Club Santos Llaguna

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Datos xenerales
Fundación 4 de setiembre de 1983(35 años)
como Club Santos IMSS Llaguna
Presidente Bandera de Méxicu Alejandro Irarragorri
Entrenador Bandera de Uruguái Robert Siboldi
Instalaciones
Estadiu Corona
Allugamientu Calzáu Territoriu Santos Modelu #1, Col. Conxuntu de Tolos Santos
Torrexón, Coahuila, Méxicu
C.P. 27014
Capacidá 30 000 espectadores [1][2]
Inauguración 11 de payares de 2009(9 años)
Uniforme
Kit left arm slaguna1819h.png
Kit body slaguna1819h.png
Kit right arm slaguna1819h.png
Kit shorts slaguna1819h.png
Titular
Kit left arm slaguna1819a.png
Kit body slaguna1819a.png
Kit right arm slaguna1819a.png
Kit shorts slaguna1819a.png
Alternativa
Actualidá
Actualidá Soccerball current event.svg Temporada 2017-18
Sitiu web oficial
[editar datos en Wikidata]

El Club Santos Llaguna S.A. de C.V.[3] meyor conocíu como Santos Llaguna o a cencielles Santos, ye un club de fútbol profesional con see en Torrexón, Coahuila, Méxicu. Foi fundáu oficialmente'l 4 de setiembre de 1983 pol Institutu Mexicanu del Seguru Social del Tao de Durango sol nome de «Club Santos IMSS».[4]

Participa na máxima categoría de la Lliga Mexicana de Fútbol, la Primer División de Méxicu, dende la temporada 1988-89, siendo unu de los siete equipos de l'actual división d'honor que nunca baxó.[5][n 1]

Dende la so fundación en 1983 el club apostó los sos partíos como local nel Estadiu Corona hasta 2009 cuando se treslladó al Nuevu Estadiu Corona, que cunta con aforu pa 30 000 espectadores y allúgase dientro del Territoriu Santos Modelu. Dende los sos entamos, el colores qu'identificaron al club son el verde y el blancu. La so propiedá recai na sociedá, Orlegi Deportes.[6]

Pertenez a la Federación Mexicana de Fútbol a nivel nacional, a la Confederación de Norteamérica, Centroamérica y el Caribe de Fútbol a escala continental y a la Federación Internacional de Fútbol Asociación a nivel mundial. Ye'l tercer club de fútbol que se formó na Contorna Lagunera, dempués de la estinción de los equipos Club de Fútbol Laguna y Club de Fútbol Torrexón.[7]

Les primeres temporaes en primer división fueron difíciles pal club, que tuvo cercanu al descensu en más d'una ocasión. Foi na temporada 1993-94 cuando adquirió ciertu protagonismu y llogró llegar a la final onde cayó ante Tecos de la UAG.[8] El club llogró ocho título oficiales: seis Amiestes, una Acopa y un Campeón de campeones. El primer títulu de lliga consiguir en 1996,[9] los siguientes campeonatos llograr en 2001, 2008, 2012, 2015 y 2018, el campeonatu de copa en 2014 y el campeón de campeones en 2015. Ye'l quintu equipu más esitosu na hestoria de la lliga xuntu con Pachuca y Tigres.[10][n 2]

Según la Federación Internacional d'Historia y Estadística de Fútbol ye'l cuartu meyor club del Sieglu XXI de la zona de Concacaf[11] y el sestu equipu de Concacaf de la primer década del sieglu XXI.[12]

Historia[editar | editar la fonte]

Fundación y primeros años (1983-1988)[editar | editar la fonte]

Tres la desapaición de los Diablos Blancos de Torrexón en 1974 y de la Fola Verde en 1978, la Contorna Lagunera duru cinco años ensin un equipu de fútbol profesional que los representara a nivel nacional.[13][14][15] En 1982 los Tuberos de Veracruz, que formaben parte de la Segunda División de Méxicu, sumieron dexando'l so franquicia al IMSS que yá cuntaba con seis equipo al so cargu, ente los que destacaben Atlante y Oaxtepec.[16] La franquicia de los Tuberos foi tresferida al Centru Vacacional de la Trinidá, allugada en Santa Cruz, Tlaxcala, onde tomó'l nome de «Club Santos de la Trinidá».[14][16] El nome del equipu foi tomáu pol pobláu, Santa Cruz, onde los sos habitantes son denominaos «Santos».[17]

Dende finales de la década de 1970 el IMSS entamaba dellos torneos de fútbol a nivel nacional, pero pel branu de 1983, presentó un proyeutu que consistía n'alministrar equipos de fútbol en distintes zones del país. Foi según entamóse un tornéu onde'l ganador llograría los derechu d'una franquicia na Segunda División.[13] Al ser convidáu al tornéu y enterase de la posibilidá de tener de nueva cuenta un equipu na zona, José Díaz Couder González, direutor y xefe de servicios sociales del IMSS Gómez Palaciu, pidió-y ayuda al profesor Lorenzo García González, direutor de les escueles de fútbol del IMSS, y al arquiteutu Raúl Nieto, coordinador deportivu, pa xestionar y armar un equipu que participara na competencia.[4][14] El IMSS Gómez Palaciu foi reforzáu por un equipu de fútbol amateur llamáu Asturies de Gómez Palaciu y de esta forma surdió'l representativu xuvenil de Gómez Palaciu.[13][15] Esti representativu coronar nel tornéu y llogró el premiu de cuntar con una franquicia na Segunda División "B",[13][17] un nuevu circuitu allugáu ente la segunda y tercer división el cual foi fundáu pola Federación Mexicana de Fútbol la temporada 1982-83.

En llogrando'l títulu en xunetu, José Díaz Couder, Lorenzo García y Raúl Nieto, ayudaos pol Lic. Gustavo de Villa,[18] consiguieron la franquicia de Santos de la Trinidá[13][14] y n'agostu la FMF autorizó'l cambéu de la franquicia.[16] La idea siguía siendo asitiar al equipu en Gómez Palaciu, pero per falta d'infraestructura deportiva na ciudá la franquicia tuvo que ser movida a Torrexón onde Juan Abusaid Ríos, nesi entós propietariu del Estadiu Moctezuma, ufiertó-y a Díaz Couder el so estadiu pa ser see del equipu.[4][14]

Yá con Asturies de Gómez Palaciu como la base de la nueva franquicia, los únicos refuerzu que llegaron con esperiencia en Primer División fueron los hermanos torreonenses Carlos y José González Véliz, quien debutaren años tras cola Fola Verde y el restu de los xugadores eren nuevos que participaben nel fútbol amateur y representaben a La Llaguna nos torneos nacionales de fútbol del Seguru Social.[19][15] L'equipu foi formándose y Juan Manuel Ramírez Meza foi quien empecipió colos entrenamientos, sicasí, al nun tener llicencia pa dirixir nel fútbol profesional túvose que recurrir al peruanu Grimaldo González, quien tampoco pudo dirixir al equipu por ser estranxeru,[4] foi entós que llegó Fernando Zamora, ex xugador de los Diaños Blancos de Torrexón, a dirixir al equipu a tan solu día del arranque de la temporada.[15][14]

Foi según el domingu 4 de setiembre de 1983 l'equipu debutó na Segunda División "B" col nome de «Club Santos IMSS Llaguna»;[20] ganando 2-0 ante l'equipu de Bachilleres de la O. de G., el primer gol del equipu foi de Leobardo «Nonu» Ávalos al minutu 26 y el segundu de José Luis «Pipa» Hernández.[21][22] L'alliniación titular utilizada pal primer partíu oficial na hestoria del club foi: Joel Flores, Carlos González, Luis González, Juan Rodríguez, Martín Martínez, Guadalupe Romu, José Luis Hernández, José Espolleto Hernández, Leobardo Ávalos, Sergio Alberto Morales y Guillermo Galindo.[23][24]

Nel so primer tornéu l'equipu terminó segundu llugar del so grupu, en 36 partíos rexistru 17 trunfos, 11 empates y 8 derrotes, con 56 goles a favor y 33 en contra, amás, José Luis «El Puma» Rodríguez llogró'l títulu de golio individual.[21][25] El 24 de xunu de 1984 consiguió'l campeonatu del grupu dos y llogró l'ascensu a la Segunda División "A" al ganar na liguilla a Pumes de la ENEP por marcador de 3-2, los goles fueron obra de Fernando de la Rosa y un doblete de José Luis Rodríguez. El 8 de xunetu enfrentó a la Universidá Autónoma de Querétaro, ganador del grupu unu, na final del Campeón de Campeones, en dambos partíos Santos ganó a Querétaro por marcador de 1-0 y alzóse col títulu de campeón.[26][27]

N'agostu de 1984, la institución camudó de dueñu cuando'l IMSS decidió vender tolos sos equipos de fútbol profesional, asina que l'empresariu lagunero Salvador Necochea Sagui, con ayuda de Juan Abusaid,[28][29] mercó al equipu y quitó del nome les sigles IMSS, quedando esti como «Club Santos Llaguna».[16] Antes de inicar la temporada Fernando Zamora dexó al equipu y nel so llugar llegó Carlos Lara. L'equipu empezó la temporada 1984-85 con un empate ante Irapuato y ganando de locales a Unión de Curtidores, tres esto empezó a sufrir derrota tres derrota y entós llegó a la direición técnica Joaquín Mendoza. Nel so primer añu na Segunda División "A" l'equipu caltener nos últimos llugares y pa permanecer na categoría tuvo qu'apostar la liguilla pol non descensu, onde rexistró tres triunfo, dos empates y una derrota, llogrando asina la salvación. Nesti tornéu destacaron xugadores como Guillermo «El Choque» Galindo, Carlos González, Julio César Armendáriz, Tomás Moreno y Fernando de la Rosa.

La temporada 1985-86 foi irregular y ente bones resultaos como local y malos como visitante Santos nun califico a la liguilla. Nesta temporada l'afición empezó a crecer en númberu y dio-y el llamátigu de los Guerreros» al club, amás, l'Estadiu Moctezuma foi renombráu como Estadiu Corona. Pa la temporada 1986-87 modificóse l'escudu de la institución y utilizóse per primer vegada'l colores verde y blancu nel uniforme. Esta temporada llogró'l lideralgu de la Segunda División "A", na liguilla Santos enfrentar a la Universidá de Colima, Correcaminos y Zacatepec, rexistrando dos victories, un empate y trés ganes, lo cual nun foi abondu pa pasar llograr l'ascensu. La siguiente temporada foi irregular y de nueva cuenta l'equipu s'en el camín por xubir. El xueves 30 de xunu de 1988, en fracasando en consiguir l'ascensu dos torneos consecutivos, los dueños del equipu decidieron adquirir la franquicia de los Ánxeles de Puebla y de esta forma l'equipu llegó a la Primer División.[30]

Debú en Primer División y tiempos difíciles (1988–1993)[editar | editar la fonte]

Nel so primer tornéu na máxima categoría, l'equipu foi dirixíu por Carlos «La Banana» Ortiz y taba integráu polos porteros Luis Alberto Lozoya, Silvino Román y José Antonio Panduro; la defensa cuntaba con Lucas Ochoa, César Jiménez, Gustavo López, Amáu Candelario, Pompeyo Aguilera, Pedro Muñoz, Víctor López y José Guadalupe Rubio; el mediu campu taba integráu por Julio César Armendáriz, Vicente Campos, Félix de Jesús Díaz, Guillermo «Curita» Gómez, Arturo Ríos Negrete y Ángel Ramos; y l'ataque tenía a Hugo Lleón, Lupe Rubio, Guillermo «Topete» Galindo y Elías Pérez, amás, adquirieron como refuerzos a xugadores como Cristián Saavedra, Wilson Graniolatti, Martín Zúñiga y Miguel Herrera, que dieron una bona imaxe nel tornio de copa con tres triunfo, cuatro empates y una derrota.

El domingu 16 d'ochobre de 1988, Santos xugó'l so primer partíu en Primer División en contra de Monarques Morelia, l'alcuentru terminó empatáu a un tanto y Lucas Ochoa foi l'encargáu d'anotar el primer gol de la institución na categoría d'honor.[31] L'equipu caltener na irregularidá la primer parte del tornéu, onde solo consiguieron cinco victories en 20 partíos, motivu pol cual Carlos Ortiz foi despidíu y nel so llugar llegó Diego Malta, quien solamente dirixó siete partíos ensin consiguir nin una sola victoria y decidió traese de tornó a Carlos Ortiz, con quien, a pesar de tener un mal tornéu, l'equipu salvar del descendo al terminar na posición 18.

Na temporada 1989-90 dellos direutivos viaxaron a Hondures y llograron la contratación de Juan Flores y Dolmo Flores. Carlos Ortiz caltúvose como técnicu les primeres cuatro feches y entós foi despidíu pa da-y llugar a Rubén Matturano. L'equipu tuvo una leve meyora en comparanza al so primer tornéu, pero d'igual forma terminaron nos últimos llugares de la tabla xeneral.

Na siguiente temporada surdió un desfiles de técnicos, José de la Paz Herrera, quien foi'l primer técnicu estranxeru na hestoria del club, solo dirixó los primeros dos partíos, José Luis «El Rusu Estrada tuvo hasta la xornada 14, na xornada 15 diose'l tornó de nueva cuenta de Carlos Ortiz, pero solamente dirixó siete partíos y entós llegó Roberto Matosas, quien salvó a los Guerreros na última xornada gracies a un sospechosu empate 0-0 ante Morelia.[32] Esta mesma temporada, el mozu Ramón Ramírez fixo'l so debú en Primer División, marcándo-y al Club Deportivu Guadalaxara.[33] En 1991 el Grupu Modelo volvióse sociu mayoritariu del club.[32][34] Na temporada 1991-92, Rubén Matturano tornó a la institución, l'equipu caltúvose irregular como les sos temporaes pasaes y a siete jornada de rematar la temporada, Matturano foi sustituyíu por Ignacio Jáuregui.

L'equipu foi tomáu dende un entamu de la temporada 1992-93 pol técnicu arxentín Pedro Dellacha, que tuvo un probe desempeñu y foi despidíu na xornada siete, solo p'anunciar el tornó de Roberto Matosas. A finales de 1992, el club sufrió un golpe perduru col fallecimientu del so presidente, Armando Navarro Gascón, quien morrió xuntu cola so esposa nun accidente automovilísticu.[35][20] Na segunda vuelta d'esti tornéu contratar a Antonio Apud. Matosas foi despidíu na xornada 24 y llegó el técnicu chilenu Pedro García.

Afitamientu y primer campeonatu (1993-1999)[editar | editar la fonte]

En 1993 anuncióse que Grupu Modelu dexó de ser sociu mayoritariu del equipu y pasu a ser dueñu total de la franquicia.[36][37][38] La temporada 1993-94, yá baxu tutelar de Grupu Modelu y cola intervención de José Miguel Muguerza Juaristi, empezó l'ascensu deportivu del club. Fíxose una fuerte inversión y ente los refuerzos destacaron Rubén Martínez, Daniel Guzmán, Olaf Heredia, Diego Silva, Héctor Adomaitis y Richard Zambrano. Nesta temporada consiguir por vegada primer la clasificación a la liguilla como cuartu y el club llegó a la final nel so décimu aniversariu de fundación, que perdió en tiempos extras ante Tecos de la UAG.[8][39]

Pa la temporada 1994-95, diose la salida de Ramón Ramírez al Guadalaxara, dexando asina al club ensin unu de los sos meyores xugadores. Pedro García foi destituyíu dempués de tener un mal entamu de tornéu, el so llugar foi tomáu por Martín Ibarreche quien tampoco pudo sacar al equipu de les males resultaos y entós llegó Miguel Ángel López que llogró llevantar al equipu y metelo a la liguilla per segunda ocasión, pero foi esaniciáu rápido pol Guadalaxara.[40]

Na siguiente temporada, Miguel Ángel López emigró a Arxentina pa dirixir al Independiente y nel so llugar llegó Patriciu Hernández. Al equipu llegaron como refuerzos los arxentinos José Miguel, Mauro Camoranesi, Gabriel Caballero, amás de los mexicanos Francisco Gabriel d'Anda y Miguel España. El desempeñu del equipu foi irregular y Patriciu Hernández dexó la direición técnica, José Vantolrá dirixó trés partíos como técnicu interín y entós anuncióse la llegada de Alfredo Tena. L'equipu terminó na posición 14. Aparte del tornéu de lliga, los Guerreros participaron na Copa de Campeones de 1995 ónde fueron esaniciaos na segunda ronda ante'l Deportivu FAS d'El Salvador.[41]

El Tornio Iviernu 1996 foi'l primer tornéu curtiu del fútbol mexicano. Nesti tornéu llegaron como refuerzos Jared Borgetti y el chilenu Cristián Montecinos. Terminar na segunda posición de la tabla, mientres el tornéu regular solo perdiéronse tres encuentro y llogróse la calificación a la liguilla per tercer vegada. Yá na liguilla, Santos esanició en cuartos de final 4-2 a Atles y 5-2 a Toros Neza en semifinales, na final ante'l Necaxa perdió'l partíu d'ida nel Azteca 1-0 con autogol de Benjamín Galindo, pal xuegu de vuelta los Guerreros llograron ganar 4-2 con gol de Borgetti nos últimos minutos y asina el —Santos Llaguna consiguió'l títulu de la Primer División per primer vegada na so hestoria—.[42][43] Nel Tornio Branu 1997, con un funcionamientu irregular, l'equipu clasificar a la liguilla ónde foi esaniciáu pol Guadalaxara con un marcador de 5-0 nel Estadiu Jalisco. Gabriel Caballero resaltó nesti tornéu al consiguir el primer campeonatu de golio pa la institución con doce goles, xuntu con Lorenzo Sáez.[44]

El Tornio Iviernu 1997 foi unu de los peores torneos de la institución, solo ganó trés partíos de los 17 apostaos, amás, foi últimu de la tabla clasificatoria empatáu cola UNAM y Tecos de la UAG. Santos clasificó al so segundu tornéu de Concacaf apostando un partíu preliminar contra Los Angeles Galaxy, que perdió 4-1.[45][46] En 1998 participó nel tornéu Pre Pre Llibertadores llegando hasta una de los dos finales, que se xugó'l 9 de setiembre en Los Angeles, California. Nél, Santos y Monterrey protagonizaron un partíu de cucurrabucos y con dos goles d'últimu minutu de Sergio Alvín Pérez, el Monterrey alzar cola victoria 4-3. Nel Tornio Branu 1998, los Guerreros consiguieron la clasificación a la liguilla en séptimu llugar, el Necaxa esaniciar en cuartos de final.[47]

Al siguiente tornéu, diose'l tornó de Miguel Ángel López a la direición técnica, pero solamente dirixó nueve feches y Juan de Dios Castillo tomo les riendes del equipu. Santos nun llogró la calificación con solu cuatro victories y cinco empates. Nel Tornio Branu 1999, a pesar de rematar na quinta posición de la tabla xeneral, los Guerreros» tuvieron qu'enfrentar a los Tecos de la UAG nel repechaje, ganando nel global 7-5, depués impúnxose al América en cuartos de final per marcador de 3-2, y finalmente foi esaniciáu en semifinales por Toluca.[48] Nel siguiente tornéu una mala planificación del tornéu traxo de resultes un pésimu funcionamientu tácticu, lo que provocó qu'a mediu tornéu Juan de Dios Castillo fuera sustituyíu por Fernando Quirarte. L'equipu terminó nel décimu cuartu puestu y nun consiguió la clasificación a la liguilla.

Años 2000[editar | editar la fonte]

Segundu campeonatu y internacionalización (2000-2004)[editar | editar la fonte]

Nel Tornio Branu 2000, fichar al chilenu Rodrigo Ruiz y al paraguayu Luis Romero. Mientres la temporada regular solo perdió dos partíos y asitióse segundu de la clasificación detrás del Toluca, asina clasificó a la liguilla per quinta ocasión. En cuartos de final una entrada dura del defensa central Heriberto Morales de Monarques Morelia mancó al chilenu Rodrigo Ruiz y dexar inhábil el restu de la liguilla, Santos empató nel global con Monarques y avanzó por meyor posición na tabla xeneral, na semifinal ganó 2-1 a Universidá Nacional y na final contra Toluca foi ganáu por goliada hestórica de 7-1 nel marcador global y asina llogró'l segundu subcampeonato de la so hestoria.[49] Nel Tornio Iviernu 2000, los Guerreros consiguieron el pase a la liguilla en sestu llugar xeneral con Jared Borgetti como goliador del campeonatu con 18 goles. En cuartos de final venciendo a Necaxa por marcador de 4-3 y en semifinales Monarques Morelia imponer por 3-2.[50]

Nel Tornio Branu 2001, clasificar en segundu llugar xeneral a la liguilla onde en cuartos de final esaniciaron a Tecos 7-2, en semifinal empató nel global a 6 goles con Puebla, pero pol so meyor posición na tabla clasificar a la final ante'l Pachuca, el xuegu d'ida foi pa los hidalguenses por 2-1, pero na vuelta Santos ganó 3-1 con goles de Jared Borgetti y Mariano Trujillo, ente que'l gol del campeonatu convertir el brasileñu Róbson Luíz, quien de media vuelta batió a Miguel Caleru, llogrando asina'l so segundu campeonatu de lliga.[51][52] L'equipu llogró la reconocencia de ser el —más goliador del tornéu— con 35 goles, amás, Jared Borgetti llogró'l —bicampeonato de golio— con 13 tantos.

Nel Tornio Iviernu 2001, Santos buscó refrendar el so títulu en calificando a la liguilla como octavu llugar xeneral depués d'una irregular temporada con ocho ganes, en cuartos de final empató a un gol nel marcador global con Tigres, pero la posición na tabla dio-y el pase a los Felinos». Los «Guerreros» participarón na Copa Merconorte na so edición del 2001, na primer fase terminó líder del so grupu, llogró cinco victories, que fueron sobre Kansas City Wizards y el Barcelona SC en dos causes y finalmente una ante'l Sporting Cristal contra quien perdió de visitante per marcador de 2-1. Na ida de la semifinal golió al Emelec por 4-1 como local, pero na vuelta Santos cayó pol mesmu marcador obligando al desempate por tiros penales, onde'l Emelec ganó a Santos 4-2 y esaniciar del certame.[53] Nel Tornio Branu 2002, los Guerreros con un proyeutu sólidu quedaron cuartos na tabla xeneral, xugó la reclasificación ante Tigres y avanzó pol so meyor posición na tabla n'empatando, en cuartos de final tamién empató nel global ante'l Atles y clasificó a la semifinal, ónde'l Necaxa esanició a los Guerreros por 1-0 nel Estadiu Corona.[54]

Santos apostó la Copa de Campeones la Concacaf per tercer ocasión na edición 2002, los Guerreros vencieron a Tauro FC de Panamá per marcador global de 5-3,[55][56] mientres na siguiente ronda perdió ante Kansas City Wizards, campeón d'Estaos Xuníos, por global de 3-2.[57][58] Al rematar el tornéu, Fernando Quirarte dexó'l cargu al pie de el so cuerpu técnicu[59] y nel so llugar llegó Sergio Bonu. Bonu tuvo del equipu les primeres feches del Tornio Apertura 2002, foi cesáu depués de siete jornada ensin resultaos y llegó Luis Fernando Tena quién clasificó a Santos a la liguilla como octavu llugar xeneral, na liguilla esanició al campeón defensor y líder América por global de 5-4 nel Estadiu Azteca, na semifinal ante Toluca foi esaniciáu por un global de 7-4.[60] Nel Tornéu Clausura 2003 l'equipu nun llogró la clasificación a la liguilla a pesar d'haber consiguíu 31 puntos na etapa regular y asina corto la racha que se llevaba de seis liguillas consecutives.

El Tornio Apertura 2003, la institución celebró'l so ventiavu aniversariu y pa buscar tornar a la liguilla los direutivos reforzaron l'equipu con delles contrataciones, destacando les de los arxentinos Matías Vuoso y Sixto Peralta, que llegaron del Manchester City y Inter de Milán respeutivamente.[61][62] Nesti tornéu diose unu de los alcuentros más emocionantes que tuvo'l Estadiu Corona, apostar ente Santos Llaguna y Monterrey, el partíu terminó con diez goles, productu d'un empate a cinco tantos.[63] Los Guerreros clasificaron a la liguilla en quedando na cuarta posición, enfrentaron al Atlante, el xuegu d'ida foi pa los Potros» 3-1 y el de vuelta terminó empatáu a dos, quedando esaniciaos (5-3) en cuartos de final, Luis Fernando Tena nun anovó contratu y foi sustituyíu por Eduardo De la Torre.[64] Amás, Rodrigo Ruiz impunxo'l récor de más pases pa gol nun tornéu con 11 asistencies.[65]

El 19 d'avientu de 2003 l'equipu albiverde foi vendíu por Grupu Modelu al empresariu arxentín Carlos Afumada Kurtz, quien tamién yera propietariu del Club Lleón.[66][67] A entamos de 2004, Santos apostó'l tornéu Interliga, un tornéu creáu pola FEMEXFUT y que s'apostó en territoriu estauxunidense, en busca d'un llugar na Copa Llibertadores d'América. Nel tornéu ganó a Guadalaxara y a Toluca, y perdió ante Morelia, quedó empatáu nel lideralgu del grupu con Toluca, pero pasó a la final por meyor diferencia de goles y el so siguiente rival foi'l Atles, el partíu terminó empatáu a 2 goles y túvose que dir al desempate per mediu de tiros penales, onde Santos ganó la serie 4-3 y clasificóse a la Copa Llibertadores 2004.[68]

En Copa Llibertadores Santos terminó invictu la fase de grupos en llogrando trés empates, dos ante la Universidá de Concepción y unu ante'l brasileñu Cruzeiro en Belo Horizonte; y tres victories, dos ante'l Caracas y otru ante'l Cruzeiro nel Estadiu Corona por marcador de 1-0. N'octavos de final enfrentó a River Plate, na ida nel Estadiu Corona, River llevóse la victoria con gol del xuvenil Cristian Tula, na vuelta nel Antonio Vespucio Liberti los Guerreros llograron una victoria histórica al ganar a River Plate 2-1, los goles del alcuentru fueron obra de Héctor Altamirano y Matías Vuoso, y del chilenu Marcelo Salas a 15 minutos del final, el partíu dir a los penales onde l'árbitru paraguayu Carlos Torres decidió repitir equivocadamente'l tercer penal de River el cual atayar Cristian Lucchetti a Daniel Montenegro, Montenegro cobrar de nueva cuenta y esta vegada anotó, a la fin River Plate esanició a los Guerreros» de la Copa Llibertadores.[69][70][71]

Mientres el desenvolvimientu del Tornéu Clausura 2004 surdieron a la lluz público videoescándalos nos cualos apaecía los presidente del club, Carlos Afumada, apurriendo grandes cantidaes de dineru a políticos mexicanos, en calidá de sobornu p'aportar a contratos millonarios a favor de la so empresa constructora denominada Grupu Quart.[72] Tres esto, la PGR aseguro al club, Carlos Afumada foi desligado de la institución y la FEMEXFUT designó a Carlos Fernández como alministrador provisional del equipu.[67][73][74] Un mes dempués de lo asocedío, la Secretaría de Facienda y Creitu Públicu robló un contratu con Grupu Modelo por que esti encargar de l'alministración de la institución mientres el tiempu que Carlos Afumada resolvia los sos problemes llegales.[75] A la fin, ente mancadures, los problemes llegales d'Afumada y el cansanciu pola disputa de dos torneos coles mesmes, l'equipu terminó con 21 puntos, nel llugar 14 de la tabla xeneral.[76]

De la crisis deportiva y alministrativa a la estabilidá (2004-2009)[editar | editar la fonte]

De cara al Tornio Apertura 2004 y tres los problemes alministrativos surguidos el tornéu pasáu, los direutivos ver na necesidá de vender a los xugadores con meyores sueldos del equipu como lu yeren Jared Borgetti, Sixto Peralta, Cristian Lucchetti, Johan Rodríguez, José Antonio Noriega, Joaquín Reyes y Héctor López; tres esta desmantelación, l'equipu tuvo un irregular tornéu y nun llogró clasificar a la liguilla. Mientres el tornéu, Grupu Modelo llogró recuperar al club y tornó a ser el dueñu de la institución.[77] Nel Tornéu Clausura 2005, los Guerreros», llenos de xugadores xuveniles y dellos elementos d'esperiencia, consiguieron volver a la liguilla, en cuartos de final enfrentaron al América, el marcador global quedó empatáu a tres goles, pero América avanzó pol so meyor posición na tabla xeneral.[78] Nesti tornéu Matías Vuoso consiguió'l campeonatu de golio con 15 tantos y Rodrigo Ruiz igualó'l so récor de pases pa gol con 11 asistencies.

Nel Tornio Apertura 2005, Santos trespasó a Denis Caniza, Héctor Altamirano y Gabriel Palmeros, los postreros xugadores del equipu que participarón en llibertadores. Esti tornéu tuvo llenu de mancadures, lo cual provocó una irregularidá nel equipu a lo llargo de la competencia, motivu que llevó a los dirixentes a destituyir a Eduardo De la Torre cuando restaben tres jornada p'acabar el tornéu, Jorge Vantolrá tomó'l cargu interinamente y nun llogró meter al club a la liguilla. Matías Vuoso consiguió'l bicampeonato de golio con once anotaciones empatáu con Kléber Boes, Walter Gaitán y Sebastián Abreu. De cara al Tornéu Clausura 2006 anuncióse la llegada de Benjamín Galindo,[79] primer exfutbolista de la institución en ser técnicu del equipu, n'empatando en cuatro partíos y perder trés, foi cesáu y nel so llugar llegó Wilson Graniolatti,[80] otru exjugador de Santos, quien ganó hasta'l so quintu partíu empobináu na xornada 12 ante Pachuca, al rematar el tornéu los Guerreros» terminaron con 17 puntos, solo percima de Monterrey por diferencia de goles.[81]

Antes d'empecipiar el Tornio Apertura 2006, Matías Vuoso foi vendíu al América. Santos empecipió'l campeonatu con cuatro ganes y trés empates, lo que provocó que Graniolatti fuera cesáu y entós Daniel Guzmán fíxose cargu de la direición técnica.[82] Con Guzmán, l'equipu ameyoró llixeramente y llogró la so primer victoria hasta la xornada 15,[83] como resultancia, Santos teminó n'últimu llugar de la tabla xeneral, con un rexistru d'una victoria, ocho empates y ocho ganes. N'ochobre, Grupu Modelo recuperó'l control total de la institución en resolviendo tolos problemes pindios colos que cuntaba'l club y entós llegó Alejandro Irarragorri a la Direición Deportiva del club,[84][85] quien n'acabando'l tornéu foi nomáu presidente.

Pal Tornéu Clausura 2007, Santos atopar en problemes de descensu y decidió faese una reestructuración, na cual Rodrigo Ruiz foi tresferíu a Tecos de la UAG a camudó de Daniel Ludueña;[86][87] Mauricio Caranta foi unviáu a Boca Juniors,[88] Matías Vuoso tornó,[89] llegó Fernando Ortiz, quien yera capitán de Club Estudiantes de La Plata Estudiante de La Plata y acababa de ser campeón n'Arxentina,[90] traer a Ivan Estrada,[91] a Juan Pablo Rodríguez y diose la contratación de Oswaldo Sánchez, quien yera'l porteru titular de la Seleición de Méxicu y venía de ser campeón con Guadalaxara.[92][93] N'empezando mal el tornéu con cinco ganes y dos empates, y perder a Oswaldo Sánchez por una mancó nel costazu,[94] llogró la so primer victoria na octava xornada ante Monarques Morelia y a partir d'ende empezó a ameyorar en resultaos. El 29 d'abril de 2007, na última xornada del campeonatu, Santos venció a Cruz Azul por marcador de 2-0 con goles de Oribe Peralta y Agustín Herrera, y, gracies a qu'Atles ganó pol mesmu marcador a Querétaro, llogróse salvar del descensu,[95][96] amás, consiguió apostar el repechaje contra San Luis, a quien ganó nel global 2-1.[97] Yá na liguilla, enfrentó al líder Pachuca, el global terminó empatáu a dos goles y Pachuca pasu pol so meyor posición na tabla.[98]

El Tornio Apertura 2007 con una plantía sólida y estructurada, y col fichaxe del ecuatorianu Christian Benítez, Santos llogró'l lideralgu y solo sufrió una derrota en tol tornéu, amás consiguió 38 puntos.[99] Aportó a la liguilla pol títulu, en cuartos de final venció a Monarques Morelia 5-2,[100] ente que en semifinal enfrentar a UNAM, onde los capitalinos ganarón por marcador global de 5-4, y Santos quedar a un pasu de llegar a la quinta final na so hestoria.[101] Pal Tornéu Clausura 2008, caltúvose la mesma plantía a la cual xunióse Fernando Pládanu proveniente de Monarques Morelia, en cuenta de los canteranos Sonny Guadarrama y Mario García.[102] Nesti tornéu Santos foi l'equipu más goliador con 36 tantos na temporada regular y consiguió el subliderato xeneral. Venció 3-2 al Necaxa nos cuartos de final, en semifinales enfrentar a Monterrey, el xuegu d'ida terminó empatáu y nel xuegu de vuelta nel Estadiu Corona, Santos empató nel últimu minutu a Monterrey con gol de cabeza de Fernando Pládanu y clasificó a la final por meyor posición na tabla xeneral.[103] Na final enfrentar a Cruz Azul, nel partíu d'ida nel Estadiu Azul se impusó 2-1 con goles de Pládanu y Benítez. El 1 de xunu de 2008 celebróse'l partíu de vuelta nel Estadiu Corona, Santos adelantrar con gol de Ludueña, más tarde, Cruz Azul empató, l'alcuentru terminó empatáu a un gol y Santos coronóse campeón per tercer vegada campeón con global a favor de 3-2.[104][105][106]

Santos Llaguna empecipió'l Tornio Apertura 2008 de visita nel Estadiu Azteca ante'l América qu'adoptó una antigua y bien respetuosa tradición del fútbol español, faer el "pasiellu" con símbolu de reconocencia al campeón, n'el so primera partíu dempués de coronase.[107] Pa la liguilla, Santos tuvo como refuerzu de luxu a Cuauhtémoc Blanco,[108] quien llegó a los Guerreros ante la mancadura de Benítez. En cuartos de final enfrentaron a San Luis, dos trunfos de Santos diéron-y el pase a la semifinale, onde enfrentaron al Toluca, un empate a cero goles y una derrota de 2-1 esanició al Santos de la temporada. El Tornéu Clausura 2009 foi un tornéu pa los Guerreros» d'un mal empiezu, lo que llevó a la destitución del técnicu Daniel Guzmán y la llegada de Sergio Bonu. Con Bonu llograron llevantar na tabla, a pesar d'eso y por cuenta de una derrota que sufrieron la última xornada en Cancún ante Atlante, quedaron a tan solo un puntu de clasificar a la liguilla.

Na Lliga de Campeones de la Concacaf 2008-09 quedaron primeros de grupu. En cuartos de final enfrentar al Montreal Impact onde nel Estadiu Olímpicu de Montreal con una impresionante entrada de 55 571 espectadores, que marcó un récor nesi momentu como la mayor entrada d'aficionaos a un partíu de la Lliga de Campeones de la Concacaf na hestoria, el Impact sosprendió y ganó 2-0.[109][110] El Estadiu Corona tuvo'l postreru partíu emocionante de la so hestoria, cuando Santos llogró adelantrase 1-0, tiempu dempués anotó Montreal adelantróse 1-2, pero nel segundu tiempu, con dos goles de Matías Vuoso y otros dos en tiempu de compensación de Darwin Quinteru llograron ganar por marcador global 5-4.[111] Na siguiente fase contra'l Atlante Guerreros ganaron 2-1 na Corona, pero nel Andrés Quintana Roo Atlante nel últimu minutu per vía penal ganó a los Guerreros 3-1 y lo que los dexó fora del certame.

Nel Tornio Apertura 2009 inauguróse'l nuevu Estadiu Corona, l'equipu clasificar a la liguilla como sestu llugar xeneral, en cuartos de final enfrentóse ante Monarques Morelia, que ganó la serie por marcador global de 4-2 y esanició Santos, tres esto, Bonu foi destituyíu como técnicu y contratóse a Rubén Omar Romanu.[112]

La década de mayor ésitu (2010-Act.)[editar | editar la fonte]

Cinco finales en trés años (2010–2012)[editar | editar la fonte]

Nel Tornéu Bicentenariu 2010, remataron el tornéu nel quintu puestu, na liguilla vencieron 2-1 a Universidá Nacional. Na semifinal enfrentar a Monarques Morelia, en Morelia Santos sacó un empate de 3-3 y en Torrexón, Santos ganó a Morelia 7-1 con una destacada actuación de Oribe Peralta, quien marcó un triplete.[113] Santos aportó a la Gran Final contra Toluca, na ida empatar na Corona 2-2,[114] nel Estadiu Nemesio Díez dempués de 120 minutos el partíu terminó con una resultancia 0-0 teniendo qu'obligar a definir el partíu polos penales. Santos tuvo cerca de llograr el títulu pero una serie d'erros a la fin negó-y consiguir el campeonatu cayendo 4-3 ante Toluca na serie de penales.

Nel Tornio Apertura 2010 tornó Christian Benítez dempués del so pasu européu pol Birmingham City. Con gran nivel, Benítez contribuyó abondo, llogrando que los guerreros tuvieren un gran rendimientu, amestando cuatro victories y asitiárense nos primeros puestos de la tabla. Finalmente, «Chucho» convertir nel goliador del certame con catorce tantos.[115] Na liguilla, Santos enfrentó en cuartos a Xaguares, en Tuxtla Gutiérrez 1-1, y na vuelta 1-0. Enfrentaron al Club América en semifinales, ónde nel Azteca Santos llevó la victoria 2-1, en Torrexón 3-3.[116] Na final el Santos enfrentó a Monterrey con un bon espectáculu na ida terminó 3-2 favor del equipu de la Contorna, yá na vuelta la resultancia foi distintu con un Santos que sosprendió al salir totalmente defensivu, el partíu terminó con un contundente 3-0 a favor del Monterrey, perdiendo asina la so segunda final consecutiva. Nel Tornéu Clausura 2011 tres una irregularidá constante nes resultaos del equipu y conflictos ente Rubén Omar Romanu cola afición esti mesmu foi cesáu'l 20 de febreru de 2011,[117] y tan solo 2 díes dempués foi presentáu Diego Cocca como'l so suplente debutando'l mesmu día contra Cruz Azul siendo derrotaos 2-0. Cocca convertir nel peor direutor técnicu debutante na hestoria del equipu en perdiendo los sos primeros seis xuegos col equipu ente la lliga mexicana y la Lliga de Campeones de la Concacaf, pa llograr la so primer victoria hasta la xornada 12 contra Cruz Azul por marcador de 3-0, con probes resultaos l'equipu terminó'l tornéu ensin poder clasificar a la liguilla.

Alliniación na temporada 2011-2012, col uniforme alternativu.

Diego Cocca empecipió'l Tornio Apertura 2011 col respaldu de la direutiva y los xugadores, pero tres les males resultaos foi cesáu'l 3 de setiembre de 2011 quedando Eduardo Rergis como técnicu interín, el 12 de setiembre designar a Benjamín Galindo como nuevu direutor técnicu del equipu y a Héctor Adomaitis y Héctor López como los sos auxiliares.[118] Túvose un gran entamu na nueva yera de Galindo con cinco victories consecutives pa dempués aportar a la liguilla en cuartu llugar xeneral n'ónde ganó a Xaguares,[119] y Morelia p'aportar a la gran final en contra de los Tigres de la UANL.[120] Na ida Santos perdió por 1-0, Rodríguez foi espulsáu, nel "Volcán" con una cancha moyada, Santos quedó con dos xugadores menos, gracies a la espulsión del porteru Oswaldo Sánchez, y una más del defensa panameño Felipe Baloy, un partíu que se recordara pol arbitraxe polémicu del árbitru Marco Antonio Rodríguez, asina Tigres venció 3-1 al Santos y coronóse campeón del tornéu. Na Lliga de Campeones de la Concacaf 2011-12, Santos ganó en cuartos de final al Seattle Sounders d'Estaos Xuníos y en semifinales al Toronto de Canadá; na final enfrentó a Monterrey onde na ida Santos perdió por marcador 2-0; en Torreón Santos llogró ganar por 2-1 pero nel marcador global Monterrey venció por 3-2, consiguiendo asina santos el so cuartu subcampeonato consecutivu. Per otru llau, nel Tornéu Clausura 2012, Santos Llaguna remató nel primer llugar per segunda vegada na so hestoria. Yá en liguilla los laguneros enfrentaben a Chiapas en cuartos de final, Santos venció nel marcador global por 6-4.[121] En semifinales enfrentaben a Tigres de la UANL, nel partíu d'ida celebráu nel Estadiu Universitariu el partíu remató con un empate 1-1. Na vuelta nel TSM Tigres llogró ganar mientres casi tol partíu por 0-2 pero en tan solu dos minutos Oribe Peralta empató'l partíu 2-2 nel minutu 90 dando asina un pase dramáticu a la final.[122] Na gran final enfrentar de nuevu al Club de Fútbol Monterrey tan solo selmanes dempués de la final de Concacaf, esta vegada Santos llogró sacar una bon resultancia na ida empatando 1-1 nel Estadiu Teunolóxicu. Na vuelta celebrada en Torrexón Santos Llaguna venció a Monterrey por marcador 2-1 con goles de Daniel Ludueña y Oribe Peralta. Dando asina'l cuartu títulu de lliga na hestoria de los guerreros.[123][124]

Pal Tornio Apertura 2012 llegaron como refuerzos Édgar Gerardo Llugo procedente de Monarques Morelia y Oswaldo Alanís. Mientres el tornéu l'equipu saleó na irregularidá y a la fin nun se llogró clasificar a la liguilla, perdiendo asina la oportunidá de refrendar el campeonatu. Al términu del últimu alcuentru, Benjamín Galindo despidió a los sos dos asistentes,[125] darréu foi cesáu pola direutivu.[126]

Vienta del equipu, renovación, quintu y sestu títulu (2013–2018)[editar | editar la fonte]

Nel Tornéu Clausura 2013, Pedro Caixinha, entrenador portugués encamentáu pol entós entrenador del Real Madrid, José Mourinho, asumió'l puestu.[127] Amás, diose la baxa de Daniel Ludueña, quien foi tresferíu xuntu con Christian Suárez al C.F. Pachuca, nun trueque ente direutives onde Mauro Ceyes y Néstor Calderón fueron les monedes de cambéu per parte del equipu hidalguense, tamién se contrató a Andrés Rentería. Nel tornéu regular l'equipu terminó sestu na clasificación xeneral; en cuartos de final enfrentar al Atles, ganando la serie por marcador global de 3-1;[128] ente que na semifinal l'equipu foi ganáu de manera contundente pol Cruz Azul, perdiendo'l partíu d'ida 0-3 y el de vuelta 2-1. Na Lliga de Campeones de la Concacaf 2012-13, Santos nuevamente llegó a la final, onde enfrentaríen de nueva cuenta al Club de Fútbol Monterrey onde na ida'l marcador foi de 0-0; Na vuelta Santos ganaba 0-2, pero l'equipu regiomontano dio-y la vuelta 4-2, consiguiendo asina Santos el so segundu subcampeonato consecutivu nesta competencia.

Pal Tornio Apertura 2013, Iván Estrada desvenceyar del club.[129] Tamién, cola cuenta d'amenorgar la nómina, el club trespasó a los futbolistes Hérculez Gómez, Gerardo Llugo y Aarón Galindo. Dempués de que Grupu Modelo foi mercáu en xunu pola empresa belga-brasileña AB InBev, el 8 d'agostu de 2013, la empresa dio a conocer la vienta del club que paso a manos de Orlegi Deportes, una empresa liderada por Alejandro Irarragorri y dellos accionistes mexicanos, motivu pola cual la institución recibió una misiva de reconocencia, de parte del presidente del máximu organismu futbolísticu, Joseph Blatter.[130] Los nuevos propietarios del club confirmaron que grupu Modelu va siguir rixendo como patrocinador tantu del club como del complexu deportivu.[131][132] El 26 d'ochobre, diez años dempués de la so primer participación, Santos aseguró'l so llugar na Copa Llibertadores 2014,[133] onde en fase de grupos tuvo unu de los meyores rendimientos, ganando 4 partíos, empatando 1 y perdiendo 1; ente ellos una victoria histórica nel Estadiu Centenariu por 0-2 xugando contra Peñarol, más tarde foi esaniciáu n'octavos de final pol Club Atléticu Lanús d'Arxentina.[134] Terminó'l tornéu como segundu llugar xeneral; en cuartos de final enfrentar contra'l Querétaro ganando'l partíu d'ida 3-2 y el de vuelta 3-1;[135] en semifinal xugó contra'l Lleón perdiendo'l partíu d'ida 3-1 y empatando el de vuelta 2-2, asina l'equipu perdió la oportunidá de llegar a la final pol títulu.[136] Nel segundu semestre de la temporada 2013-14, algamó la semifinal per tercer vegada consecutiva venciendo al América,[137] siendo esaniciaos pol Pachuca y proclamándose como la ofensiva más efectiva—.[138]

La nueva dómina, traxo consigo la consecución per primer vegada na hestoria un títulu coperu en venciendo en penales por 4-2 a Puebla.[139] El Tornio Apertura 2014 marcó la salida de Oribe Peralta del equipu y la llegada del primer xugador africanu a la institución, Djaniny Tavares. Santos foi irregular mientres el tornéu y nun llogró calificar a la liguilla pol títulu. Aun así al terminar l'añu allugóse como'l 58° meyor club del mundu, siendo la primer vegada que se consideró como'l meyor equipu mexicanu pola IFFHS.[140][141]

En 2015 el club tuvo una reestructuración importante na cual salieron de la institución los últimos futbolistes referentes de la dómina, Oswaldo Sánchez, Juan Pablo Rodríguez y Darwin Quinteru.[142] Pal Tornéu Clausura 2015 contratar a los xugadores arxentinos Agustín Marchesín y Diego Hernán González, provenientes de Lanús, amás, llegaron Luis Ángel Mendoza y Jesús Molina, que veníen de ser campeones col América. L'equipu terminó como octavu de la tabla xeneral y calificóse a la liguilla na última xornada n'empatando contra Puebla. En cuartos de final enfrentar a Tigres, líder del tornéu, el partíu d'ida terminó n'empate a un gol y nel de vuelta Santos ganó 0-1 de visitante; na semifinal jugarón ante Guadalaxara, de nueva cuenta l'equipu empató de local y nel xuegu de vuelta ganaron de forma contundente 0-3, llogrando asina'l pase a la final dempués d'una ausencia de trés años. Yá na final, Santos, con una destaca actuación de Javier Orozco qu'anotó cuatro goles, venció a Querétaro por marcador de 5-0 nel partíu d'ida,[143] nel xuegu de vuelta Querétaro llogró la victoria 3-0, terminando'l marcador global 5-3 y llogrando asina Santos el so quintu títulu de lliga.[144] Yá como campeón de la Clausura 2015, Santos enfrentar al América, campeón de la mesma de l'Apertura 2014, nel Campeón de Campeones 2014-15, el partíu terminó 1-0 a favor de los laguneros y proclamáronse campeones d'una competencia nacional per tercer vegada en menos d'un añu.[145][146]

Santos apostando'l partíu de vuelta de la semifinal de la Lliga de Campeones de la Concacaf contra América nel 2016.

El 15 d'agostu de 2015, n'empezando'l Tornio Apertura 2015 con cuatro ganes en cinco partíos, Pedro Caixinha arrenunció al so cargu como direutor técnicu,[147] dexando como técnicu interín a Robert Siboldi.[148] Siboldi dirixó dos partíos, unu de lliga contra Monterrey que terminó n'empate y otru internacional ante Saprissa que resultó en derrota pa Santos.[149][150] Cuatro díes dempués del arrenunciu de Caixinha, l'español Pako Ayestarán foi anunciáu como'l nuevu técnicu del equipu,[151] pero a la fin, por alcuerdu mutuu cola direutiva, dexó la direición técnica del equipu a la fin del tornéu tres nun llograr les resultaos deseyaes y quedar esaniciáu de la liguilla.[152] Una selmana dempués, Luis Zubeldía foi anunciáu como nuevu técnicu del equipu.[153] Nel tornéu de Lliga de Campeones de la Concacaf 2015-16, Santos venció en cuartos de final a Los Angeles Galaxy por marcador de 4-0 nel partíu de vuelta xugáu en Torrexón, depués d'empatar 0-0 na ida.[154] En semifinales enfrentar al Club América, el partíu de vuelta nel Estadiu Azteca dir a tiempos extras dempués d'empatar a cero goles en tiempu regular en dambos partíos, sicasí, los laguneros quedaron esaniciaos del tornéu continental en perdiendo 1-0 nel allargue.[155] Nel tornéu de lliga'l club quedó séptimu na tabla y foi esaniciáu en cuartos de final por Pachuca. Tres un mal entamu na Apertura 2016, la direutiva tomo la decisión de que Zubeldía dexara'l cargu y contrató a José Manuel de la Torre como nuevu estratega guerreru. El «Chepu» dirixó al equipu mientres 3 torneos, solo consiguió avanzar a la liguilla nel Tornéu Clausura 2017 onde foi esaniciáu en cuartos de final por Toluca y foi destituyíu del so cargu'l 18 de setiembre de 2017,[156] nel so llugar llegó de nueva cuenta Robert Siboldi como interín hasta'l final del tornéu, teniendo como auxiliar a Rafael Figueroa, un xugador históricu de la institución.[157] El 20 de mayu de 2018 consagróse campeón del Clausura 2018 venciendo al Toluca por un marcador global de 3-2, siendo este'l so sestu títulu de Lliga.

Instalaciones[editar | editar la fonte]

Estadiu Corona[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Estadiu Corona

El estadiu Corona foi la primer cortil histórica de la institución, taba alcontráu na ciudá de Torrexón, Coahuila. Yera conocíu pol nomatu de «El Colosu de les Carolinas»,[158] por atopase allugáu na colonia d'esi nome, y tamién foi bautizáu pol técnicu Rubén Maturano como «La Casa del Dolor Ayenu»,[159] yá que entá siendo de los estadios más pequeños y coles instalaciones más llindaes de la lliga, yera unu de los que más se -y complicaba a los visitantes por cuenta de la cercanía de les graes col campu y al intensu calor de la zona.

Dende la so inauguración en 1970 hasta 1986 conocióse-y como Estadiu Moctezuma. Mientres los sos ventiséis años d'estancia llograr nel recintu trés títulos de lliga, un campeonatu de segunda división y un campeón de campeones en dicha división. Allugó los xuegos como local del Llaguna, Torrexón y Santos. Metanes la so preparación camín de la Copa Mundial de 1986, la Seleición Mexicana visitó l'estadiu pal so reinauguración, que camudó de nome a "Corona". Los trabayos de construcción del estadiu fueron empecipiaos pol Presidente Municipal Juan Abusaid Ríos. La inauguración del inmueble celebró'l 2 de xunetu de 1970, con un partíu amistosu en qu'el Club Deportivu Guadalaxara impúnxose 3-1 al C. F. Torrexón, que nesi momentu participaben na Primer División. Francisco Jara, del Guadalaxara, anotó'l primer gol nel estadiu. Na placa d'inauguración dicía lo siguiente:

A l'afición del fútbol. L'Estadiu Moctezuma ye'l xustu homenaxe a la so cooperación y espíritu deportivu, a lo que se debe principalmente la so esistencia, foi inauguráu pol Sr. Eulalio Gutiérrez Treviño, Gobernador Constitucional del Estáu de Coahuila y pol Sr. Juan Abusaid Ríos, Presidente Municipal.

Torrexón, Coahuila, 2 de xunetu de 1970.[160]

El domingu 1 de payares de 2009 apostóse'l postreru partíu de lliga nesta cortil, enfrentándose Santos Llaguna contra'l Club Universidad Nacional, rematando nun empate de 1-1; Matías Vuoso anotó l'últimu gol na hestoria de la cortil. A la fin del alcuentru, realizóse una ceremonia de clausura con fueos pirotécnicos, y l'apagón de lluces, como signu representativu de la baltadera del estadiu.[161]

Nuevu Estadiu Corona[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Estadiu Corona (TSM)
Vista interior del Estadiu TSM Corona.

El Nuevu Estadiu Corona ye un estadiu de fútbol allugáu na ciudá de Torrexón, Coahuila. Tien una inversión cercana a los 100 millones de dólares, esto debe a que tamién forma parte del Territoriu Santos Modelu, un complexu de calter deportivu, educativu, relixosu y d'entretenimientu.[162] Mientres los sos primeros años, l'estadiu heriedo'l llamátigu de «La Casa del Dolor Ayenu», pero en 2016 decidió camudáselo por El Templu del Desiertu».[163]

La Inauguración del inmueble realizó'l 11 de payares de 2009 con un partíu de fútbol ente Santos Llaguna y el Santos F.C. el cual terminó con resultancia a favor de los laguneros por marcador de 2-1.[164] Primeramente a esti partíu hubo un conciertu del cantante Ricky Martin, asina tamién se cuntó con un espectáculu de les porristas del equipu de fútbol americano New Orleans Saints. La declaración d'inauguración foi dada pol presidente de Méxicu Felipe Calderón en compañía del gobernador de Coahuila, Humberto Moreira y del presidente de la FIFA, Joseph Blatter. Pablo Montero entonóse'l Himnu Nacional Mexicanu antes d'empecipiar el partíu y Pelé encargar de dar la patada inaugural. Al mediu tiempu del alcuentru reconocer a grandes figures internacionales como Jorge Campos, René Higuita, Franco Baresi, Gabriel Batistuta, George Weah, Enzo Francescoli y Bebeto, que fueron convidaos pa formar parte de la celebración.[165]

Dende la so inauguración en 2009, l'estadiu vio a Santos apostar ocho finales, de les cualos ganó trés, dos de lliga y una de copa.

Uniforme[editar | editar la fonte]

Camiseta del Club Santos Llaguna en 1988.

El primer uniforme taba conformáu por una camiseta color blancu y una llinia verde cruciando verticalmente por en mediu, pescuezu blancu, pantaloncillo verde y medies blanques, tal como'l Club de Fútbol Laguna;[166] l'uniforme de visitante yera bien paecíu, les úniques diferencies yeren que'l pescuezu y les mangues yeren de color verde, y a la derecha cuntaba con tres franja verticales, tamién en color verde.[167]

Cuando'l club foi vendíu pol IMSS a Salvador Necochea na temporada 1984-85, utilizóse un uniforme totalmente blancu al igual qu'el Club de Fútbol Torrexón y Santos Futebol Clube.[168][169] En 1986 modificar por completu l'uniforme, usando per primer vegada la camiseta con franxes horizontales en verde y blancu—, pantalón verde y medies blanques.[170][171]

La primer camiseta utilizada en primer división foi mientres 1988, esti xerséi siguió cola tradición qu'empezó la institución en 1986 coles franxes horizontales en verde y blancu, Adidas foi la marca provisora y Coca Cola el patrocinador principal.[172][173] Pa la segunda vuelta del campeonatu camudar de provisor a Eder y dexóse de tener patrocinador principal.[174]

Pal periodu de 1989 a 1990, camudar de provisor y usóse Garcis, ensin contantar con un patrocinador principal.[175][176] El club siguió col patrociniu de Garcis mientres la primer vuelta de la siguiente temporada[177] y pa la segunda vuelta camudar de provisor a Pepin.[178][179][180] La temporada 1991-92 reemplazóse una vegada más el provisor del uniforme, agora con Topper y teniendo como patrocinador a Quesos La Risueña,[181][182] quien pa la segunda vuelta del campeonatu foi retiráu de la camiseta.[183][184]

Na so meyora continua, realízase una nueva negociación cola marca Poni, que llogró caltenese mientres el ralu de 1992 a 1994. Mientres el periodu de 1996 hasta 2002 roblóse un alcuerdu cola manufacturera, Corona Sport, nel cual el colores tradicionales de verde y blancu son —afataos con el colores negro y dorao como delineadores—, asina mesmu estes camisetes estremar polos sos cambeos nos pescuezos, que fueron redondos, de color blancu, negru.[185] Nel añu 2000, el Club Santos Llaguna robló un alcuerdu cola empresa Organización Soriana pa ser el nuevu patrocinador oficial del club, mesmu qu'hasta l'actualidá caltuvo'l plazu. Nel añu 2002, el club robló un contratu cola manufacturera Atletica como'l patrocinador oficial del equipu deportivu de la institución, que duró mientres nueve años hasta 2011 que'l club cierra'l so contratu cola marca p'ameyorar la calidá del uniforme del club.[186]

El club pa la temporada 2008-2009 por cuenta de la conmemoración del ventiavu quintu aniversariu, tuvo un cambéu importante nel equipu deportivu al asitiar les franxes de la camiseta en forma vertical, lo que causó discutiniu colos aficionaos, quien consideraron que se rompió cola identidá que-y dieren al equipu les franxes horizontales, amás, hubo un tercer uniforme'l cual foi retro.[187] Na temporada 2009-2010 el Santos Llaguna utilizó un uniforme parcialmente blancu rayáu con franxes verdes, pantalón blancu y medies blanques con franxes verdes. Dempués en 2010 l'uniforme tuvo un gran cambéu na so hestoria, yá que— per primer vegada utilizóse casi na so totalidá'l color negru como local—.[188]

N'avientu de 2010, Santos terminó'l so contratu con Atletica pa roblar otru cola manufacturera Puma como patrociniu del equipu deportivu por dos años, anque s'anunciara enantes un conveniu con Nike, nunca se llegó a un alcuerdu yá que amás l'equipu tenía que desfacer de los sos ocho patrocinadores.[189][190] En 2012 l'uniforme foi de camiseta blanca coles sos tradicionales franxes verdes, pantalón y medies verdes; y de visitante camiseta azul verde con detalles verde llima y una franxa a la metá, pantalón verde y medies blanques,[191] amás, llanzóse un playera edición especial que contenía los nome de 1 200 aficionaos del equipu.[192] El siguiente añu, como motivu del trixésimu aniversariu de la institución, llanzóse una playera conmemorativa, de la cual fueron producíes solamente 1 983 pieces.[193][194]

Evolución del uniforme[editar | editar la fonte]

Kit left arm whiteborder.png
Kit body whitesides2.png
Kit right arm whiteborder.png
Kit shorts.svg
Primer
Kit left arm slaguna1819h.png
Kit body slaguna1819h.png
Kit right arm slaguna1819h.png
Kit shorts slaguna1819h.png
Actual

Indumentaria y patrocinador[editar | editar la fonte]

Símbología[editar | editar la fonte]

Colores de la institución.

Escudu[editar | editar la fonte]

Escudu utilizáu la temporada 2008-09.

Unu de los símbolos carauterísticos del Club Santos Llaguna ye'l so escudu. Dempués de la so fundación en 1983, el primer escudu del club foi creáu de forma bien similar al de Santos FC, yera color blancu con verde, na parte cimera esquierda cuntaba con una aureola y debaxo d'esta atopábense en lletres verdes les iniciales IMSS, esti escudu caltúvose solo mientres la temporada debú.

En 1986 diseñóse un nuevu escudu'l cual consistía nun balón blancu truncáu con cinco pentágono, con una corona enriba y el nome del club asitiáu nel centru con letra tipo gótica, tou de color verde. Sicasí, cuando l'equipu llegó a la primer división en 1988, decidió camudase el color verde de la corona a doráu y el de les lletres a negru.

N'añu 1996, mientres la presidencia de Francisco José Dávila Rodríguez, amestóse la primer estrella dientro del escudu dempués del llogru del primer títulu de la hestoria del club. En llogrando'l segundu títulu en 2001 amestóse una nueva estrella, el verde foi camudáu por unu de tonu más fuerte y la contorna foi resaltáu per un marxe negru. Un tercer estrella foi añedida tres el campeonatu del 2008. Mientres la temporada 2008-09 l'equipu uso un escudu alternativu con motivu del 25 aniversariu del club. A partir del 2012 los trés estrelles fueron estrayíes d'adientro del escudu y fueron asitiaes debaxo d'este.[195]

Nel trescursu de los años foi evolucionando hasta l'actualidá. L'escudu modernu cuenta con seis estrelles grabaes, que representen los seis campeonatos que llogró'l club a lo llargo de la so estadía na Primer División de Méxicu. El diseñu del escudu tuvo un total de nueve versiones.[196]

Himnu[editar | editar la fonte]

«Somos de la Contorna Lagunera,
arguyosos defendemos la nuesa tierra,
tierra d'homes y muyeres d'engarradiella...
equí naide vien amedrananos.»

«Verde y blanca nuesa piel y la playera,
el que nun la sude querer fora,
l'enfotu cuerre fuerte poles venes,
tres ciudaes, dos estaos y un ideal...»

Pequeñu estractu del himnu oficial de Santos Llaguna.[197]

En 1991, cuando'l club taba en riesgu de descensu a la Segunda División nació'l primer cantar verdiblancu «Yá ye hora de ganar» compuesta por Ricardo Serna García y grabada ya interpretada por aficionaos laguneros. Esta tema aportó a consideráu como l'himnu del club, pero al ser una tema motivacional nun podía convertise nun himnu oficial, por esta razón el mesmu compositor propúnxo-y a Armando Navarro Gascón, presidente del club en 1992, componer y grabar profesionalmente l'himnu oficial del equipu. Asina nació l'himnu de «L'equipu de toos grabáu nel estudiu Keops Audiu ya interpretáu por Lorena Lara, María Inés Torres, Rodolfo Torres, Alberto Santibáñez y Manuel Serna. Esta nueva tema foise dando a conocer adulces, pero'l repentín fallecimientu d'Armando Navarro nun dexó que l'himnu recibiera'l so nomamientu oficial.[198]

N'abril de 1994, Ricardo Serna compunxo l'Himnu del «Santos Campeón», mesmu que nun se pudo estrenar por cuenta de que Tecos ganó la final en Zapopan, pero año dempués el club llogró cantala en consiguiendo los sos primeros campeonatos. En 1996, Martín Ibarreche decidió contratar al chilenu Wildo Labarca por que compunxera un nuevu himnu tituláu «Verdiblancu'l corazón». En 1997 una vegada más Ricardo Serna creó l'Himnu a l'afición». En mayu de 2001 decidióse una vegada más poner en xuegu otru cantar tituláu «Vamos Vencer».[199]

Dempués apaecieron otros himnos y cantares como «Guerrero campeón», «Llate más fuerte», «El to destín ye trunfar», «Somos los dueños del balón», «Himnu TSM», «Duru Santos Duru» (un cover de We Will Rock You), según dellos artistes que los entonaron. Hiromi cantó'l que conmemora los 20 años y pal so ventiavu quintu aniversariu, Yahir de L'Academia. En 2012 a pidimientu de Alejandro Irarragorri, presidente de la institución, grabóse l'himnu oficial por dellos aficionaos y xugadores de la institución.[200][201]

Datos del club[editar | editar la fonte]

Denominaciones[editar | editar la fonte]

A lo llargo de la so hestoria, el Club Santos Llaguna vio como'l nome de la institución fuera distintu hasta la so denominación vixente dende 1986. El club fundar sol nome de Club Santos IMSS. De siguío se listan los trés distintes denominaciones de les que dispunxo'l club a lo llargo de la so hestoria:

  • Club Santos de la Trinidá: (1982-1983) Nome oficial cuando la franquicia foi mandada a Santa Cruz, Tlaxcala.
  • Club Santos IMSS Llaguna: (1983-1984) Nome oficial na so fundación, cuando'l so propietariu yera'l IMSS.
  • Club Santos Llaguna: (1984-Act.) Nome oficial cuando s'oficializa la compra del club por Salvador Necochea.

Palmarés[editar | editar la fonte]

El Club Santos Llaguna llogró llograr namái títulos nacionales a llongura de la so hestoria, ente ellos seis campeonato de lliga, un campeón de campeones y una copa, el primer títulu de primer División consiguir en 1996,[9] los siguientes campeonatos de lliga llograr en 2001, 2008, 2012, 2015, 2018 y el campeonatu de copa en 2014. Ye'l quintu equipu más esitosu na hestoria de la lliga compartíu con Pachuca y Tigres.[10] A nivel de palmarés absolutu ocupa del décimu tercer puestu de los clubes mexicanos con más títulos oficiales con ocho.

Bandera de Méxicu Competición nacional Títulos Subcampeonatos
Primer División de Méxicu (6/5) Iviernu 1996, Branu 2001, Clausura 2008, Clausura 2012, Clausura 2015, Clausura 2018. 1993-94, Branu 2000, Bicentenariu 2010, Apertura 2010, Apertura 2011.
Copa Méxicu (1) Apertura 2014.
Campeón de Campeones (1) 2014-15.
Segunda División 'B' de Méxicu (1) 1983-84.[209]
Campeón de Campeones de la
Segunda División 'B' de Méxicu (1)
1983-84.[209]
Americas (orthographic projection).svg Competición internacional Títulos Subcampeonatos
Lliga de Campeones de la Concacaf (0/2) 2011-12, 2012-13.

Rivalidaes[editar | editar la fonte]

A lo llargo de la so hestoria, Santos Llaguna caltuvo rivalidá colos equipos procedentes de Ciudá Juárez, por cuenta de la cantidá de laguneros aniciaos nesta ciudá fronteriza del estáu de Chihuahua. La primera d'estes surdió col club Cobres de Ciudá Juárez, equipu que sumió a mediaos de los años noventa. En 2008 hubo un intentu d'alicar la confrontación ente los clubes d'estos dos ciudaes col ascensu del club Indios de Ciudá Juárez, otru conxuntu anguaño sumíu.[210] La rivalidá resurdió nel 2015 cola fundación del club Bravos de Ciudá Juárez.

De la mesma manera, Santos tamién caltien rivalidaes colos equipos de Nuevo León, destacando'l Club de Fútbol Monterrey, contra quien apostó un par de finales de la Primer División de Méxicu, según dos finales de la Lliga de Campeones de la Concacaf. Esti antagonismu tuvo enmarcáu por continuos episodios violentos ente dambes aficiones,[211][212] amás, ye consideráu por munchos aficionaos y medios como una especie de «Clásicu del Norte»,[213][214][215] yá que Monterrey apuesta'l Clásicu Regiomontano col Club Tigres de la Universidá Autónoma de Nuevo León,[216] equipu contra'l cual tamién amenar conatos de conflictos ente aficionaos.[217]

Xugadores[editar | editar la fonte]

Artículu principal:
Juan Pablo Rodríguez, futbolista con más presencies na hestoria del club.

Mientres la hestoria de la institución vistieron la camiseta del club múltiples futbolistes que dexaron un gran legáu na institución. Ente ellos, los más destacaos fueron estremaos como —«Guerreros d'Honor»—: Jared Borgetti, Ramón Ramírez, Héctor Adomaitis, Benjamín Galindo, José Guadalupe Rubio, Julio César Armendáriz, Pedro Muñoz, Antonio Apud, Joaquín Reyes, Oswaldo Sánchez y Rodrigo Ruiz, unu de los xugadores más destacaos na hestoria del club y unu de los meyores futbolistes estranxeros que llegó al fútbol mexicano.[218][219] La nacionalidá más repitida ente'l xugadores estranxeros ye l'arxentina, siguida pola brasileña.

El primer plantel de la institución na Primer División de Méxicu, de la temporada 1988-1989, taba conformáu por: Silvino Román Escobedo, Pedro Muñoz, Amáu Candelario, César Jiménez, Lucas Ochoa, Julio César Armendáriz, Antonio Ríos, Guillermo Galindo, Hugo Lleón Campuzano, Martín Zúñiga, Félix Díaz, Cristián Saavedra, Miguel Herrera y Ángel Ramos. Destaca Lucas Ochoa de ser l'autor del primer gol de la hestoria del club nel máximu circuitu'l 16 d'ochobre de 1988 frente al Atléticu Morelia.[220][221]

Na década de 1990 el club llogró grandes figures como Juan Flores, Eugenio Dolmo Flores y Miguel Asprilla.[222] Sicasí, en 1996, Jared Borgetti, Benjamín Galindo, Pedro Muñoz, Héctor Adomaitis, Gabriel Caballero, Francisco Gabriel d'Anda, Mauro Camoranesi, Ricardo Wagner De Souza, Cristian Montecinos, Miguel España, Olaf Heredia, José Miguel y Nicolás Ramírez marcaron hestoria de ser el primer plantel campeón del club na hestoria de la Primer División de Méxicu.[223][224]

Na década de 2000 el club vio una xeneración de destacaos futbolistes tantu mexicanos como estranxeros: Rodrigo Ruiz, Oswaldo Sánchez, Juan Pablo Rodríguez, Oribe Peralta, Iván Estrada, Daniel Ludueña, Matías Vuoso, Héctor López, Fernando Pládanu, Christian Benítez, Darwin Quinteru, Luis Romero, Carlos Ciñu, Denis Caniza, Walter Jiménez y Felipe Baloy, quien fueron elementos importantes na crecedera de la hestoria del club.

Máximos goliadores
# Xugador Goles Partíos Promediu
1 Bandera de Méxicu Jared Borgetti 205 319 0.64
2 Bandera d'Arxentina Matías Vuoso 107 256 0.42
3 Bandera de Méxicu Oribe Peralta 97 266 0.36
4 Bandera de Colombia Darwin Quinteru 92 277 0.33
5 Bandera d'Arxentina Daniel Ludueña 72 244 0.3
6 Bandera de Chile Rodrigo Ruiz 65 328 0.2
7 Bandera d'Ecuador Christian Benítez 58 110 0.53
8 Bandera de Cabu Verde Djaniny Tavares 53 157 0.34
9 Bandera de Hondures Juan Flores 46 121 0.38
10 Bandera de Méxicu Juan Pablo Rodríguez 44 344 0.13
Ver llista completa
Más partíos apostaos
# Xugador Periodu Partíos
1 Bandera de Méxicu Juan Pablo Rodríguez 2007-14 344
2 Bandera de Méxicu Oswaldo Sánchez 2007-14 340
3 Bandera de Chile Rodrigo Ruiz 2000-06/2010-11 328
4 Bandera de Méxicu Jared Borgetti 1996-04 319
5 Bandera de Méxicu Rafael Figueroa 2005-15 288
6 Bandera de Méxicu Iván Estrada 2007-13 284
7 Bandera de Colombia Darwin Quinteru 2009-14 277
8 Bandera de Méxicu Carlos Ciñu 2000-06 273
9 Bandera de Méxicu Oribe Peralta 2006-08/2010-14 266
10 Bandera d'Arxentina Matías Vuoso 2003-06/2007-10 256
Ver llista completa

Plantía y cuerpu técnicu[editar | editar la fonte]

Núm. Nac. Posición Xugador Edá Procedencia

Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol Plantía:Xugador de fútbol

  • Los equipos mexicanos tán llindaos a tener na so plantía un máximu de 12 xugadores estranxeros, amás, tienen de faer casu de la regla 9/9, que menta que de los 18 xugadores que pueden participar por partíu, a lo menos nueve tienen de ser mexicanos.

Altes y Baxes: Apertura 2018[editar | editar la fonte]

Altes
Xugador Posición Procedencia Tipu
Bandera de Méxicu Alejandro Capo Defensa Bandera de Méxicu Club Atléticu de San Luis Préstamo
Bandera d'Arxentina Martín Nervo Defensa Bandera d'Arxentina Club Atléticu Furacán Trespaso
Bandera d'Arxentina Guillermo Fernández Mediocampista Bandera d'Arxentina Club Deportivu Godoy Cruz Antonio Tomba Trespaso
Bandera de Méxicu Carlos Orrantía Mediocampista Bandera de Méxicu Club América Fin de préstamo
Bandera de Méxicu Eduardo Herrera Delanteru Bandera d'Escocia Rangers Football Club Préstamu
Baxes
Xugador Posición Procedencia Tipu
Bandera d'Arxentina Carlos Izquierdoz Defensa Bandera d'Arxentina C. A. Boca Juniors Trespaso
Bandera de Méxicu Néstor Araujo Defensa Bandera d'España Celta de Vigo Trespaso
Bandera de Méxicu Oscar Bernal Defensa Bandera de Colombia Club Deportivu La Equidad Préstamo
Bandera de Méxicu Jorge Sánchez Defensa Bandera de Méxicu Club América Trespaso
Bandera de Méxicu David Andrade Mediocampista Bandera de Méxicu Tampico Maderu F. C. Préstamo
Bandera de Chile Bryan Rabello Mediocampista Bandera de Méxicu Llobos BUAP Préstamo
Bandera de Cabu Verde Djaniny Tavares Delanteru Bandera d'Arabia Saudita Al-Ahli Saudi F. C. Trespasu
Préstamos
Xugador Posición Equipu
Bandera de Méxicu Oscar Bernal Defensa Bandera de Colombia Club Deportivu La Equidad
Bandera de Méxicu Oscar Manzanarez Defensa Bandera de Méxicu Tampico Maderu F. C.
Bandera de Méxicu Jesús Miranda Mediocampista Bandera de Méxicu Tampico Maderu F. C.
Bandera de Méxicu Gerardo Rodríguez Mediocampista Bandera de Méxicu Tampico Maderu F. C.
Bandera de Méxicu David Andrade Mediocampista Bandera de Méxicu Tampico Maderu F. C.
Bandera de Méxicu Kevin Lara Mediocampista Bandera de Méxicu Atléticu de San Luis
Bandera de Méxicu Mario Rodríguez Mediocampista Bandera de Costa Rica Guadalupe Fútbol Club
Bandera de Méxicu Moisés Pládanu Mediocampista Bandera de Costa Rica Guadalupe Fútbol Club
Bandera de Chile Bryan Rabello Mediocampista Bandera de Méxicu Llobos BUAP
Bandera de Méxicu Joao Maleck Delanteru Bandera de Portugal F. C. Porto
Bandera de Méxicu Eduardo Aguirre Delanteru Bandera de Méxicu Tampico Maderu F. C.

Xugadores internacionales[editar | editar la fonte]

Nota: en negrina xugadores parte de la última convocatoria na correspondiente categoría.

Seleición Categoría # Xugador(ye)
Bandera de Méxicu Méxicu 5 Jonathan Orozco, José Juan Vázquez, Jesús Isijara, Javier Cortés, Alejandro Capo
Sub 21 2 Gerardo Arteaga, Joel García
Sub 20 2 Adrián Lozano, Diego Barraza
Sub 18 4 Héctor Holguín, Edgar Games, Jordan Carriellu, Diego Medina
Sub 17 3 Jair González, Ronaldo Zinedin, Andrés Téllez
Sub 16 1 Mario Corderu
Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos 1 Jorge Villafaña
Bandera de Paraguái Paraguái 1 Osvaldo Martínez
Bandera de Uruguái Uruguái 3 Gerardo Alcoba, Brian Lozano, Jonathan Rodríguez
Datos actualizaos a xunetu de 2018.

Entrenadores[editar | editar la fonte]

La institución cuntó con un total de veintiocho entrenador a lo llargo la so hestoria na Primer División, la mayoría d'ellos fueron de nacionalidá mexicana con diecisiete, cuntando n'once causes colos servicios d'entrenadores estranxeros, cinco arxentinos, dos uruguayos, un chilenu, un hondureñu, un portugués y un español.

Fernando Zamora foi'l primer entrenador del equipu na so fundación y llogró el campeonatu de la temporada 1983-84 de la Segunda División B. En 1988, Carlos Ortiz convertir nel primer técnicu en dirixir al club en Primer División. Rubén Maturano, a pesar de nun consiguir dalgún títulu col club, destacar por ser unu de los entrenadores más emblemáticos del cuadru verdiblancu, yá que foi quién rebautizó al primera Estadiu Corona como «La Casa del Dolor Ayenu».[225][159]

Alfredo Tena, quién tuvo al mandu de 1996 a 1998, foi quién contribuyó a ganar el primer títulu de la hestoria en 1996. Fernando Quirarte, quien dirixó 131 partíos de 1999 a 2002, consiguió un subcampeonato de lliga en 2000 y un títulu en 2001, amás mientres el so cargu rexistró la meyor cuota goliadora na hestoria con doscientos cuarenta y nueve goles.[226] Daniel Guzmán contribuyó a la salvación del club en 2007 y un añu más tarde llevantó xuntu al club el títulu de campeón. Otru entrenador destacáu foi Benjamín Galindo, quién se desempeñó al mandu en dos periodos unu en 2006 y l'otru de 2011 a 2012, onde ganó una lliga.[227][228]

Pedro Caixinha foi l'entrenador portugués en dirixir en Méxicu y el más esitosu na hestoria de Santos en ganando una lliga, una copa y un campeón de campeones nel so curtiu periodu de 2013 a 2015. Consiguió'l títulu de copa en 2014,[229] y en 2015 llogró'l campeonatu de lliga del Tornio Clausura, convirtiéndose asina nel novenu técnicu européu en coronase campeón de lliga en Méxicu.[230]

Presidencia y xunta direutiva[editar | editar la fonte]

Dende'l primer presidente oficial del club Salvador Necochea, en 1983, pasaron pol máximu cargu del club un total d'ocho presidentes, incluyendo'l segundu mandatu de Francisco Dávila Rodríguez. Nel añu de 1984 llegó'l primera principal mandatariu de la institución, Salvador Necochea Sagui hasta 1988 y un añu dempués el so hermanu, Luis Necochea Sagui, mientres la temporada 1989-90 foi presidente de la institución. Francisco José Dávila Rodríguez tuvo al cargu en dos periodos, unu de 1992 hasta 1994 y l'otru en 1998 y 1999. Martín Ibacherre desempeñó la presidencia de 1994 a 1998, dientro del so llabor destaca llograr el primer títulu de lliga de la institución en 1996.

El llocutor Armando Navarro Gascón foi'l presidente mientres la temporada 1991-1992, dientro del so llabor destacó impulsar el llamátigu de «Guerreros» a los xugadores del Santos Llaguna, y ser promotor de la mascota del «Guerrerito» y del primer himnu «L'equipu de toos», finó'l 18 d'avientu de 1992 nun tráxicu accidente que terminó col so cargu.[231] Guillermo Cantú empezó'l so mandatu en 2000 y a finales de 2004 dexó'l so cargu pa ser Direutor de Seleiciones nacionales,[232] destacó n'habiendo consiguíu dos títulos, unu de lliga en 2001 y otru de Interliga en 2004. Otru mandatariu foi Alberto Canedo Macouzet, quién se caltuvo nel so cargu nuna ocasión, dende 2005 hasta finales del 2006.[233] Alejandro Irarragorri ye quien ostenta'l máximu tiempu a cargu del equipu, que va dende 2006 hasta l'actualidá. Ente'l so llogros atopen cuatro títulos de lliga, unu de copa y un campeón de campeones.

El 18 d'agostu de 2016, Alberto Canedo xubilóse dempués de permanecer mientres 25 años dientro de la institución, onde se desempeñó como presidente y vicepresidente, amás de tar presente en 5 títulos.[234]

La xunta direutiva, ta conformada polos siguientes integrantes y mandatarios pa la recién temporada. Cada unu con cargu distintivu d'alministración nel club.[235][236]

Cargu Nome
Presidente Alejandro Irarragorri
Vicepresidente de Fútbol José Riestra López
Direutor Xeneral José Alfredo Jiménez Tejeda
Direutor Comercial y Marketing Jorge Fernández Lorda
Xefe de Prensa Aldo Ávila Ramírez
Coordinadora de Comunicación Internacional Kim Tate
Xerente de Marketing Edgar Ayala Ortiz
Xerente Esperiencia TSM Mara Fájer Alonso
Xerente Comercial Olga Martínez
Coordinador Comunicación y Prensa Carlos Quiñones

Categoríes inferiores[editar | editar la fonte]

La cantera o'l fútbol base del Club Santos Llaguna tuvo los sos entamos a principios de los años 1990. El club fundó l'equipu filial Santos Llaguna A a pidimientu de la FMF, col fin de reforzar les sos fuercies básiques y la de los otros clubes de la Primer División. Na dómina recién les fuercies básiques del club tuvieron una crecedera y protagonismu nos nuevos formatos que creó la Federación Mexicana de Fútbol en 2006. Les divisiones inferiores tomen les categoríes Sub-15, Sub-17 y Sub-20.[237]

Coles mires de faer crecer el nivel futbolísticu del club y reforzar el plantel del primer equipu nun futuru, el 11 de xineru de 2010 inauguróse la Escuela de Fútbol Santos Lala que s'atopa allugada nes instalaciones del Territoriu Santos Modelu per parte de Luis Miguel Pérez Amarante y Braulio Rodríguez Pérez, col propósitu de tresmitir valores, semar la competitividá y el respetu escontra los rivales y collechar l'esfuerciu pa la crecedera futbolística del club.[238]

La institución cunta con más de veinte escueles, centros de formación y academies de fútbol a lo llargo del país, ente les que destaquen: Academia Santos Acapulco, Academia Santos Chiapas, Academia Santos Distritu Federal, Academia Santos Durango, Academia Santos Juárez, Academia Monclova, Academia Monterrey, Escuela de Fútbol Santos Lala, Centru de Formación Santos Llaguna, ente otres.[239]

Filiales[editar | editar la fonte]

Santos Llaguna A[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Club Santos Llaguna A

Foi un club de fútbol fundáu en 2006 que militaba na Lliga d'Ascensu de Méxicu. L'equipu sumió por cuenta de la reestructuración de la lliga, que a partir de l'Apertura 2009 cuntó con torneos de categoría Sub-20 y Sub-17.[240]

Santos Córdoba[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Club Santos Córdoba

Foi un club de fútbol de la ciudá de Córdoba, Veracruz. Foi fundando en 2008 como Club Santos Casino y participa na Tercer División de Méxicu. L'equipu surdió cuando'l Casino Español de Córdoba, estableció un conveniu col Grupu Modelu por que la franquicia fuera filial del Club Santos Llaguna.[241] En 2013, dempués de cinco años, Santos Llaguna y Casino Español decidierón nun anovar más el so conveniu de collaboración. D'esta forma, l'equipu camudó de nome a "Club Santos Córdoba".[242] L'equipu dexó de participar nel tornéu en rematando la temporada 2014-15 y el so llugar foi ocupáu polos "Langostineros de Atoyac".[243][244]

Santos Los Mochis[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Club Santos Los Mochis

Foi un club de fútbol que xugaba na Segunda División de Méxicu. Foi fundáu'l 26 de xunu de 2012,[245] Tenía como see la ciudá de Los Mochis, Sinaloa. Pa empecipiar les xestiones del club mochiteco, Santos Llaguna unvió diez futbolistes orixinarios de les sos fuercies básiques.[246] La meyor presentación concluyó na temporada 2013/14 al rematar como semifinalistas. L'equipu sumió so cuestiones llegales el 15 de mayu de 2014.[247]

Santos Llaguna Premier[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Club Santos Llaguna Premier

Ye un equipu de fútbol que participa, ensin derechu a ascensu, na Lliga Premier d'Ascensu de Méxicu. En mayu de 2015 anuncióse que los 18 equipos de Primer División tendríen un equipu filial na Lliga Premier de la Segunda División, por qu'los xugadores que superen los 20 años d'edá y yá nun puedan participar na categoría Sub-20 calténganse activos.[248]

Santos Llaguna Femenil[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Club Santos Llaguna Femenil

Ye un equipu de fútbol femenín que participa na Primer División Femenil de Méxicu. El 2 de febreru de 2017 José Riestra, Vicepresidente de Santos Llaguna, anunció de manera oficial la creación del equipu femenil de la institución nuna conferencia de prensa realizada nel Auditoriu Orlegi del Territoriu Santos Modelu.[249]

El club na sociedá[editar | editar la fonte]

Afición[editar | editar la fonte]

Afición del club.

Foi na temporada 1993-94 cuando'l Club Santos Llaguna apuntó a convertise n'unu de los clubes protagonistes del fútbol mexicano. El club siempres tuvo acompañáu d'una cantidá d'aficionaos importantes, siguidores de cada partíu, polo que se fixo costume qu'un importante númberu de camiones van treslladar a los fieles siguidores del Santos a cualquier plaza n'ónde xugaren.

La primer vegada que se celebró nes cais, con banderes verdes y blanques y cantaraes foi'l 17 d'abril de 1994, nel partíu de vuelta de cuartos de final, onde ganaron los guerreros con marcador de 3-2 frente al Atles, consiguiendo avanzar a la siguiente ronda. Na selmana en que se xugaría la semifinal, empezaron a apaecer poles cais diverses lleendes, ente les que podíen lleese; —«Adomaitis pa presidente», «Apud pa senador», «Pedro García p'alcalde», «Vota pol Santos»—, ente otros.[250] Diches lleendes apaecíen nos automóviles que transitaben la Llaguna, y con tintes políticos, por cuenta de que taba entrando a valir la campaña pa la Presidencia de la República. Esti acontecimientu foi bautizáu como la «Santosmanía».[251]

La «Komún» ye una masa social d'aficionaos entamaos que surdió cuando un grupu de mozos aficionaos guerreros escontra'l mes de febreru del añu 2001 axuntar so la conseña d'afalar y acompañar al equipu, ente ellos l'ex comandante Salvador «Chava» Perales.[252]El club dispon de cientos de miles d'aficionaos na Contorna Lagunera quien crearon los lemas «Un guerreru nunca muerre» y «Pocu tiempu, muncha hestoria».

Convenios deportivos[editar | editar la fonte]

En septiembre de 2010 el club empezó a formar una alianza col Celtic FC d'Escocia que buscaría xunir a los dos instituciones deportives en distintos sectores, tales como'l deportivu, alministrativu y comercial, y forma parte d'un proyeutu de internacionalización qu'encabeza la direutiva albiverde. Esto gracies a la llegada del mediocampista mexicanu Efraín Juárez, que foi'l trampolín pa empecipiar les conversaciones ente dambes direutives. Gracies a esti conveniu dio l'intercambiu del xugador xuvenil Adrián Ruelas,[253] quien probó suerte colos escoceses mientres unos meses.[254] D'igual forma'l Direutor de Fuercies Básiques del Santos, José Riestra, pasó seis meses n'Escocia aprendiendo la forma de trabayu de Celtic. Dambes instituciones trabayen conjuntamente cola fundación Guerreros de Corazón» y la mesma del club escocés «Celtic Charity Fund». En principiu de cuentes, intercambiáronse mil camisetes, pa los programes sociales nos que trabayen.[255][256]

Tres esti conveniu llaboral, diverses árees del club lagunero viéronse fortalecíes de manera notable. Aspeutos como intelixencia deportiva, desenvolvimientu deportivu, intercambiu de xugadores, intercambios comerciales, partíos amistosos, temes de responsabilidá social cola fundación «Green & Blanco», ente otros, formen parte d'esta relación de 360 graos ente dambes instituciones.[257][258] El 18 de febreru de 2012 oficializóse formalmente'l conveniu ente estos dos equipos.[259]

El 10 de xunetu de 2010, el Santos y El Club El Nacional d'Ecuador concretaron un conveniu de collaboración ente dambes instituciones, col propósitu de fomentar el desenvolvimientu futbolísticu y proyeición internacional de los sos xugadores.[260]

El 30 d'ochobre oficializóse l'alianza estratéxica, mercadológica y comercial col Club Deportivu La Equidad Seguros, cola cual creóse un plan de trabayu nel que Santos Llaguna compartió práutiques utilizaes en Méxicu.[261] L'oxetivu principal d'esta alianza foi contribuyir por que La Equidad fortaleciérase y acelerara la so crecedera al traviés de conceutos innovadores y estratexes vanguardistas.[262]

Patrocinio[editar | editar la fonte]

Santos cunta con distintos patrocinadores, tantu nacionales como internacionales, cada unu d'ellos enfocaos en distintos ámbitos industriales.[263]

Guerreros de corazón[editar | editar la fonte]

Ye un programa social que consta na realización d'eventos de sofitu a los menos favorecíos per parte del club, por cuenta de esto'l xugadores, cuerpu técnicu y direutiva empezaron a participar viviegamente en visites a cases hogar, asilos y a acompañar a persones con ciertes dificultaes nes sos vides. Los oxetivos d'esti programa son contribuyir al desenvolvimientu integral de grupos vulnerables; fomentar la hixene, la salú y el desenvolvimientu sustentable; cumplir suaños y satisfaer necesidaes; xenerar recursos económicos y/o n'especie pa torna a la sociedá; incentivar una actitú solidario y altruista; y llegar más allá de tierra santos por aciu el sofitu a países que sufren dalguna desgracia o catástrofe natural.[264]

El programa de padrinos empezó nel Tornéu Apertura 2007, escuéyese cada tornéu a un neñu de capacidaes distintes como padrín o madrina de tornéu. El programa d'embaxadores busca l'asociación con coahuilenses destacaos como voceros, pa la xeneración d'afición en Méxicu y el mundu, creando una rede de sofitu a grupos vulnerables y de compromisu d'ellos escontra la sociedá con un mayor algame ya impautu. Dellos miembros destacaos son: Eddie Díaz (Mánager de los Yaquis),[265] Cristian Mijares (Boxeador profesional),[266] Marisol González (Reportera de Televisa Deportes),[267] Banda El Recodo (Banda de música), Pedrete'l Bambino (Cantante Puertorriqueñu), Arturo Gilio (Toreru, ganaderu y empresariu mexicanu),[268] Horacio Piña (Estrella del béisbol mexicanu, xugador de Grandes Lligues y Campeón del Mundu)[269] y Mario Domm (Cantautor mexicanu).[270]

Medios de comunicación[editar | editar la fonte]

Cine
Artículu principal: Espíritu de trunfu

El 20 d'ochobre del 2009 empezó la filmación del llargumetraxe «Espíritu de trunfu», película del Santos Llaguna, qu'amuesa trés histories inspiraes en fechos reales, mesmos que coinciden cola hestoria de la institución. La cinta llegó a la pantalla grande el 7 d'avientu del 2012 y cuntó col debú de los integrantes de la Sub 20 de Santos Llaguna, Julio José González y José Lleón Wenceslao, quien participen como actores protagónico y antagónicu, respeutivamente. La película ye protagonizada por Eric del Castillo, Alejandro de la Madrid, Víctor Civeira y Giovanna Acha, amás cunta cola participación especial d'Edson Arantes do Nascimento «Pelé».[271][272]

El xugadores del primer equipu qu'apaecen na cinta son Oswaldo Sánchez, Iván Estrada, Juan Pablo Rodríguez, Matías Vuoso y Daniel Ludueña, yá que unu de les trames que toma la cinta ye nel títulu llográu na Clausura 2008 col Daniel Guzmán al frente.

Televisión

El Club Santos Llaguna cunta con dos programes de televisión; el primeru ye «Santos TV», tresmítese tolos vienres al traviés d'Azteca Llaguna y nél amuésense partíos hestóricos del equipu, informes de la direutiva, cobertoria informativa, noticies y boletinos informativos alrodiu de los partíos del club.

El segundu ye «Somos Santos», programa que s'empezó a tresmitir a partir del 2015 per mediu de Multimedios Llaguna, esti espaciu tresmite los llunes y nél llévase a cabu una mesa redonda» onde participen aficionaos, direutor técnicu, xugadores y direutivos, como una forma d'intercambiu d'idees y opiniones qu'apurran al desenvolvimientu de la institución.[273] Los partíos de local del club son tresmitíos poles compañíes difusores TV Azteca y ESPN.

Videoxuegu El

20 d'ochobre de 2014 dar a conocer l'alianza dixital con HALA Sports, que produció una caxa especial de FIFA 15 con ilustraciones del equipu nella.[274][275]

Anexos[editar | editar la fonte]

Entidaes rellacionaos Datos estadísticos y trayeutoria Personalidaes y hestoria Infraestructures

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. http://www.clubsantos.mx/conteníos/tsm_estadiu_corona
  2. http://www.worldofstadiums.com/north-america/mexico/estadiu-corona/
  3. «Política de privacidá». Club Santos Llaguna. Consultáu'l 2 de mayu de 2015.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 «La Nacencia del Santos IMSS». Mileniu (26 d'ochobre de 2009). Archiváu dende l'orixinal, el 26 de xunu de 2013. Consultáu'l 25 d'agostu de 2013.
  5. Karel Stokkerman. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (ed.): «Unrelegated Teams» (inglés). Consultáu'l 15 de mayu de 2017.
  6. «Grupu Modelu y Orlegi Deportes anuncien la vienta del Equipu de Futbol Club Santos Llaguna y Territoriu Santos Modelu». Grupu Modelo (8 d'agostu de 2013). Consultáu'l 8 d'agostu de 2013.
  7. Banda, Samuel (24 de febreru de 2013). «llaguna-tuvo-2-equipos-de.html Cuando la Llaguna tuvo 2 equipos de fútbol». Dr. Samuel Banda. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  8. 8,0 8,1 Redacción (28 d'abril de 2007). «A 13 años del subcampeonato». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 15 d'avientu de 2013.
  9. 9,0 9,1 Luis Salcedo (22 d'avientu de 2014). «Un día como güei pero de 1996 empecipió la hestoria...». L'Afición. Consultáu'l 17 de mayu de 2015.
  10. 10,0 10,1 Héctor Villa Martínez y Macario Reyes Padilla. The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (ed.): «Méxicu - List of Champions and Runners-up» (inglés). Consultáu'l 10 de xunetu de 2008.
  11. Redacción (30 de xineru de 2013). «sieglu-xxi-iffhs América, el meyor club de la Concacaf nel sieglu XXI: IFFHS». Mediu Tiempu. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  12. «meyor-de-concacaf-en-la-decada.htm América, el meyor de Concacaf na década». Informador (14 de febreru de 2011). Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 «La nacencia d'un grande». Club Santos Llaguna. Consultáu'l 8 d'agostu de 2015.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 «l'alcordanza.html Preparen duelu de l'alcordanza». El Sieglu de Torrexón (29 de xunu de 2008). Consultáu'l 29 de mayu de 2015.
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 «Fundación del Santos Llaguna; hestoria d'una pasión». Zócalo (24 de xunu de 2013). Archiváu dende l'orixinal, el 20 d'avientu de 2014. Consultáu'l 29 de mayu de 2015.
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 García Olivu, Luis (8 d'avientu de 2011). «Raíz laguneras». Esto. Consultáu'l 29 de mayu de 2015.
  17. 17,0 17,1 «Historia». Club Santos Llaguna. Consultáu'l 8 d'agostu de 2015.
  18. Redacción (12 de xunu de 2015). «Gustavo De Villa cunta “La verdadera hestoria del Santos Llaguna”». Extra de La Llaguna. Consultáu'l 12 de xunu de 2015.
  19. «Referentes del Santos Llaguna». El Sieglu de Torrexón (4 de setiembre de 2008). Consultáu'l 29 de mayu de 2015.
  20. 20,0 20,1 «club santos 28 años, 28 momentos históricos del Club Santos». Mediutiempu (3 de setiembre de 2011). Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  21. 21,0 21,1 «guerreros-cumplen-33-anos.html Los Guerreros cumplen 33 años». El Sieglu de Torrexón (4 de setiembre de 2016). Consultáu'l 26 de payares de 2016.
  22. (2001) "Yo si voi-y... voi-y a Guerreros".
  23. Miguel Ángel Ruelas (5 de xunu de 2011). «Un Minutu de Deporte». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 5 de setiembre de 2017.
  24. «so-primer-xuegu-a nivel profesional.html 1983:Santos-IMSS apuesta'l so primer xuegu a nivel profesional». El Sieglu de Torrexón (4 de setiembre de 2017). Consultáu'l 5 de setiembre de 2017.
  25. Vázquez Frayre, Humberto (4 de setiembre de 2017). «hestoria-que-crez.html Una hestoria que crez». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 5 de setiembre de 2017.
  26. «Historia». Páxina oficial de Santos Llaguna. Consultáu'l 6 de setiembre de 2014.
  27. «l'alcordanza.html Preparen duelu de l'alcordanza». El Sieglu de Torrexón (29 de xunu de 2008). Consultáu'l 3 de xunetu de 2013.
  28. Ruiz, Alberto (4 de setiembre de 2013). «Cumple Santos 30 años d'esistencia». Mediu Tiempu. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  29. «Santos Llaguna cumple güei 20 años». El Sieglu de Torrexón (4 de setiembre de 2003). Consultáu'l 19 de xunu de 2015.
  30. «Santos Llaguna, al par cola hestoria». El Sieglu de Torrexón (20 d'agostu de 2003). Consultáu'l 24 de xunu de 2013.
  31. 31,0 31,1 «A 22 años del primer xuegu de Santos Llaguna». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 24 de setiembre de 2013.
  32. 32,0 32,1 «Santos, 30 años de ser Guerreros». ESPN (3 de setiembre de 2013). Consultáu'l 23 de mayu de 2015.
  33. «Méxicu 1990/91». The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  34. Flores Maltos, Joel (11 d'agostu de 2013). «Momento clave na hestoria de Santos». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 27 de xunu de 2015.
  35. «Aniversariu luctuoso d'Armando Navarro». El Sieglu de Torrexón (11 d'avientu de 2011). Consultáu'l 1 d'abril de 2013.
  36. Notimex (19 d'avientu de 2003). «Viende Grupu Modelu franquicia del Santos Llaguna». L'Universal. Consultáu'l 27 de xunu de 2015.
  37. «equipu-orlegi-deportes?format=pdf Quédase Santos Llaguna en Torrexón; compra al equipu Orlegi Deportes». Infonor (8 d'agostu de 2013). Consultáu'l 27 de xunu de 2015.
  38. «responsabilidá-del grupu-modelo-en-el casu santos-llaguna.html La responsabilidá del Grupu Modelu nel casu Santos Llaguna». El Sieglu de Torrexón (26 de marzu de 2004). Consultáu'l 27 de xunu de 2015.
  39. 39,0 39,1 The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation (ed.): «Méxicu 1993/94». Consultáu'l 2 d'agostu de 2013.
  40. «Méxicu 1994/95». The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  41. «Copa de Campeones y Subcampeones CONCACAF 1995». The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  42. Ruiz, Alberto (22 d'avientu de 2010). «guerreros-ganaron-el so primera-titulo Fai 14 años los guerreros ganaron el so primer títulu». Mediutiempu. Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  43. Hiram Alcalá (22 d'avientu de 2014). «Primer títulu de Santos Llaguna yá ye 'mayor d'edá'». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 22 d'avientu de 2014.
  44. «Méxicu 1996/97». The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  45. «Copa de Campeones y Subcampeones CONCACAF 1997». The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  46. «CONCACAF Champions Cup: Los Angeles Galaxy (MLS) 4 Santos (Mexico) 1» (inglés). SoccerAmerica (30 de xunetu de 1997).
  47. «Méxicu 1997/98». The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  48. «Méxicu 1998/99». The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  49. The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation (ed.): «Méxicu 1999/00». Consultáu'l 30 de xunetu de 2014.
  50. The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation (ed.): «Méxicu 2000/01». Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  51. «Campeonatu Branu 2001». Futmex. Consultáu'l 18 d'agostu de 2013.
  52. «Momentos históricos de los 30 años de Santos Llaguna». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 4 de setiembre de 2013.
  53. The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation (ed.): «Acopa Merconorte 2001». Consultáu'l 30 d'agostu de 2014.
  54. The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation (ed.): «Méxicu 2001/02». Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  55. Concacaf (ed.): «Tauro surprise Santos with llate equalizar in first leg draw». Consultáu'l 15 de marzu de 2002.
  56. Concacaf (ed.): «Santos runs away from Tauro advances to quaterfinals». Consultáu'l 28 de marzu de 2002.
  57. Concacaf (ed.): «Two early goals give Santos first leg victory against Kansas City». Consultáu'l 11 d'abril de 2002.
  58. Concacaf (ed.): «Kansas City overcomes deficit to advance after 2-0 victory». Consultáu'l 25 d'abril de 2002.
  59. «Fernando Quirarte diz-y adiós al Santos». Orizaba en Red. Consultáu'l 10 de marzu de 2013.
  60. The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation (ed.): «Méxicu 2002/03». Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  61. «Santos Llaguna cumple güei 20 años». El Sieglu de Torrexón (4 de setiembre de 2003). Consultáu'l 26 de xunu de 2013.
  62. «Actividad por aniversariu albiverde». El Sieglu de Torrexón (5 de setiembre de 2003). Consultáu'l 26 de xunu de 2013.
  63. 63,0 63,1 Percancies (20 de setiembre de 2003). «Santos 5-5 Monterrey: Reacción guerrera». Mediu Tiempu. Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  64. «Potru maduru, gran semifinalista». Mediutiempu (7 d'avientu de 2003). Consultáu'l 8 d'agostu de 2014.
  65. «Santos, ofensivos». El Sieglu de Durango (2 d'avientu de 2003). Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  66. «Federación desconoz a Carlos Afumada como dueñu del Santos Llaguna». El Sieglu de Torrexón (16 de marzu de 2004). Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  67. 67,0 67,1 Joel Flores Maltos (11 d'agostu de 2013). «Momentos clave na hestoria de Santos». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 28 de xunu de 2015.
  68. «Santos Llaguna a la Copa Llibertadores». El Sieglu de Torrexón (15 de xineru de 2004). Consultáu'l 28 de xunu de 2015.
  69. «robu monumental-santos-queda-esaniciáu-en-penales Con un robu Monumental, Santos queda esaniciáu en penales». Mediutiempu (11 de mayu de 2004). Consultáu'l 3 de xunetu de 2013.
  70. «Santos Llaguna fora de la Copa Llibertadores». El Sieglu de Torrexón (12 de mayu de 2004). Consultáu'l 28 de xunu de 2015.
  71. The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation (ed.): «Copa Llibertadores d'América 2004». Consultáu'l 30 de xunetu de 2014.
  72. «Malu panorama pa Santos Llaguna y Carlos Afumada». El Sieglu de Torrexón (6 de marzu de 2004). Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  73. «santos-y-al-leon-equipos-de-carlos-afumada Asegura la PGR al Santos y al Lleón, equipos de Carlos Afumada». Mediutiempu (19 de marzu de 2004). Consultáu'l 28 de xunu de 2015.
  74. «club santos-llaguna-cumplira-con-toos-los sos-pagos-gonzalo-fernandez-alministrador-designáu-por-la-fmf El Club Santos-Llaguna va cumplir con tolos sos pagos: Gonzalo Fernández, alministrador designáu pola FMF». Mediutiempu (22 de marzu de 2004). Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  75. Plantía:Cita web títulu oficializóse'l regresu de los laguneros al control del Grupu Modelu
  76. The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation (ed.): «Méxicu 2003/04». Consultáu'l 30 de xunetu de 2014.
  77. Percancies (20 de setiembre de 2004). Mediutiempu (ed.): «con-santosel-leon-regresaria-a-afumada Grupu Modelu quedar con Santos...El Lleón tornaría a Afumada». Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  78. «Méxicu 2004/05». The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 30 de xunetu de 2014.
  79. Percancies (13 d'avientu de 2005). «Presenten a Benjamín Galindo como técnicu de Santos». Mediutiempu. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  80. Percancies (1 de marzu de 2006). «Wilson Graniolatti foi presentáu con Santos Llaguna». Mediutiempu. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  81. «Méxicu 2005/06». The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation. Consultáu'l 30 de xunetu de 2014.
  82. Mac Reséndiz (11 de setiembre de 2006). «Como los cámbaros». ESPN. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  83. Notimex (28 d'ochobre de 2006). «Llogra Santos primer trunfu: 3-2 al Atlante». L'Universal. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  84. Percancies (27 d'ochobre de 2006). . Mediutiempu títulu reestructúrase Santos: 'Tato' Noriega nun ye más Direutor Deportivu. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  85. Notimex (28 d'ochobre de 2006). «Retoma Grupu Modelu control del Santos». L'Universal. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  86. «El 'Poni' Ruiz va xugar colos Tecos». Terra (29 de payares de 2006). Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  87. «Dan adiós al "Poni" Ruiz». El Sieglu de Torrexón (30 de payares de 2006). Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  88. Percancies (28 d'avientu de 2006). «A préstamu, llega Mauricio Caranta a Boca Juniors». Mediutiempu. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  89. «Vuoso torna al Santos Llaguna». Noroeste (24 d'avientu de 2006). Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  90. Percancies (14 d'avientu de 2006). «Confirma Santos Llaguna contratación de Fernando Ortiz». Mediutiempu. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  91. Redacción (8 d'avientu de 2006). «Iván 'Guti' Estrada llega como refuerzu de Santos Llaguna». Mediutiempu. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  92. Mac Reséndiz (18 d'avientu de 2006). «Oswaldo Sánchez yá ye albiverde». ESPN. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  93. Alexander Jiménez (18 d'avientu de 2006). «Oswaldo Sánchez fixo oficial la so salida y vase estimosu con Chives». Mediutiempu. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  94. EFE (19 de febreru de 2007). «Inhabiliten a Oswaldo Sánchez de 6 a 8 selmanes tres mancadura». L'Universal. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  95. Notimex (29 d'abril de 2007). «Llogren la fazaña». ESPN. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  96. Notimex (29 d'abril de 2007). «Santos gana 2-0 a Cruz Azul y sálvase del descensu». L'Universal. Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  97. «¡De llocura!, con gol al 92', Santos meter a cuartos». Mediutiempu (5 de mayu de 2007). Consultáu'l 26 de xunu de 2014.
  98. Ramos, Alberto (13 de mayu de 2007). «Ensin gana-y a Santos, el tuzo va a semis por reglamentu». Mediutiempu. Consultáu'l 26 de xunu de 2014.
  99. Luis Salcedo Cassio (4 de setiembre de 2013). «Drama y allegría, Santos Llaguna sálvase y ye superlíder». Mileniu. Consultáu'l 20 de xunu de 2014.
  100. «Ensin oxeciones, Santos va fuerte a semis onde va enfrentar a Pumes». Mediutiempu (25 de payares de 2007). Consultáu'l 8 de xunetu de 2014.
  101. Ramos, Alberto (2 d'avientu de 2007). «Coles garres, Pumes echa a Santos en cardiacu final». Mediutiempu. Archiváu dende l'orixinal, el 14 de xunetu de 2014. Consultáu'l 26 de xunu de 2014.
  102. «santos autor=Redacción Fernando Pládanu foi mercáu por Santos Llaguna». Mediutiempu (7 d'avientu de 2007). Consultáu'l 3 de xunetu de 2015.
  103. «¡Santos nala final! Con drama y gol al 93'». Mediutiempu (25 de mayu de 2008). Consultáu'l 8 d'agostu de 2014.
  104. «la Clausura+2008.htm ¡Santos, campeón de la Clausura 2008!». Terra. Consultáu'l 8 d'abril de 2013.
  105. González, Walter (1 de xunu de 2008). «la clausura-2008 ¡Santos Llaguna Campeón de la Clausura 2008!». Mediutiempu. Consultáu'l 26 de xunu de 2013.
  106. «Santos reap golden harvest». FIFA (30 de xunetu de 2008). Consultáu'l 25 de setiembre de 2008.
  107. «Con tou y pasiellu, América ganó 3-2 al Campeón». Mediutiempu (28 de xunetu de 2008). Consultáu'l 8 de xunetu de 2013.
  108. «Veo campeón con Santos: Cuauhtémoc Blanco». Terra Méxicu (20 de payares de 2008).
  109. «Montreal Impact topples Santos Llaguna in front of record crowd» (inglés). SIB (26 de febreru de 2009). Consultáu'l 4 de xunetu de 2015.
  110. «L'Impact refuse de s'arrêter» (francés). Le Devoir (26 de febreru de 2009). Consultáu'l 4 de xunetu de 2015.
  111. «Crónica: Santos vs Montreal Impact». ESPNDeportes (5 de marzu de 2009).
  112. «Sergio Bonu fora de Santos». ESPN (2 d'avientu de 2009).
  113. 113,0 113,1 «final-con-un-frenesi-de-goles_28721 Santos, a la Final con un frenesí de goles». Mediutiempu (15 de mayu de 2010). Archiváu dende l'final-con-un-frenesi-de-goles_28721 orixinal, el 6 de marzu de 2014. Consultáu'l 28 de febreru de 2013.
  114. Pérez, Diana (20 de mayu de 2010). «final_28723 Santos 2-2 Toluca... Guerreros y mexiquenses ponen en suspensu la Final». Mediutiempu. Archiváu dende l'final_28723 orixinal, el 7 d'abril de 2014. Consultáu'l 29 de marzu de 2014.
  115. «Goliador Apertura 2010». Mediutiempu. Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  116. «Guerreros van xugar segunda Final consecutiva». Mediutiempu (28 de payares de 2010). Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  117. «hai-engano-alejandro-irarragorri Romanu faltó a valores editorial=Mediutiempu» (22 de febreru de 2011). Consultáu'l 29 de xunu de 2013.
  118. «Benjamín Galindo ye'l nuevu DT de Santos». Mediutiempu (9 d'agostu de 2011). Consultáu'l 8 de setiembre de 2011.
  119. Ruiz, Alberto (27 de payares de 2011). «Santos (4)2-1(3) Xaguares... Guerreros cazaron a felinos y tán en Semifinales». Mediutiempu. Consultáu'l 29 de marzu de 2014.
  120. Mediutiempu (ed.): «corona-y-santos-a-la final_39978 Santos (4)3-2(4) Morelia... Juegazo na Corona y Santos a la Final» (3 d'avientu de 2011).
  121. «Santos (6)2-1(4) Xaguares... Guererros a Semis, Xaguares a casa». Mediutiempu (6 de mayu de 2012). Consultáu'l 8 d'agostu de 2014.
  122. «Guerreros 'maten' al Campeón». Mediutiempu (12 de mayu de 2012). Consultáu'l 5 d'agostu de 2014.
  123. «proclámase-campeon-del-c-2012-163461 Santos vence a Rayaos y proclámase campeón del C 2012». Récor (20 de mayu de 2012). Consultáu'l 26 de xunu de 2013.
  124. «cielu_41094 Santos toquen el cielu». Mediutiempu (20 de mayu de 2012). Consultáu'l 26 de xunu de 2013.
  125. «Héctor Adomaitis, fora de Santos». Récor (11 de payares de 2012). Consultáu'l 21 d'ochobre de 2013.
  126. Ruiz, Alberto (15 de payares de 2012). «Galindo foi cesáu como DT de Santos». Mediutiempu. Consultáu'l 21 d'ochobre de 2013.
  127. «José Mourinho encamentó a Pedro Caixinha a Santos Llaguna». Terra Deportes (20 de payares de 2012). Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  128. «guerreros-usaron-ciencia-pa-esaniciar-al foín_46927 Los Guerreros usaron 'ciencia' pa esaniciar al Foín». Mediutiempu (12 de mayu de 2013). Consultáu'l 8 d'agostu de 2014.
  129. «de-santos-llaguna-366976 Guti Estrada desvenceyar de Santos Llaguna». Récor (20 de mayu de 2013). Consultáu'l 22 de mayu de 2013.
  130. «FIFA felicitó a Santos Llaguna». Mediutiempu (21 d'agostu de 2014). Consultáu'l 24 d'agostu de 2013.
  131. «Grupu Modelu vendió a Santos». ESPN (8 d'agostu de 2013). Consultáu'l 8 d'agostu de 2013.
  132. «Confirma Grupu Modelu vienta del Santos Llaguna». Mediutiempu (8 d'agostu de 2013). Consultáu'l 8 d'agostu de 2013.
  133. García, Vito (26 d'ochobre de 2013). «Santos clasificó a la Copa Llibertadores». ESPN. Consultáu'l 27 d'ochobre de 2013.
  134. «Lanús volvió gana-y a Santos Llaguna y pasó a cuartos de final». ESPN (23 d'abril de 2014). Consultáu'l 21 d'agostu de 2015.
  135. «contorna_51023 Golpe d'autoridá na Contorna». Mediutiempu (1 d'avientu de 2013). Consultáu'l 28 de xunetu de 2014.
  136. «fiera-rugio-y-apostara-el-titulo-ante-america_51279 La fiera ruxó y va apostar títulu ante América». Mediutiempu (8 d'avientu de 2013). Consultáu'l 28 de xunetu de 2014.
  137. «Santos tora 3-1 al América en casa y avanza a semifinales». ESPN FC (3 de mayu de 2014). Consultáu'l 3 de mayu de 2014.
  138. «algamo a-santos-pachuca-a-la final_53457 Nun-y algamó a Santos; Pachuca a la Final». Mediutiempu (10 de mayu de 2014). Archiváu dende l'algamo a-santos-pachuca-a-la final_53457 orixinal, el 12 de mayu de 2014. Consultáu'l 10 de mayu de 2014.
  139. Humberto Vázquez Fraire (4 de payares de 2014). «copa.html Guerreros llevanten la Copa». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 8 de payares de 2014.
  140. Hiram Alcalá (13 de xineru de 2014). «Santos Llaguna, el meyor equipu de Concacaf en 2014». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 14 de xineru de 2014.
  141. Redacción Mediotiempo (13 de xineru de 2014). «nivel mundial Guerreros, meyor equipu mexicanu a nivel mundial». Mediutiempu. Consultáu'l 14 de xineru de 2014.
  142. «Llista de Tresferibles». Club Santos Llaguna (26 de payares de 2014). Consultáu'l 26 de payares de 2014.
  143. Alberto Ruiz (28 de mayu de 2015). «'Chuletita' comió Gallu y sentenció Final pa Santos». Mediu Tiempu. Consultáu'l 1 de xunu de 2015.
  144. Juan Martín Montes (31 de mayu de 2015). «Santos proclamóse Campeón ante un históricu Gallu». Mediu Tiempu. Consultáu'l 1 de xunu de 2015.
  145. Edgar Malagón (20 de xunetu de 2015). . Mediu Tiempu. Consultáu'l 22 de xunetu de 2015.
  146. Alex Resa (21 de xunetu de 2015). «Un Santos Llaguna de dómina». Vavel. Consultáu'l 22 de xunetu de 2015.
  147. Alberto Ruiz (15 d'agostu de 2015). «Pedro Caixinha arrenunció a Santos Llaguna». Mediu Tiempu. Consultáu'l 15 d'agostu de 2015.
  148. Alberto Ruiz (15 d'agostu de 2015). «Siboldi, DT interín de Santos». Mediu Tiempu. Consultáu'l 15 d'agostu de 2015.
  149. Notimex (22 d'agostu de 2015). «Con penal polémicu, Santos rescata empate ante Rayaos». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 18 de setiembre de 2017.
  150. «Saprissa vence a Santos n'agónicu partíu de SCCL». CONCACAF (26 d'agostu de 2015). Consultáu'l 18 de setiembre de 2017.
  151. Alberto Ruiz (19 d'agostu de 2015). «Pako Ayestarán, nuevu DT de Santos». Mediu Tiempu. Consultáu'l 19 d'agostu de 2015.
  152. «L'español Pako Ayestarán abandona a la direición técnica de Santos». ESPN (21 de payares de 2015). Consultáu'l 21 de payares de 2015.
  153. «L'arxentín Francisco Zubeldía ye nuevu direutor técnicu de Santos». ESPN (29 de payares de 2015). Consultáu'l 24 d'abril de 2016.
  154. Alberto Ruiz (1 de marzu de 2016). «Goliada histórica y Santos ta en Semifinales». Mediu Tiempu. Consultáu'l 24 d'abril de 2016.
  155. Juan Martín Montes (5 d'abril de 2016). «final-al-america_67189 Marchesín regaló pase a la Final al América». Mediu Tiempu. Consultáu'l 24 d'abril de 2016.
  156. Redacción (18 de setiembre de 2017). «torre Santos cesó a José Manuel de la Torre». Mediu Tiempu. Consultáu'l 18 de setiembre de 2017.
  157. Redacción (18 de setiembre de 2017). «restu-del-ap17 Robert Dante Siboldi va ser DT de Santos pol restu del AP17». Mediu Tiempu. Consultáu'l 18 de setiembre de 2017.
  158. Alberto Ruiz (8 de xineru de 2009). «anu-l'estadiu-corona-dira-adios N'anguaño l'Estadiu Corona va dicir adiós». Mediutiempu. Consultáu'l 27 de xunu de 2013.
  159. 159,0 159,1 Miguel Ángel Ruelas. «"La Casa del Dolor Ayenu"». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  160. «Va Terminar el so santu grandor». Esto (28 d'ochobre de 2009). Consultáu'l 30 de xunu de 2015.
  161. «corona-empatando-con-pumes_24488 Santos despide la Corona empatando con Pumes». Mediu Tiempu (1 de payares de 2009).
  162. Página oficial de Santos Llaguna (ed.): «Estadiu Corona». Consultáu'l 6 de setiembre de 2014.
  163. Alberto Ruiz (5 de mayu de 2016). «corona-agora-sera-el templu-del desiertu editorial=Mediu Tiempu La Corona agora va ser el Templu del Desiertu». Consultáu'l 17 de mayu de 2016.
  164. «Santos completó la fiesta del so estadiu». ESPN (11 de payares de 2009). Consultáu'l 12 de xunetu de 2013.
  165. «santos-de-brasil-en-inauguracion-del-tsm,160896y7336af310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html Santos gana 2-1 al Santos de Brasil n'inauguración del TSM». Terra. Consultáu'l 25 de payares de 2012.
  166. «Uniforme local 1983-84». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 30 de xunu de 2015.
  167. «Uniforme visitante 1983-84». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 30 de xunu de 2015.
  168. «Uniforme 1984-85». FEMEXFUT. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  169. «El padre del Club Santos Llaguna güei ve al so fíu cumplir 33 años». El Sol de La Llaguna (4 de setiembre de 2016). Consultáu'l 29 de payares de 2016.
  170. Sergio Luis Roses (23 d'agostu de 2010). «Anovase o morrer». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  171. Carlos Pacheco (14 de payares de 2014). «piel-de-un guerreru.html La piel d'un Guerrero». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  172. «Uniforme 1988». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  173. «Alliniación 1988». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  174. «Uniforme 1989». Anotando Fútbol. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  175. «Uniforme 1989-90». Mercáu Llibre. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  176. «Alliniación 1989-90». Anotando Fútbol. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  177. «Uniforme 1990». Anotando Fútbol. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  178. «Uniforme 1991». Domingu Ricu Menudu. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  179. «Uniforme 1991». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  180. «Uniforme 1991». Anotando Fútbol. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  181. «Uniforme 1991». Naranxa de Corazón. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  182. «Uniforme 1991». Anotando Fútbol. Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  183. «Uniforme 1992». Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  184. «Uniforme 1992». Consultáu'l 1 de xunetu de 2015.
  185. «pieles-guerres.html Les pieles guerreres». Vavel. Consultáu'l 10 de mayu de 2013.
  186. «Santos y Atletica dixeron "hasta depués"». Mediu Tiempu. Consultáu'l 10 de marzu de 2013.
  187. Sergio Luis Roses (6 de xunetu de 2008). «Uniforme de Santos llevanta gran polémica». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 24 de xunu de 2015.
  188. «guerreros-presentaron-el-nuevu-uniforme Los Guerreros presentaron el nuevu uniforme». Mediu Tiempu. Consultáu'l 10 de xunetu de 2010.
  189. «Marca Puma va vistir a Santos Llaguna». El Sieglu de Torrexón (26 de payares de 2010). Consultáu'l 29 de mayu de 2015.
  190. «con roblar-puma-pa-vistir-al club Santos anuncia conveniu con roblar Puma pa vistir al club». Zócalo (26 de payares de 2010). Consultáu'l 29 de mayu de 2015.
  191. «santos-2012.html Nuevu uniforme del Santos Llaguna 2012». kaiser-sports.blogspot.mx. Consultáu'l 10 de mayu de 2013.
  192. Rodrigo Jaymez (12 d'abril de 2012). «imaxe-del-dia/nun taba-al-reves/ Nun taba al aviesu». Futbol Sapiens. Consultáu'l 24 de xunu de 2015.
  193. «Santos Llaguna conmemora aniversariu con playera especial». Terra (4 de setiembre de 2013). Consultáu'l 17 de mayu de 2015.
  194. «Xerséi Conmemorativo Santos 30 Años». Anueva Sports. Archiváu dende l'orixinal, el 3 d'avientu de 2015. Consultáu'l 17 de mayu de 2015.
  195. Sergio Luis Roses (16 d'avientu de 2011). «fe ciega.html Pa santistas de Fe ciega». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 26 de xunu de 2015.
  196. Club Santos Llaguna. «Historia». Club Santos Laguna. Consultáu'l 2 de mayu de 2015.
  197. Club Santos Llaguna (21 de mayu de 2012). «Himnu Oficial Santos Llaguna». Youtube. Consultáu'l 2 de mayu de 2015.
  198. «"L'equipu de toos" imponer al "Himnu oficial" de Irraragori». Ensin Censura (2 de xunu de 2012). Consultáu'l 26 de xunu de 2015.
  199. «La Santosmanía na música». Pasión Guerrera (24 d'avientu de 2011). Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  200. «Santos Llaguna estrena nuevu himnu oficial». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  201. «Xugadores y afición graben videu del nuevu himnu del Santos Llaguna». Mediutiempu (25 de xunetu de 2012). Consultáu'l 22 de mayu de 2013.
  202. 202,0 202,1 «Club World Ranking - Santos Llaguna». Club World Ranking. Consultáu'l 25 de xineru de 2017.
  203. «Club World Ranking Xunu 2012». Club World Ranking. Consultáu'l 23 d'abril de 2016.
  204. Macario Reyes Padilla, José Mora, Erik Francisco Llugo. The Rec. Sports Soccer Statistics Foundation (ed.): «Mexico - All-Time Tables». Consultáu'l 2 d'agostu de 2013.
  205. «Los laguneros del Santos comen Arreye y llogren pervalible puntu». El Sieglu de Torrexón (9 de setiembre de 1988). Consultáu'l 17 de mayu de 2017.
  206. «pasu-de-cuartos_38404 Los Guerreros tán a un pasu de Cuartos». Mediutiempu. Archiváu dende l'pasu-de-cuartos_38404 orixinal, el 30 d'ochobre de 2013. Consultáu'l 28 de febreru de 2013.
  207. «Lleón 7-1 Santos». Mediutiempu. Consultáu'l 15 d'abril de 2013.
  208. «pudo-ganar-a-municipal Municipal 4-4 Santos... Los Guerreros cerraron Fase de Grupos». Mediutiempu (30 d'ochobre de 2008). Consultáu'l 26 d'abril de 2013.
  209. 209,0 209,1 «l'alcordanza.html Preparen duelu de l'alcordanza». El Sieglu de Torrexón (29 de xunu de 2008). Consultáu'l 9 d'agostu de 2013.
  210. «Aliquen rivalidá ente Juárez y Torrexón». Elágora (17 d'agostu de 2008). Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  211. «desamarrar-la violencia_33171_33171 Policía afrelló a afición rayada y desamarróse la violencia editorial=Mediutiempu» (2 d'avientu de 2010). Consultáu'l 29 de payares de 2013.
  212. Sierra, Emerson (18 de febreru de 2012). . Récor. Consultáu'l 29 de payares de 2013.
  213. Carlos Ledezma (19 d'abril de 2013). «norte El nuevu clásicu del norte». Reporte Índigo. Consultáu'l 9 de marzu de 2015.
  214. José Luis Rivera (24 d'abril de 2013). «norte,8ebf7bd7b7c3y310VgnVCM5000009ccceb0aRCRD.html Santos Llaguna y Rayaos lluchen nel nuevu Clásicu del Norte». Terra. Consultáu'l 9 de marzu de 2015.
  215. Cristian Padilla (2 d'abril de 2014). «Monterrey vs. Santos, rivalidá que podría considerase como clásicu». ESPN. Consultáu'l 9 de marzu de 2015.
  216. Jagger (19 de febreru de 2009). «¿Ye yá un Clásicu Rayaos–Santos?». Zona Rayada. Consultáu'l 29 de payares de 2013.
  217. Jagger (24 d'abril de 2016). «tres-partíu Aficiones de Tigres y Santos enfrentar tres partíu». ESPN. Consultáu'l 13 de xineru de 2016.
  218. «Santos inmortales». Páxina oficial de Santos Llaguna. Consultáu'l 6 de setiembre de 2014.
  219. «Guerreros d'honor». Páxina oficial de Santos Llaguna. Consultáu'l 6 de setiembre de 2014.
  220. «Santos 1-1 Morelia». Mediutiempu. Consultáu'l 15 d'abril de 2013.
  221. Sergio Luis Roses (17 d'ochobre de 2010). «A 22 años del primer xuegu de Santos Llaguna». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 26 d'avientu de 2014.
  222. Sergio Luis Roses (22 d'agostu de 2012). «ayeri.html Recuerdo del Ayeri». El Sieglu de Durango. Consultáu'l 9 de xineru de 2014.
  223. «Santos 4-2 Necaxa». Mediutiempu. Consultáu'l 15 d'abril de 2013.
  224. «1996 Plantel Campeón de Club Santos Llaguna». Bdfa. Consultáu'l 15 d'abril de 2013.
  225. Sergio Luis Roses (3 de marzu de 2011). . El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 19 de xunetu de 2015.
  226. «La esitosa yera Quirarte». Mileniu (11 de payares de 2009). Archiváu dende l'orixinal, el 7 de xunetu de 2013. Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  227. «Santos, fábrica de técnicos campeones». El Sieglu de Torrexón (22 de mayu de 2012). Consultáu'l 19 de xunetu de 2015.
  228. Octavio Rivas (31 de mayu de 2015). «en-el-campeon-n-93-en-la hestoria-de-futbol-mexicanu Santos convertir nel campeón N° 93 na hestoria de futbol mexicanu». ESPN. Consultáu'l 19 de xunetu de 2015.
  229. Ruiz, Alberto (4 de payares de 2014). «copa-mx-quedar en-el cielu santos-campeon_59573 La Copa MX quedar nel cielu... Santos, Campeón». Mediutiempu. Archiváu dende l'copa-mx-quedar en-el cielu santos-campeon_59573 orixinal, el 6 de payares de 2014. Consultáu'l 5 de payares de 2014.
  230. «Pedro Caixinha ye'l nuevu entrenador de Santos Llaguna». El Sieglu de Torrexón (20 de payares de 2012). Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  231. «Recuerdo del Ayeri editorial=El Sieglu de Torrexón» (5 de xunetu de 2010). Consultáu'l 1 d'abril de 2013.
  232. Redacción (9 d'avientu de 2004). «seleiciones nacionales Guillermo Cantú ye'l nuevu Direutor de Seleiciones Nacionales». Mediu Tiempu. Consultáu'l 26 de xunu de 2015.
  233. «Canedo arrenunciu como presidente de Santos». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 10 de marzu de 2013.
  234. Alberto Ruiz (18 d'agostu de 2016). «so-jubilacion Alberto Canedo anunció la so xubilación». Mediu Tiempu. Consultáu'l 18 d'agostu de 2016.
  235. «145 Alejandro Irarragorri». Líderes Mexicanos. Archiváu dende l'orixinal, el 23 de xunetu de 2014. Consultáu'l 20 de xunetu de 2014.
  236. «Direutiva y personal». Páxina oficial de Santos Llaguna. Consultáu'l 6 de setiembre de 2014.
  237. «Fuercies básiques». Páxina oficial de Santos Llaguna. Archiváu dende l'orixinal, el 7 de setiembre de 2014. Consultáu'l 6 de setiembre de 2014.
  238. «Escuela de Futbol Santos Lala». Páxina oficial de Santos Llaguna. Consultáu'l 2 de mayu de 2015.
  239. «Escueles y academies». Páxina oficial de Santos Llaguna. Archiváu dende l'orixinal, el 7 de setiembre de 2014. Consultáu'l 6 de setiembre de 2014.
  240. «Desparecerá el Santos Llaguna A». El Sieglu de Torrexón (14 de xineru de 2009). Consultáu'l 14 de xunetu de 2015.
  241. «so-expansion.html Santos empecipia la so espansión». El Sieglu de Torrexón (30 d'agostu de 2008). Consultáu'l 30 de mayu de 2015.
  242. Benjamín Hinojosa (1 de setiembre de 2013). «Guerreros de la Llaguna camuden a Santos Córdoba». AYM Sports. Consultáu'l 30 de mayu de 2015.
  243. «Tornen los Langostineros de Atoyac». Córdoba al día (24 de xunu de 2015). Consultáu'l 22 d'abril de 2017.
  244. «Tornen Langostineros». El Bon Tonu (24 de xunu de 2015). Consultáu'l 22 d'abril de 2017.
  245. «Santos Los Mochis "el nuevu club de Sinaloa"». Sinaloa Deportes (3 de xunetu de 2012). Consultáu'l 10 de marzu de 2013.
  246. «Van Aportar xugadores de Santos a Los Mochis». Llinia Direuta Portal (15 de mayu de 2014). Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  247. «Santos Los Mochis va camudar de nome'l próximu tornéu». L'Alderique (15 de mayu de 2014). Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  248. Luis Daniel González (25 de mayu de 2015). «Cambio na FMF y LLIGA Bancomer MX». Lliga BBVA Bancomer. Consultáu'l 27 de mayu de 2015.
  249. Alberto Ruiz (2 de febreru de 2017). «Nacen les Guerreres del Santos Llaguna». MARCA Claro. Consultáu'l 7 de marzu de 2017.
  250. «El fenómenu de la Santosmanía». Mileniu (15 de mayu de 2013). Archiváu dende l'orixinal, el 2 d'ochobre de 2013. Consultáu'l 20 d'agostu de 2013.
  251. «¿Cómo nació la Santosmanía?». Pasión Guerrera (13 d'agostu de 2011). Consultáu'l 10 de marzu de 2013.
  252. «corona.html Celebra 'La Komún' doce años de ser 'númberu 12' na Corona». El Sieglu de Torrexón. Consultáu'l 10.3. 2013.
  253. Mac Reséndiz (16 de setiembre de 2010). «Celtic fichó a Gustavo Ruelas». ESPN. Consultáu'l 18 de mayu de 2015.
  254. Alberto Ruiz (7 de xineru de 2011). «Terminó pa Ruelas el suañu européu». Mediu Tiempu. Consultáu'l 18 de mayu de 2015.
  255. «Santos y Celtic pol mesmu camín». El Sieglu de Torrexón (13 de payares de 2010). Consultáu'l 18 de mayu de 2015.
  256. Mac Reséndiz (12 de payares de 2010). «Toma forma proyeutu Santos-Celtic». ESPN. Consultáu'l 18 de mayu de 2015.
  257. «Santos y Celtic siguen llaboriando conveniu deportivu y comercial». Mediutiempu (15 de setiembre de 2010). Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  258. «meyores Celtic y Santos informaron les meyores». Mediutiempu (12 de payares de 2010). Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  259. «Consoliden alianza Santos y Celtic». Mediu Tiempu (18 de febreru de 2011). Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  260. «Nacional d'Ecuador y Santos Llaguna roblaron conveniu». Mediutiempu (10 de xunu de 2010). Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  261. «Deportivu La Equidad y Santos Llaguna roblaron alcuerdu comercial». Mediu Tiempu (31 d'ochobre de 2014). Consultáu'l 18 de mayu de 2015.
  262. «club santos-llaguna-roblen-alianza-estratgica-comercial-y-mercadolgica#.VVqW3Pl_Oko Club Deportivu La Equidad Seguros y el Club Santos Llaguna Roblen Alianza Estratéxica Comercial y Mercadológica». Sitio web del Club Santos Laguna (30 d'ochobre de 2014). Consultáu'l 18 de mayu de 2015.
  263. «Patrocinadores». Sitio web del Club Santos Laguna. Consultáu'l 6 de xunu de 2015.
  264. Página oficial de Santos Llaguna (ed.): «Guerreos de Corazón». Consultáu'l 6 de setiembre de 2014.
  265. Ruiz, Alberto (17 d'abril de 2013). «Eddie Díaz, embaxador de Santos Llaguna». Mediutiempu. Consultáu'l 24 de xunu de 2013.
  266. Ruiz, Alberto (8 de xineru de 2011). «Cristian Mijares ye'l nuevu Embaxador de Santos». Mediutiempu. Consultáu'l 24 de xunu de 2013.
  267. «Marisol González embaxadora santista». Kaiser-sports (3 d'abril de 2011). Consultáu'l 24 de xunu de 2013.
  268. «Arturo Gilio embaxador santista». El Sieglu de Torrexón (19 de marzu de 2011). Consultáu'l 24 de xunu de 2013.
  269. «El 'Ejote' ye Embaxador santista». Mediutiempu (22 de xineru de 2011). Consultáu'l 24 de xunu de 2013.
  270. «Mario Domm convertir nun embaxador guerreru». L'Afición (7 de febreru de 2015). Consultáu'l 7 de febreru de 2015.
  271. «so-pelicula-espiritu-de-trunfu/ Va Estrenar Santos la so película: Espíritu de Trunfu». Futbol Total (23 de payares de 2012). Consultáu'l 14 d'agostu de 2015.
  272. «pantalla grande "Espíritu de trunfu" llega a la pantalla grande». Más por más. Archiváu dende l'pantalla grande orixinal, el 5 de xineru de 2013. Consultáu'l 7 de marzu de 2013.
  273. Carlos Hernández Castrejón (26 de payares de 2014). «Santos y Multimedios preparen meses redondes». L'Afición. Consultáu'l 2 de xineru de 2015.
  274. «Alianza Dixital con HALA Sports». Club Santos Laguna (26 de setiembre de 2014). Consultáu'l 20 d'ochobre de 2014.
  275. Emilio Reyes (26 de setiembre de 2014). «club santos-llaguna/ HALA Sports anuncia una alianza col Club Santos Llaguna». Atomix. Consultáu'l 20 d'ochobre de 2014.

Notes[editar | editar la fonte]

  1. Guadalaxara y América xugaron toles temporaes y Toluca, Cruz Azul, Universidá Nacional y Tijuana tán presentes dende'l so primer ascensu.
  2. Dempués d'América y Guadalaxara (12), Toluca (10), Cruz Azul (8), Universidá Nacional y Lleón (7).
  3. Hasta la temporada 1994/95 otorgábense 2 puntos per victoria, a partir de la temporada 1995/96 ye cuando s'empezaron a otorgar 3 puntos.

Bibliografía[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Club Santos Laguna