Caloría

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta

La caloría (símbolu cal) ye una unidá d'enerxía del Sistema Técnicu d'Unidaes, basada nel calor específico de l'agua. Anque nel usu científicu y técnicu actuales la unidá d'enerxía ye'l xunetu (del Sistema Internacional d'Unidaes), inda s'utiliza la caloría pa espresar el poder enerxéticu de los alimentos.

La caloría foi definida per primer vegada pol profesor Nicolas Clément en 1824 como una caloría-kilogramo y asina s'introdució nos diccionarios franceses ya ingleses mientres el periodu que va ente 1842 y 1867.

Definición[editar | editar la fonte]

Defínese la caloría como la cantidá de enerxía calorífica necesaria p'alzar la temperatura d'un gramu de agua pura en 1 °C (dende 14,5 °C a 15,5 °C), a una presión normal d'una atmósfera.

Una caloría (cal) equival a 4,1868 xunetos(J),[1] ente que una kilocaloría (kcal) son 4186,8 xunetos (J).

Orixe[editar | editar la fonte]

La caloría surdió de resultes de la teoría del calóricu: suponíase que la tresmisión de calor producir pol pasu d'un ciertu fluyíu (el calóricu) d'un cuerpu a otru. Esa cantidá de calóricu midir en caloríes. Refugada la teoría del calóricu, y reconocíu el fechu físicu de que'l calor ye una manifestación de la enerxía, definióse la caloría como una unidá d'enerxía del sistema métricu d'unidaes (y más palantre del sistema Técnicu d'Unidaes). Anguaño la caloría nun s'inclúi na categoría de les unidaes enerxétiques del Sistema Internacional d'Unidaes (SI).

Les cantidaes de calor Q midir con calorímetros especializaos nos qu'intervien la siguiente fórmula física:

Q = m c ΔT

onde m ye la masa, c el calor específico y ΔT la medría de temperatura qu'esperimenta'l cuerpu.

Delles definiciones obsoletas de la caloría referir a dos caloríes distintes:

  • La denomada caloría pequena o caloría-gramo, que correspuende a la caloría puramente felicidá, representa la enerxía calorífica necesaria p'amontar un grau celsius la temperatura d'un gramu d'agua, dende 14,5 °C a 15,5 °C. Equival a 4,1868 J.
  • La caloría grande o caloría-kilogramo, representa la enerxía calorífica necesaria p'alzar nun grau celsius la temperatura d'un kilogramu d'agua. Esta definición correspuende a la kilocaloría puramente felicidá y equival a 4186,8 J.

1 cal = 4,1868 J

Usáronse otres definiciones de caloría, a saber:

  • Una caloría correspondiente a los 15 °C: 1 cal15 = 4,1855 J (Valor adoptáu pol CIPM en 1950; PV, 1950, 22, 79-80)
  • La caloría termoquímica TH (del inglés thermochemical): 1 calth = 4,184 J
  • Una caloría denomada IT (del inglés International Table): 1 calIT = 4,1868 J (5th International Conference on the Properties of Steam, Londres, 1956)

Metabolismu y caloríes[editar | editar la fonte]

Etiqueta nutricional d'un alimentu envasado.

La Caloría que s'emplegaba d'antiguo en Bioloxía, Medicina y Nutrición, tenía'l valor d'una kilocaloría, asignábase-y el símbolu Cal (con C mayúscula) pa estremala de la caloría puramente felicidá, de símbolu cal y dacuando llamábase caloría grande. Esti costume abandonóse y agora emplégase directamente la kilocaloría (kcal), pero tamién esti usu va abandonándose adulces de resultes de l'aplicación de les normes referentes al etiquetáu d'alimentos,[2] siquier nos países más desenvueltos. La información qu'apaez nes etiquetes ye indicativa del valor enerxéticu que tien l'alimentu en cuestión y suel espresase en kJ/kg ya inda, ente paréntesis, en kcal/kg (kilojulios o kilocaloría per kilogramu d'alimentu), o tamién en raciones de 100 gramos o nes que correspuendan a una dieta normal. Adulces va sumir la caloría de les etiquetes.

La caloría emplégase como unidá de midida de la enerxía de los alimentos inxeríos y poder asina ellaborar dietes fayadices y de cutiu «baxes en caloríes» (suelen suponer un amenorgamientu d'un 30 %)[3] que dexen la perda de pesu corporal naquellos casos que se diagnosticara sobrepesu. Sía que non, les dietes per debaxo de 1200 kcal (5000 kJ) tán consideraes como peligroses, yá que son deficientes en dellos nutrientes importantes. En dellos alimentos fálase tamién de caloríes basura (denominaes tamién como caloríes vacíes), que son les caloríes provenientes d'alimentos con bien pocu valor nutritivu, como pueden ser los refrescos azucarados o les bébores alcohóliques.

Otres midíes d'enerxía[editar | editar la fonte]

La unidá d'enerxía nel SI, que na mayoría de los países ye'l sistema llegal d'unidaes, ye'l xunetu. 1 J = 0,239 cal.

Otres unidaes de midida d'enerxía son:

Tracamundiu ente caloría, Caloría y kilocaloría[editar | editar la fonte]

Esistió una definición,[4] anguaño obsoleta y fora d'usu, de la "Caloría" (con mayúscula inicial) tal que 1 Caloría = 1000 caloríes = 1kcal. La "Caloría" foi llargamente emplegada nel sector alimentario; güei, tal usu ta totalmente abandonáu, a ser sustituyíu pol de la kilocaloría.

A la Caloría, pa estremala de la caloría, tamién-y la denominó como "caloría grande" y "caloría-kilogramo" siendo toos estos términos sinónimos de kilocaloría.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. (2004) Fenómeno químicos, 2ª, Universidá Eafit, 213. ISBN 9588173833.
  2. Directiva 90/496/CEE del Conseyu, de 24 de setiembre de 1990, relativa al etiquetáu sobre propiedaes nutritives de los productos alimenticios.
  3. HEA/MAFF/DoH. Eight guidelines for a healthy diet. A guide for nutrition educators. Abingdon, Oxon: HEA Customer Services, 1997.
  4. http://www.wolframalpha.com/input/?i=Calorie

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Caloría