Escritura osmanya

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Sistema d'escrituraEscritura osmanya
Ciismaniya.jpg
Tipos sistema de escritura natural Traducir
Creador Osman Yusuf Kenadid
Dates década del 1920
ISO 15924 Osma (260)
Direición del testu de izquierda a derecha Traducir
Cambiar los datos en Wikidata

La escritura osmanya (somalín: Cismaanya; Osmanya: 𐒋 𐒘 𐒈 𐒑 𐒛 𐒒 𐒕 𐒀), tamién conocida como soomaali o "escritura de Somalia", ye un sistema d'escritura creáu pa trescribir l'idioma de Somalia. La mesma foi inventada ente 1920 y 1922 por Osman Yusuf Kenadid de la cla Majeerteen Darod, sobrín del sultán Yusuf Ali Kenadid del Sultanatu de Hobyo.

Historia[editar | editar la fonte]

Símbolos utilizaos nel sistema d'escritura osmanya.

Anque l'alfabetu osmanya yera llargamente aceptáu en Somalia y rápido producióse una cantidá abondosa de lliteratura utilizando'l osmanya, resultó difícil espublizalo ente la población debíu principalmente a la fuerte competencia que representaba la escritura árabe establecida va tiempu, según los alfabetos somalinos emerxentes desenvueltos pol llingüista somalín Shire Jama Ahmed, basáu nel alfabetu llatín.

Como'l sentimientu nacionalista creció, y cuidao que l'idioma somalín perdiera'l so sistema antiguu d'escritura,[1] l'adopción d'un sistema d'escritura universal del idioma somalín convertir nuna importante tema de discutiniu. Dempués de la independencia, avanzóse pocu na tema, la opinión taba estremada sobre si tenía d'adoptase'l sistema d'escritura árabe o'l sistema llatín.

N'ochobre de 1972, el gobiernu del presidente somalín Mohamed Siad Barre unilateralmente decidió utilizar namái l'alfabetu llatín pa escribir somalín en vegada del árabe o los símbolos de la escritura osmanya.[2] Les principales razones d'esta decisión fueron: la so simplicidá, el fechu de que s'empresta bien a la escritura de Somalia, yá que puede faer frente a tolos soníos na llingua, y l'esistencia xeneralizada de les máquines d'escribir diseñaes pal so usu.[3][4] Darréu, l'alministración Barre llanzó una campaña masiva d'alfabetización destinada a garantizar l'adopción única. Esto condució a un fuerte amenorgamientu nel usu del osmanya.

Direición de la escritura[editar | editar la fonte]

La direición de la llectura y l'escritura en osmanya ye d'esquierda a derecha. Los nomes de les lletres basar nos nomes de les lletres n'árabe, y les vocales llargues uu y ii tán representaos poles lletres waaw y yaa, respeutivamente.

Unicode[editar | editar la fonte]

El sistema d'escritura osmanya ta disponible nel Unicode, intervalu 10480-104AF [d'O10480 - O104AF (66.688 a 66.735)].

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Ministeriu d'Información y Orientación Nacional, Somalia, La escritura de la llingua somalina, (Ministeriu d'Información y Orientación Nacional: 1974), p. 5
  2. Mohamed Abdullahi Diriye, cultura y costumes de Somalia, (Greenwood Press: 2001), p. 73
  3. Andrew Simpson, del llinguaxe y l'identidá nacional n'África, (Oxford University Press: 2008), p.288
  4. Economist Intelligence Unit (Reinu Xuníu), Mediu Empobine revisión añal, (1975), p.229


Escritura osmanya