáse-y Esparda de Salazar pa estremala de la otra llocalidá homónima esistente en Navarra, Esparda del conceyu de Galar. Na década de 1990 adoptóse finalmente la denominación oficial de Esparda de Salazar. D'últimes en 2006 adoptóse oficialmente la denominación billingüe Esparda de Salazar/Espartza Zaraitzu. Espartza ye como se pronuncia'l nome en llingua vasca y Zaraitzu ye'l nome vascu del Valle de Salazar.

El nome Esparda paez provenir del euskera una y bones los dos llocalidaes navarres denominaes Esparda tán na zona históricamente vascófona de Navarra y la terminación -tza (el nome vascu de los pueblos ye Espartza) sueli ser un sufixu abundancial bien habitual nesta llingua. Sicasí, nun ta tan claro cual ye'l significáu del términu espar del que supuestamente'l topónimu indicaría gran bayura. Propunxéronse delles etimoloxíes: espartzu (espartu), ezpara (tabán) y espar (pallabra local que denomina a la estaca que s'utiliza pa suxetar les vides).

Esiste tamién una llocalidá llamada Esparda en Costa Rica.[1] Esti homónimu deber a qu'el 1 d'avientu de 1573 el rei Felipe II otorgar a Diego de Artieda, nativu d'Esparda de Salazar, el cargu de gobernador. En 1591 este muerre depués de 14 años d'entrega a los entamos coloniales costarricenses, dexando'l legáu del nome de la so ciudá natal.

Símbolos[editar | editar la fonte]

Escudo[editar | editar la fonte]

El escudu d'armes de la villa d'Esparda de Salazar tien el siguiente blasón:

Trai de gules y un llobu de sable coles uñes doraes, que tien trevesáu na boca un corderu de plata colos cuernos doraos.

Correspuende esti blasón al valle de Salazar como tal y a caúna de les villes que la compon en particular.[2]

Xeografía física[editar | editar la fonte]

Situación[editar | editar la fonte]

La llocalidá de Espaza de Salazar ta asitiada en partir Nordeste de la Comunidá Foral de Navarra y central del valle pirénaico de Salazar, a una altitú de 705-900  msnm. El so términu municipal tien una superficie de 26,918 km² y llinda al norte colos conceyos de Jaurrieta y Oronz, al este col de Vidángoz, al sur col de Sarriés y al oeste col monte Remendía.[3]

El ríu Salazar traviesa'l so términu de Norte a Sur. Pel hibiernu les nevaes son abondoses, ye'l 4 pueblu navarru nel que más nieva, proporcionalmente les temperatures pel hibiernu algamen los -25cº y pel branu supera los 35cº. Les fiestes son el 1º fin de selmana d'agostu, denominaes txerriki bestak, la fala foi n'euskera yá que ye una zona vascófona con euskera vizcaín faláu polos sos antepasaos y que se foi perdiendo dende la guerra civil.

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución de la población[editar | editar la fonte]

Gráfica d'evolución de Esparda de Salazar ente 1900 y 2017

     Población de derechu (1900-1991) o población residente (2001) según los censos de población del INE.      Población según el padrón municipal de 2017 del INE.

Política y alministración[editar | editar la fonte]

Alministración municipal[editar | editar la fonte]

Esparda de Salazar conforma un conceyu el cual ta gobernáu por un conceyu de xestión democrática dende 1979, formáu por 3 miembros escoyíos nes eleiciones municipales según ta dispuestu na Llei Orgánica del Réxime Eleutoral Xeneral. La sede del consistoriu ta asitiada na Maiatzaldea, 16 .

Resultaos eleiciones municipales 2011[editar | editar la fonte]

Eleiciones municipales n'Esparda de Salazar
Partíu políticu 2011[4]
Votos Votos % Conceyales
Agrupación Eleutoral Independiente Lisisoa (AEIL) 53 76,81% 3

Alcaldes[editar | editar la fonte]

Estos son los últimos alcaldes d'Esparda de Salazar:

Llista d'alcaldes
Mandatu Nome del alcalde Partíu políticu
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011 Idoia Elarre Elizondo Arrola Zaraitzuarrak
2011- Gregorio Beaumont Esandi A.I Lisisoa

Personaxes destacaos d'Esparda de Salazar[editar | editar la fonte]

  • Simeón de Guinda y Apezteguía: dignatariu eclesiásticu. Aportó a obispu de Urgel y copríncipe d'Andorra (1714-1737).
  • Diego de Artieda y Chirino: en 1577 fundó la ciudá de Esparda(Costa Rica), al camuda-y el nome a l'hasta entós denomada "Ciudá d'Espíritu Santu", cuando yera gobernador d'aquella contorna y n'alcordanza al so pueblu natal.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Esparza de Salazar
  1. http://muniesparza.go.cr/ Municipalidá d'Esparda - Gobiernu de la República de Costa Rica.
  2. OTAZU RIPA (1999). Navarra Temes de Cultura Popular nᵘ 288 - Heráldica municipal de la Merindad de Sangüesa I. Gobiernu de Navarra, 21. ISBN 84-235-0076-4.
  3. «Artículu d'Esparda de Salazar». Gran Enciclopedia Navarra. Consultáu'l 25 d'ochobre de 2011.
  4. Ministeriu del interior (ed.): «Reultados eleiciones municipales Esparda de Salazar 2011». Consultáu'l 25 d'ochobre de 2011.