Década del 50 e.C.
| Década del 50 e.C. | |
|---|---|
 Representación de la rindición de Vercinxetórix ante Xuliu César tres la batalla d'Alesia, ún de los acontecimientos principales de la Guerra de les Galies. |
|
| Décades: |
Años 80 e.C. · Años 70 e.C. · Años 60 e.C. ← Años 50 e.C. → Años 40 e.C. · Años 30 e.C. · Años 20 e.C. |
| Años: |
59 e.C. ·
58 e.C. ·
57 e.C. ·
56 e.C. ·
55 e.C. |
| Sieglos: | |
La década del 50 e.C. abarca'l periodu ente'l 59 e.C. y el 50 e.C..
Tuvo marcada pola espansión romana na Galia, la creciente rivalidá ente les principales figures polítiques de la República romana y el debilitamientu del Primer Triunviratu. N'Asia occidental, l'enfrentamientu ente Roma y l'Imperiu partu alterió l'equilibriu de poder rexonal, mientres que n'Asia oriental continuaron procesos de reorganización política y formación de nuevos reinos, como Silla na Península de Corea.
Fechos
[editar | editar la fonte]- 59 e.C.: Xuliu César exerz el consuláu en Roma y consolídase l'alianza política informal conocida como Primer Triunviratu, formada por César, Pompeyu y Marcu Liciniu Crasu.[1]
- 58 e.C.: Empiecen les principales campañes de la Guerra de les Galies: César derrota a los helvecios na batalla de Bibracte y posteriormente a les fuercies d'Ariovistu.[2]
- 58 e.C.: Empieza una guerra civil ente distintos grupos de los xiongnu, potencia nómada dominante de les estepes d'Asia oriental.[3]
- 57 e.C.: Según la cronoloxía tradicional coreana, Hyeokgeose de Silla funda'l reinu de Silla nel sureste de la Península de Corea.[4]
- 57 e.C.: César derrota a los belxes na batalla del Sabis, ampliando'l control romanu sobre bona parte de la Galia septentrional.[5]
- 55 y 54 e.C.: Xuliu César fai dos espediciones militares a Britania, los primeros intentos romanos conocíos de conquista de la islla.[6]
- 53 e.C.: L'Imperiu partu derrota decisivamente al exércitu romanu de Marcu Liciniu Crasu na batalla de Carras. Crasu muerre na campaña y desfáise l'equilibriu políticu del Primer Triunviratu.[7]
- 52 e.C.: Vercinxetórix lidera una gran rebelión gala contra Roma, pero ye derrotáu por César nel asediu d'Alesia, unu de los episodios decisivos de la Guerra de les Galies.[8]
- 51 e.C.: L'asediu d'Uxellodunum pon fin a la última gran resistencia organizada contra la conquista romana de la Galia.[9]
- 50 e.C.: La rellación ente César y Pompeyu deteriórase definitivamente cuando'l Senáu romanu intenta obligar a César a abandonar el mandu militar, preparando la crisis que va desembocar na guerra civil romana del 49 e.C.[10]
Nacencies
[editar | editar la fonte]- Titu Liviu (m. 17) historiador romanu, autor d'Ab Urbe condita libri, nacíu probablemente nel 59 e.C. en Patavium, l'actual Padua.[11]
- Ptolomeu XIV (m. 44 e.C.) rei de la dinastía ptolemaica y correxente d'Exiptu xunto a la so hermana Cleopatra VII, nacíu alredor del 59 e.C..[12]
- Livia Drusila (m. 29) aristócrata romana, esposa d'Augustu, madre del emperador Tiberiu y una de les figures más influyentes de la dinastía Xulio-Claudia, nacida'l 30 de xineru del 59 o 58 e.C.[13]
- Cornelia (m. 18 e.C.) aristócrata romana, fía d'Escribonia y de Cneu Corneliu Léntulu Marcelinu, esposa de Paulu Emiliu Lépido y media hermana de Xulia la Mayor. La so nacencia asítiase aproximadamente ente'l 50 y el 40 e.C.[14]
- Shammai (m. ca. 30) sabiu xudíu y una de les principales figures del xudaísmu rabínicu tempranu, fundador de la escuela conocida como Casa de Shammai, nacíu alredor del 50 e.C..[15]
Muertes
[editar | editar la fonte]- Lucreciu (n. ca. 99 e.C.) poeta y filósofu romanu, autor de De rerum natura, muertu alredor del 55 e.C..[16]
- Marcu Liciniu Crasu (n. ca. 115 e.C.) políticu, xeneral y unu de los homes más ricos de la República romana, miembru del Primer Triunviratu con Xuliu César y Pompeyu, muertu nel 53 e.C. durante la campaña contra l'Imperiu partu.[17]
- Publiu Clodiu Pulcru (n. ca. 93 e.C.) políticu romanu de los populares, tribunu de la plebe y rival de Cicerón, asesináu'l 18 de xineru del 52 e.C. cerca de Bovillae.[18]
- Posidoniu (n. ca. 135 e.C.) filósofu estoicu, astrónomu, xeógrafu, historiador y matemáticu griegu nacíu n'Apamea, muertu alredor del 51 e.C. en Rodas.[19]
Referencies
[editar | editar la fonte]- ↑ «Timeline of Julius Caesar». World History Encyclopedia. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Timeline of Julius Caesar». World History Encyclopedia. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «1st century BC». Wikipedia. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Founding myths of ancient Korean nations in stamp series». Korea.net. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Timeline of Julius Caesar». World History Encyclopedia. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Ancient Rome». World History Encyclopedia. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Battle of Carrhae». Encyclopaedia Britannica. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Timeline of Julius Caesar». World History Encyclopedia. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «1st century BC». Wikipedia. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Timeline of Julius Caesar». World History Encyclopedia. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Livy». Oxford Academic. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ Nadig, Peter (2012). «Ptolemy XIV». The Encyclopedia of Ancient History (Wiley). doi:.
- ↑ (2020) «Empress Livia (58 BCE–29 CE) on the Palatino», People and Places of the Roman Past. Cambridge University Press.
- ↑ Scheid, John (1976). «Scribonia Caesaris et les Cornelii Lentuli». Bulletin de Correspondance Hellénique 100: páxs. 485-491.
- ↑ «Hillel and Shammai». Jewish Virtual Library. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Lucretius». Encyclopædia Britannica. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Marcus Licinius Crassus». EBSCO. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Publius Clodius Pulcher». Wikipedia. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
- ↑ «Posidonius of Rhodes». MacTutor History of Mathematics Archive. Consultáu'l 15 d'agostu de 2026.
Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]
Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Década del 50 e.C..
