El Pont de Vilomara i Rocafort

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
El Pont de Vilomara i Rocafort
El Pont de Vilomara.jpg
Escut de El Pont de Vilomara i Rocafort.svg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaFlag of Catalonia.svg Cataluña
Provinciaprovincia de Barcelona
ContornaBages
Tipu entidá conceyu de Cataluña
Alcalde de El Pont de Vilomara i Rocafort Traducir Cecilio Rodríguez Martín
Códigu postal 08254
Xeografía
Coordenaes 41°42′18″N 1°54′27″E / 41.7049°N 1.9076°E / 41.7049; 1.9076Coordenaes: 41°42′18″N 1°54′27″E / 41.7049°N 1.9076°E / 41.7049; 1.9076
El Pont de Vilomara i Rocafort is located in España
El Pont de Vilomara i Rocafort
El Pont de Vilomara i Rocafort
El Pont de Vilomara i Rocafort (España)
Superficie [convert: unknown unit] km²
Altitú 202 Q11573
Llenda con Sant Fruitós de Bages, Talamanca, Mura, Sant Vicenç de Castellet y Manresa
Demografía
Población 3801 hab. (2018)
Porcentaxe 100% de Bages
Densidá Error d'espresión: Operador < inesperáu hab/km²
Viviendes 10
Más información
Estaya horaria UTC+01:00
www.elpont.cat/
Cambiar los datos en Wikidata

Rocafort y Vilumara[1][2] (oficialmente y en catalán El Pont de Vilomara i Rocafort) ye un conceyu de la contorna del Bages, na provincia de Barcelona, comunidá autónoma de Cataluña.

El conceyu ta formáu pola unión de dos antiguos nucleos urbanos: el de Rocafort y el d'El Pont de Vilomara. Tamién pertenez a esti conceyu la partida de Marquet que perteneciera a Mura. En Marquet atópase una antigua ilesia prerrománica, considerada una de les más antigües de la contorna.

Xeografía[editar | editar la fonte]

El Pont de Vilomara ta asitiáu na parte baxa del términu municipal, a un altor de 202 msnm, ente que Rocafort ta na parte alta a un altor de 421 msnm. Ente los dos entidaes de población, hai una separación de 7 km. Hai puntos del territoriu municipal que superen los 600 msnm. La llomba del Montgròs ye consideráu como la principal referencia orográfica, tien 578 msnm.

El territoriu ta asitiáu ente rir de Mura, tamién llamada de Nespres, y el ríu Llobregat. Per una banda, rir de Mura delimita el términu colos de Mura y Talamanca y per otra parte, el ríu Llobregat, lo delimita con Manresa.

Historia[editar | editar la fonte]

La primer referencia histórica del pueblu de Rocafort, data del añu 902, cola denominación de Palau de Vesa (Palaciu de Vesa). Hai documentos del añu 966 onde se cita a la ermita de Sant Pere d'Oristrell, anguaño en bon estáu de caltenimientu. Nel 982 atópense yá referencies al llugar de Vilomara, propiedá del castiellu de Rocafort, col nome de Villa Amara. Esisten pocos documentos históricos sobre la población de la llocalidá antes del sieglu XII, sieglu nel que la epidemia de peste afaró al país, abrasando d'una manera importante la población local que nun se recuperó hasta pasáu dalgún tiempu. El censu viose tamién bien afeutáu los sieglos siguientes por diversu epidemia y guerres.

A finales del sieglu XIII el llinaxe de la familia Rocafort ye movíu pola familia Sitjar, pasando a ser estos postreros los que caltienen el títulu de Señores de Rocafort. El postreru Señor de Rocafort, Pere de Sitjar, mando construyir en 1347 la ermita de Sant Romà, anque la repentina muerte del Señor l'añu siguiente, fixo que se detuvieren les obres. Esto y la llegada de la peste negro fixo que la construcción de la ermita nun se volver# a entamar hasta'l 1353.

En 1377, dempués de la muerte de la vilba del postreru Señor de Rocafort, el castiellu de Rocafort, según les sos tierres, pasa a ser de dominiu del monasteriu de San Benitu de Bages, que caltuvo'l so dominiu hasta 1835, cuando s'escastó la comunidá monástica.

Pont de Vilomara empezó a desenvolvese alredor de la ponte que se construyó mientres la Edá Media nel camín que xunía les ciudaes de Manresa y Barcelona. La población recibió un bon númberu d'inmigrantes a partir de finales del sieglu XIX, al construyise diverses fábriques testiles, hasta entós, el nucleu taba formáu por unes poques cases con una pequeña parroquia, la ermita de Santo Madalena. En 1874 constituyóse la primer sociedá destinada a llevar agua a Rocafort, pero la empresa acabó en fracasu. Poco dempués, en 1897 recompúnxose la sociedá y buscóse una mina con más agua, pero igualmente, la cantidá nun yera abonda. Naquella dómina yera impensable xubir l'agua de riéralo de Mura hasta Rocafort. A partir de 1947 Rocafort quedar ensin capellán y el númberu d'habitantes escayía por causa de una fuerte emigración, ente que nel Pont de Vilomara pasaba tou lo contrario. Adulces el Pont de Vilomara tresformar na zona residencial, ente que Rocafort aumentaben les segundes residencies, pasando a ser un llugar de veranéu.

En 1985 una quema afaró cola vexetación lindante nun espaciu de 5.400 hectárees[3] cola llocalidá de Rocafort que llegó casi al Pont de Vilomara, dexando un paisaxe afarao y austero.

Toponimia[editar | editar la fonte]

Con anterioridá a la dómina contemporánea, el nome fuera a cencielles Rocafort y más oficialmente Rocafort del Bages. Nun apaez Vilomara nel topónimu por cuenta de que yera un arrabalde pequeñu y llonxanu.

A partir de 1917 el nome camudó a Rocafort i Vilomara. Darréu, nel añu 1933, el nome camudó a Rocafort i El Pont de Vilomara. La denominación actual del conceyu foi aprobada pola Xeneralidá de Cataluña el 27 de mayu de 1982. La razón del camudó foi'l treslláu del conceyu y la crecedera demográfica y en tolos sentíos d'El Pont de Vilomara.

Vilomara ye una evolución del nome antiguu, que yera Villa Amara, un alodio dientro del términu y dominios del Castiellu de Rocafort.

Ruines del castiellu de Rocafort

Debíu al terrén nel que ta asitiáu la llocalidá de Rocafort, un macizu predresu y arrodiaos de paisaxes con muncha piedra y poca tierra, creíase qu'esi yera'l motivu del nome de Rocafort. Estudios posteriores aseguren que l'orixe de Rocafort vien dada pola esistencia del castiellu. Llamar Roc (en castellán roque) a un castiellu provien del xuegu del axedrez, nes qu'hai unes pieces equivalentes a fortaleces, antes llamaes roques y agora torres. Nel escudu de los señores de Rocafort, y darréu el de los Sitjar, que tamién fueron señores de Rocafort, vien representaos dellos roques, al igual que nel escudu municipal actual. Ye por eso que'l topónimu tien el so orixe na esistencia del so castiellu o roque (roc en catalán), que dalguna vegada foi ampliáu o fortificáu, por eso a Roc (o Roca, como n'italianu) añedióse fort, formando Rocafort.

Símbolos[editar | editar la fonte]

Escudo[editar | editar la fonte]

L'escudu del conceyu definir pol siguiente blasón:

Escudu embaldosado truncáu: primero de argén, 3 roques de azur malordenados; segundu de gules, una ponte gótica d'oru de 9 arcos moviente de la punta. Por timbre una corona mural de pueblu.[4]

Foi aprobáu'l 24 de mayu de 1984. La primer partición correspuende a les armes parlantes de los Rocafort, señores del pueblu que tradicionalmente foi cabecera del conceyu, pero qu'anguaño se vio llargamente superáu pola llocalidá de Pont de Vilomara, población industrial creada a la fin del sieglu XIX cerca de l'antigua ponte gótica (sieglu XIII) sobre'l Llobregat. Tien nueve arcos y vese representáu na segunda partición del escudu, onde simboliza la nueva capital del conceyu.

Economía[editar | editar la fonte]

D'antiguo la economía taba basada na agricultura, principalmente de la viña, pero la filoxera acabó con esti cultivu a finales del sieglu XIX. Debíu al cambéu na balanza demográfica del conceyu, l'actividá agrícola foise anulando, pasando al sector industrial, cola construcción de fábriques téxtiles nel Pont de Vilomara cerrando nos años 1980 cerraro. La principal actividá industrial na zona pasó a ser el reciclaje y recuperación de piles y electrodomésticos.

Demografía[editar | editar la fonte]

El Pont de Vilomara i Rocafort tien un total de 3.714 habitantes, de los cualos 1.918 son homes y 1.796 muyeres, según datos del INE 2009. Según datos del censu de 2006 la so población yera de 3.310 habitantes.

Nucleos de población[editar | editar la fonte]

El Pont de Vilomara i Rocafort ta formáu por dos nucleos o entidaes de población.

Llista de población por entidaes:

Entidá de población Habitantes (2009)
Pont de Vilomara, El
3.667
Rocafort
47
Fonte: INE

Evolución demográfica[editar | editar la fonte]

Evolución demográfica de d'El Pont de Vilomara i Rocafort
1900193019601990200720102012
1,3211,0951,9332,2263,6723,7513,782
(Fonte: Ajuntament del Pont de Vilomara i Rocafort)
  • Gráficu demográficu d'El Pont de Vilomara i Rocafort ente 1717 y 2012

1717-1981: población de fechu; 1990- : población de derechu

Fonte: Ajuntament del Pont de Vilomara i Rocafort

Administración[editar | editar la fonte]

Alcaldes dende les eleiciones de 1979
Llexislatura Nome Partíu
1979-1983 Cecilio Rodríguez Carmona PSC
1983-1987 Evaristo de la Torre Valdeolivas PSC
1987-1991 Evaristo de la Torre Valdeolivas PSC
1991-1995 Evaristo de la Torre Valdeolivas PSC
1995-1999 Evaristo de la Torre Valdeolivas PSC
1999-2003 Evaristo de la Torre Valdeolivas PSC
2003-2007 Evaristo de la Torre Valdeolivas PSC
2007-2011 Cecilio Rodríguez Martín PSC
2011-2015 Cecilio Rodríguez Martín PSC
2015-2019 n/d n/d
2019- n/d n/d
Composición del conceyu[5]
Partíu políticu 2015
% Conceyales
Partíu de los Socialistes de Cataluña 52,73 6
Grup Independent del Pont de Vilomara i Rocafort 18,36 2
Esquerra Republicana de Catalunya 15,43 2
Convergència i Unió 10,73 1

Llugares d'interés[editar | editar la fonte]

La ponte antigua d'estilu góticu.
Ilesia de Santa Maria de Rocafort.
  • Antigua ponte sobre'l ríu Llobregat. D'unos 130 metros de llargu, de composición asimétrica, con un arcu central, trés nel marxe esquierdu y cinco nel derechu. Documentáu dende'l 1012 y reconstruyíu mientres el sieglu XVII y en 1989. El monumentu da nome a la llocalidá. Puesto que el términu municipal ta delimitado pel ríu Llobregat, parte de la ponte atopar nel términu municipal de Manresa, según unes poques cases qu'hai na vera derecha del ríu.
  • Ermita románica de Santo Madalena del Pla: del sieglu XII, atópase cerca del campusantu de Pont de Vilomara.
  • Ilesia parroquial de la Virxe de la Divina Gracia: d'estilu neogóticu, asitiada na plaza mayor.
  • Ermita prerrománica de Santa Maria de Matadars: de mediaos del sieglu X.
  • Ermita de Sant Romà de Roviralta. Asitiada dientro de los términos de la masía de Roviralta. Empecipióse la construcción en 1347.
  • Castillo de Rocafort. Ye estáu de ruines. Asitiáu al llau esquierdu de la carretera que va dende El Pont de Vilomara a Rocafort, xustu antes de llegar a Rocafort. Citáu en documentos del añu 902, con nome de Palaciu de Vesa. Palaciu nesa dómina tamién significaba castiellu.
  • La Roca de les creus (la roca de les cruces). Roca qu'inspiró munches lleendes del so orixe. Tratar d'un bloque de piedra que tien grabaes unos cuarenta crucies según otres marques. Na actualidá atópase detrás de la ilesia de Santa Maria de Rocafort, na llocalidá de Rocafort.
  • Muséu de Rocafort. Inauguráu'l 15 d'agostu de 1986
  • Ilesia de Santa Maria de Rocafort. Asitiada na llocalidá de Rocafort, d'elementos románicos reutilizaos y elementos d'un estilu góticu tardíu. Apaez documentada en 1023. Nel interior atopa una tumba gótica de Pere de Sitjar, sieglu XIV. De ábside poligonal y un espodáu campanariu restauráu nos años ochenta. En 1994 pintáronse los murales interiores pa la sacristía.
  • Tines del valle del Flequer. Siete conxuntos escepcionales de llagares ente les viñes qu'atestigüen el cultivu de la vide n'árees anguaño montiegues.

Fiestes[editar | editar la fonte]

  • 1 de mayu, Fiesta Mayor d'iviernu de Rocafort.
  • 2o. fin de selmana de xunu, Fiesta del Contribuyente del Pont de Vilomara.
  • última fin de selmana de xunetu, Fiesta Mayor del Pont de Vilomara.
  • 15 d'agostu, Fiesta Mayor de branu de Rocafort.

Personaxes pernomaos[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • (1987) Apunts per una història de Rocafort de Bages. (en catalán)

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]