Centroderecha política

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta

El centru-derecha o centroderecha entiende, dende la ciencia política, a les persones o organizaciones que comparten ideoloxíes de derecha y del centru o un entemediu ente dambes. Na práutica política'l términu ye xeneralmente usáu en dellos sentíos. Por casu, aplicóse a l'alianza ocasional de sectores políticos de centru y de derecha. Equí va entendese como s'hai delineado de primeres.

Aducióse que la centroderecha n'Occidente encuadra esencialmente'l conservadorismu laicu o secular, amás de delles corrientes del lliberalismu y del democristianismo. L'electoráu esencial componer toles clases. Esti sector xeneralmente percibe'l rol del estáu non yá como garante del orde, sinón tamién como garante d'última instancia en materies de bienestar social (ver, por casu, Escuela de Friburgu). Coles mesmes partidarios d'esti puntu de vista enfatizan les cualidaes étiques que los individuos tienen de tener con cuenta de participar plena y fructuosamente na vida económica, política y social d'una nación. Por casu, responsabilidá tantu personal como social.[Nota 1]

Usóse'l calificativu "centroderecha" o'l so sinónimu "derecha moderada" pa estremar esti sector de les denominaes dereches radicales, ultraderecha o d'estrema derecha.Mientres la centroderecha o derecha moderada ta comprometida cola democracia y col Estáu de Derechu, qu'atopa los sos oríxenes nel lliberalismu clásicu; y, poro, ta dispuesta a aceptar dellos compromisos o consensos. La derecha "dura" atopa difícil tolerar en delles posiciones "de principios" (como'l casu de la derecha conservadora n'asuntos de relixón o llegalidá, o pa la derecha lliberal con cuestiones d'intervención o participación escesiva del Estáu na vida particular y económico de los ciudadanos).

Nel casu de coaliciones electorales o parllamentaries, el centru derecha identificaría al conxuntu de formaciones de centru y derecha.

Oríxenes y fundamentos[editar | editar la fonte]

Esta versión de centroderecha puede trazase a la visión de Maquiavelo, quien considera qu'en toa organización política d'una sociedá hai un conflictu social fundamental ente los gobernantes y los gobernaos. Pa él, el meyor réxime ye una República bien entamada, esto ye, aquella que llogre dar participación a los dos partíos de la comunidá para d'esta manera contener esi conflictu políticu al traviés de crear y caltener les instituciones necesaries pa enrialo.[1]

Pa Maquiavelo lo importante ye la perspeutiva xeneral del estáu: l'interés d'ésti, non el de los particulares, constitúi'l so puntu de partida. Na so opinión, lo fundamental son les lleis, porque por cuenta de elles los ciudadanos portárense como deben. Sicasí pa Maquiavelo el resguardu de la llibertá tien de tar en manos del pueblu -quien deseyen adquirila- yá que estos llucharen pa caltenela. Finalmente, pa él ye necesariu un principiu moral unificador, qu'identifica con una relixón.[Nota 2]

Lo anterior da orixe, en dellos pensadores a dos visiones distintos:

1.- Un "centrismu lliberal" que caltién esa visión de llibertá como prevención d'intervención escesiva pol Estáu -ver totalitarismu -defensa que depende "del pueblu" o los gobernaos- pero coles mesmes ve la necesidá de promover progresu dientro del orde como un deber moral de la sociedá. Visión que pasando por pensadores tales como Montesquieu, John Stuart Mill, Auguste Comte, etc.: la idea de que progresu industrial trai prosperidá. Espresar nes propuestes de John Rawls, quien suxure qu'una sociedá democrática ye sofitada na cooperación llibre y xusta ente los ciudadanos, lo que se resume na so visión de "Igualdá de la Llibertá": la xusticia imparcial, que consiste básicamente nel principiu d'igual llibertá, el principiu de xusta igualdá d'oportunidaes y el principiu de diferencia.

A nivel políticu prácticu, esta visión da orixe a delles espresiones tales como un partíu modernu de centru derecha, reformista y lliberal, respuende siempres al mesmu prototipu: rigor nos principios, flexibilidá nes estratexes y eficacia na xestión, el centru lliberal tienen una vocación na defensa de la sociedá abierta, según el compromisu inequívocu cola Constitución y la soberanía nacional que nella se proclama.[2] O "España precisa un centru derecha modernu; un Partíu Popular centráu, moderáu, llibre de complexos del pasáu; abiertu a la modernización real de la sociedá española, qu'él contribuyó a consolidar, y ensin mieos nin perversiones mayores que les lóxiques na confrontación política parllamentaria. Un Partíu Popular que valore, sobremanera, el so fondu sentíu del Estáu; esto ye, que nun collabore n'estratexa dalguna, y muncho menos impulsar, que busque, consciente o inconscientemente, ganar el Gobiernu entá pagando'l impagable preciu de desprestixar siquier subrepticiamente la excelencia del sistema institucional de la democracia española."[3]

2.- La segunda versión derivada de la visión de Maquiavelo tamién pueden trazase al traviés de Montesquieu, quien foi'l primeru en clasificar los miembros d'una sociedá en clases sociales (con anterioridá utilizaba'l términu "ranchos" o estamentos) y Lorenz von Stein, quien foi'l primeru en suxurir que'l conflictu social apuntáu por Maquiavelo deber a diferencies de clases -cabo notar que na opinión de los trés pensadores nomaos, esi conflictu tien de ser controláu o evitáu- Darréu esta visión foi arriquecida con conceutos derivaos del cristianismu rellacionaos tantu a una visión cooperativa del "cuerpu políticu"[Nota 3]- qu'inclúi una perceición alrodiu de los deberes del estáu alrodiu d'asegurar una condición digna a los seres humanos. (ver, por casu, Bien común y Xusticia distributiva) Nesta visión una de les funciones principales de l'aición política del Estáu ye evitar conflictos.[Nota 4] lo que se llogra al traviés d'esa aición reformista del estáu.[Nota 5][Nota 6] y[Nota 7]

Na práutica política, esta segunda visión dio orixe al conceutu del Estáu Social y la Economía Social de Mercáu la que llogró bastante ésitu en países europeos, pero non asina n'América Llatina. Por casu, Álvaro Vargas Llosa repara: "Na centroderecha, dirixentes como'l saliente Vicente Fox en Méxicu, Elías Antonio Saca n'El Salvador y Álvaro Uribe en Colombia entienden que la economía de mercáu y el Estáu de Derechu son los cimientos de la prosperidá. Dexando de llau a Uribe, concentráu na guerra contra los narcu guerrilles, los líderes de la centroderecha escoyeron caltener el statu quo primero que reformalo. Caltuvieron una disciplina monetaria ya intentáu seducir a inversores estranxeros. Pero fixeron pocu pa tresformar les instituciones fundamentales de los sos países, incluyíu'l poder xudicial, o d'incorporar a la mases a la economía global."[4]

Lo anterior dio orixe a suxerencies que la centro derecha tien munchos aspeutos o matices ( "La nueva centroderecha presentar de munches maneres nel mundu. Dende'l primariu y brutal Pervez Musharraf hasta'l mediáticu y leve Nicolás Sarkozy, pasando pol fríamente numbéricu Silvio Berlusconi. Toos formen parte d'una mesma ideoloxía, pero amuesen matices marcaos.[5]) o qu'entiende amplios y diversos sectores: "El Parllamentu Européu 2004-2009 va topase apoderáu pel centru-derecha, representáu pol Partíu Popular Européu (Demócrata Cristianu) - Demócrates Europeos (EPP-ED), con unos 285 escaños de los 732 esistentes, y pol Partíu Européu de los Demócrates, Lliberales y Reformistes (ELDR), que llograría unos 73 escaños."[6]

Carauterístiques[editar | editar la fonte]

Na actualidá la centroderecha nos países desenvueltos estremar por tener posiciones tales como:

  • Amenorgamientu del gastu públicu (gastu del Estáu); l'endeldamientu del Estáu y los déficit fiscales, calteniendo l'equilibriu fiscal con cuenta de qu'amenorgar o evitar la inflación.
  • Dexar en manos del sector quitáu aquelles empreses que nun sían esenciales al interés nacional, calteniendo aquelles que lo sían yá seya como empreses del Estáu o, preferiblemente, como proyeutu públicu-priváu. Na actualidá la mayor parte de la centroderecha (especialmente nos países desenvueltos) considera qu'en realidá son bien poques (y dacuando nenguna) les empreses que tienen de permanecer como propiedá del Estáu en nome del interés nacional; polo que la centroderecha ye entusiasta defensora de la privatización d'empreses estatales.
  • Comerciu internacional "llibre" pero dientro d'alcuerdos que protexan intereses nacionales y rexonales, (mercaos comunes, alcuerdos billaterales o rexonales etc)
  • Racionalización y llimitación de los programes sociales.
  • Sofita una política penal más dura que'l centrismu puru -o la centroizquierda- colos delincuentes, en que se busca castigar más que prevenir al traviés del cambéu de les situaciones sociu-económiques que, aliégase, conducen al crime.
  • Sostien una postura menos conservadora que la derecha en temes sociales.

Diferencies con otres posiciones polítiques[editar | editar la fonte]

Les sos mayores diferencies coles fuercies de centroizquierda anicien en qu'éstes últimes quieren mayor gastu públicu, menos amenorgamientos d'impuestos y un equilibriu fiscal más flexible, lo que s'espresa como la defensa del centru izquierdismo, yá del estáu del bienestar como de concepciones más amplies del estáu social.

A diferencia del centrismu puru, la centroderecha tiende a per un sitiu a ser nacionalista -o rexonalista- y coles mesmes incorpora delles posiciones o valores "de principiu". Nesi sentíu, herieda de la derecha'l conceutu de que'l meyor gobiernu ye aquel que ta más cerca de los costumes y valores del pueblu, lo que dacuando se traduz nuna influencia de valores relixosos nel remanar políticu.[Nota 8]

A diferencia de la derecha, la centroderecha reconoz un papel legitimo -anque llindáu- al actuar económicu del gobiernu y al actuar políticu de les instituciones que, na tradición cristiana vense como entemedies ente l'individuu o la familia y l'estáu: dende asociaciones de vecinos a organismos sindicales y partíos políticos- tienen non solo'l derechu a actuar en representación de los sos miembros sinón a que l'estáu delegue o devuelva poderes a ellos y "subsidie" la so esistencia (ver principiu de subsidiariedad).

Notes y cites[editar | editar la fonte]

  1. El primer pasu d'esa estratexa dio'l pasáu 4 de marzu cola presentación del "Decálogu" del Grupu PPE-DE, un documentu que señala cuatro grandes exes d'actuación -Una Europa de valores, Una Europa de la crecedera y del poder adquisitivu, una Europa de la seguridá y una Europa de la solidaridá- sobre los que se van faer propuestes ya iniciatives concretes. Berlusconi, Fillon y Rato participen esta selmana nel foru d'idees del centru derecha européu que preside Mayor Oreya
  2. Ver resume d'estes idees en primera-decada-de-pedrete-livio”/ Nicolás Maquiavelo, “Discursos sobre la primer década de Pedrete Livio
  3. Tomás de Aquino: "cada persona individual ye, con al respective de tola comunidá, lo que la parte con respectu al tou" y : "Ye mal capital, na cuestión que tamos tratando, suponer qu'una clase social seya bonalmente enemiga de la otra, como si la naturaleza dispunxera a los ricos y a los probes pa combatise mutuamente nun perpetuu duelu. Ye esto tan ayenu a la razón y a la verdá, que, otra manera, ye lo más cierto que como nel cuerpu se ensamblan ente sigo miembros diversos, d'onde surde aquella proporcionada disposición que xustamente podría sé llamar harmonía, asina dispunxo la naturaleza que, na sociedá humana, diches clases ximielgues concuerden armónicamente y afáiganse pa llograr l'equilibriu. Rerum novarum (Sobre la situación de los obreros. puntu 14)
  4. Agora bien: interesa tantu a la salú pública cuanto a la privada que les coses tean en paz y n'orde; ya igualmente que la totalidá del orde domésticu ríxase conforme a los mandatos de Dios y a los preceptos de la naturaleza;... en toos estos casos tendrá d'intervenir de llenu, dientro de ciertes llendes, la puxanza y l'autoridá de les lleis." Rerum novarum], puntu 26
  5. "D'ende qu'ente los deberes, nin pocos nin leves, de los gobernantes que velen pol bien del pueblu, destacar ente los primeres el de defender por igual a toles clases sociales, reparando inviolablemente la xusticia llamada distributiva. Rerum novarum] puntu 24
  6. "Entá ye más: llega a tantu la eficacia y poder de los mesmos (proletarios) nesti orde de coses (producción de bienes), que ye verdá incuestionable que la riqueza nacional provien non d'otra cosa que del trabayu de los obreros. La equidad esixe, poro, que les autoridaes públiques prodigen los sos cuidos al proletariu por que ésti reciba daqué de lo qu'apurre al bien común, Rerum novarum] (puntu 25)
  7. "El trabayu demasiáu llargu o pesáu y l'opinión de que'l salariu ye pocu dan pie con frecuencia a los obreros p'apurrise a la fuelga y al ociu voluntariu. A esti mal frecuente y grave haber de poner remediu públicamente, pos esta clase de fuelga perxudica non yá a los patronos y a los mesmos obreros, sinón tamién al comerciu y a los intereses públicos; y como nun arralecen la violencia y les balasmes, con frecuencia ponen en peligru la tranquilidá pública. No cual, lo más eficaz y saludable ye antemanase cola autoridá de les lleis y torgar que pueda brotar el mal, removiendo a tiempu les causes d'onde paeza qu'habría de surdir el conflictu ente patronos y obreros." Rerum novarum], puntu 29
  8. Por casu: El Vaticanu y l'oposición conservadora espresaron güei con durez la so total contrariedá ante'l prometíu proyeutu de llei presentáu pol Gobiernu pa regular 'los deberes y derechos de les persones que tienen una convivencia estable'. en Vaticanu y centroderecha acometen contra proyeuto ley sobre pareyes de fechu

Referencies[editar | editar la fonte]


Centroderecha política