Benuza ye un conceyu asitiáu na contorna de La Cabreira, provincia de Llión, amás d'un llugar del mesmu. Asítiase na parte de la contorna nomada como La Cabreira Baxa o La Ribeira y ta integráu alministrativamente nel Conseyu Comarcal d'El Bierzu. Tien una población de 455 habitantes (INE 2023).
El conceyu ta conformáu poles siguientes llocalidaes:
- Benuza
- Silván
- Pombriegu
- Sigüeya
- Llomba
- Soutiellu
- Llamas
- Yebra
- Santalavilla
La fala de Benuza fae parte de la variante del idioma conocida como Cabreirés. La de Benuza ye una fala que ta na llende ente l'asturlleonés y el gallegu.
F- (posición inicial)
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| FACĔRE |
Facere |
Facer |
Facer |
| FĔRRU(M) |
Fierru |
Fierru |
Ferro |
L- (posición inicial)
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| LĀRE(M) |
Llar |
Llar |
Lar |
| LŬPU(M) |
Lobo/Llobu |
Llobu |
Lobo |
| LAURETU(M) |
|
Lloréu |
Loureiro |
N- (posición inicial)
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| NAVITĀTE(M) |
Ñavidá |
Navidá |
Nadal |
Diptongación de Ŏ y Ĕ
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| PŎRTA(M) |
Puerta/Puorta |
Puerta |
Porta |
| ŎCULU(M) |
Güeyu (Ollo en Silván) |
Güeyu |
Ollo |
| TĔMPU(M) |
|
Tiempu |
Tempo |
| TĔRRA(M) |
|
Tierra |
Terra |
| DĔNTE(M) |
Diente |
Diente |
Dente |
Diptongos decrecientes
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| CAUSA(M) |
Cousa |
Cosa |
Cousa |
| FERRARĬU(M) |
Ferreiru |
Ferreru |
Ferreiro |
| CALDĀRĬA(M) |
Caldeira |
Caldera |
Caldeira |
| MĀTĔRĬA(M) |
Madeira |
Madera |
Madeira |
Palatalización de -CT- y -LT-
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| FĂCTU(M) |
|
Fechu |
Feito |
| NŎCTE(M) |
Ñueite (Noite en Soutiellu) |
Nueche |
Noite |
| MŬLTU(M) |
Mueitu (En Llamas y Llomba)
Muitu (En Pombriegu y Silván)
Moito (En Silván) |
Munchu |
Moito |
| LACTE(M) |
Lleite/Lleiche/Leite |
Lleche |
Leite |
| AUSCULTĀRE |
|
Escuchar |
Escoitar |
Terminación -ATUM
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| LATU(M) |
Llau (Lao en Pombriegu y Silván) |
Llau |
Lado |
| DELICATU(M) |
|
Delgáu |
Delgado |
| PRATU(M) |
Prau |
Prau |
Prado |
-ll-
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| CASTĚLLU(M) |
|
Castiellu |
Castelo |
| VALLE(M) |
|
Valle |
Val |
| MARTELLU(M) |
|
Martiellu |
Martelo |
-L- intervocálica
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| GĚLU(M) |
|
Xelu |
Xeo |
| FILICTU(M) |
Feleitu |
Felechu |
Fieito |
Grupos -C'L-, -T'L-, -G'L-
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| NOVACŬLA(M) |
|
Navaya |
Navalla |
| VETŬLU(M) |
|
Vieyu |
Vello |
| TEGŬLA(M) |
|
Teya |
Tella |
Palatalización de PL-, CL-, FL-
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| PLĀNU(M) |
Chanu |
Llanu |
Chao |
| CLĀVE(M) |
Chave |
Llave |
Chave |
| FLĂMMA(M) |
|
Llama |
Chama |
Rotacismu
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| PLATU(M) |
|
Platu |
Prato |
| CLAVU(M) |
|
Clavu |
Cravo |
| TABULA(M) |
Tabra |
Tabla |
Táboa |
| ECCLESIA(M) |
Igresia |
Ilesia |
Igrexa |
-N- intervocálica
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| RĀNA(M) |
Rana |
Rana |
Rá |
Grupos -M'N- -N´N-
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| SOMNU(M) |
|
Sueñu |
Sono |
| DOMINE(M) |
|
Dueñu |
Dono |
| ANNU(M) |
|
Añu |
Ano |
| CAPANNA(M) |
|
Cabaña |
Cabana |
| NINNU(M) |
Ñiñu (Niñu en Llamas) |
Neñu |
Neno |
| PINNA(M) |
Pena |
Peña |
Pena |
| CANNA(M) |
Caña |
Caña |
Cana |
Grupo -M'N-
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| HŎM(I)NE(M) |
Home |
Home |
Home |
| FĂM(I)NE(M) |
Fame |
Fame |
Fame |
| LŪM(I)NE(M) |
Llume |
Llume |
Lume |
Lambdacismo
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| CUBITU(M) |
|
Coldu |
Cóbado |
| NATICA(M) |
|
Nalga |
Nádega |
Grupo -LY-
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| MULĬERE(M) |
Muyer (Muller en Pombriegu) |
Muyer |
Muller |
| Llatín |
Fala de Benuza |
Asturianu normativu |
Gallegu normativu |
| CAESU(M) |
Queisu |
Quesu |
Queiso |
| BASIU(M) |
|
Besu |
Bico |
| CERESIA(M) |
|
Cereza |
Cereixa |
- ↑ Afirmao en: Llista de Conceyos y los sos Códigos por Provincies a 1 de xineru de 2019. Data d'espublización: 8 febreru 2019. Editorial: Institutu Nacional d'Estadística.
- ↑ URL de la referencia: https://www.aemet.es/es/eltiempo/prediccion/municipios/benuza-id24016.
- 1 2 URL de la referencia: https://www.worlddata.info/europe/spain/timezones.php. Data de consulta: 5 mayu 2025.