Arbizu

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Arbizu
Arbizuko udaletxea.jpg
Escudo de Arbizu.svg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaBandera de Navarra.svg Navarra
Tipu entidá conceyu d'España
Alcalde de Arbizu Traducir Jesús María Mendinueta Urdanoz
Códigu postal 31839
Xeografía
Coordenaes 42°54′53″N 2°02′22″O / 42.9147°N 2.0394°O / 42.9147; -2.0394Coordenaes: 42°54′53″N 2°02′22″O / 42.9147°N 2.0394°O / 42.9147; -2.0394
Arbizu is located in España
Arbizu
Arbizu
Arbizu (España)
Superficie 14 km²
Altitú 497 m
Llenda con Etxarri-Aranatz Traducir, Ergoyena Traducir y Lakuntza
Demografía
Población 1124 hab. (2018)
Porcentaxe 0.17% de Navarra
Densidá 80,29 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00
Cambiar los datos en Wikidata

Arbizu ye un conceyu de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na Merindad de Pamplona, na contorna de Sakana y a 38 km de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población n'2017 foi de 1119 habitantes (INE).

Topónimu[editar | editar la fonte]

Arbizu significa etimológicamente nabal o campu de nabos. Tratar d'un topónimu que provien de la llingua vasca. Provien de arbi (nabu n'eusquera) y el sufixu abundancial -(t)zu. El topónimu atópase documentáu dende'l sieglu XIII (Arbiçu, 1268); anque tamién se recoyó la variante Aruiçu (1350). L'antiguu soníu de la cedilla, equivalente a l'actual tz del eusquera, perdióse sicasí tantu en castellán como n'eusquera. Anguaño'l topónimu trescribe igual en dambos idiomes, anque n'eusquera pronunciar de forma distinta al castellán siendo'l so soníu similar anque non igual a Arbisu.

El xentiliciu de los sos habitantes ye arbizuarra, idénticu pa homes y muyeres.

Xeografía física[editar | editar la fonte]

Situación[editar | editar la fonte]

Arbizu tópase allugáu ente les sierres de Aralar y Andia, nuna zona onde s'enancha la contorna de Sakana. El ríu Leziza, procedente de Andia, crucia'l pueblu nel so camín escontra'l Burunda.

Asitiáu na merindad de Pamplona, dientro de la contorna de "la Sakana", Arbizu atopar a 39 km de la capital Navarra y a una altitú sobre'l nivel del mar de 497 msnm.

El términu municipal de Arbizu cunta con una superficie de 14,3 km², estremada en dos partes. Nel puntu que ye cruciáu pol ríu Burunda tien una especie d'estrechamientu qu'estrema la frontera del pueblu, el nucleu urbanu ta a 493 msnm.

Les sos llendes territoriales son: al norte la sierra de Aralar, l'este Lacunza y Araquil, al sur Ergoyena y al oeste Echarri-Aranaz. Les sos tierres estender de norte a sur, dende'l monte Aralar hasta la falda de la Sierra de San Donato.

Dicir de Arbizu que ye un típicu pueblo - cai con planteamientu racional del so caserío, nel que destaca una plaza rectangular al norte. Atopar a veres del ríu Leciza, cerca de la so desaguada nel ríu Burunda, a 493 msnm .

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución de la población[editar | editar la fonte]

Gráfica d'evolución de Arbizu ente 1900 y 2017

     Población de derechu (1900-1991) o población residente (2001) según los censos de población del INE.[1]      Población según el padrón municipal de 2017 del INE.

Llingua[editar | editar la fonte]

En Arbizu caltiense una variedá de eusquera, con diverses peculiaridaes interesantes como'l tener vocales llargues en contraste fonolóxicu[2] o tener una regla de zarru vocálicu /a/ > /y/ por umlaut cuando /a/ asocede en sílaba zarrada y na sílaba anterior apaez una vocal zarrada /o, i/.

Ciudaes hermanaes[editar | editar la fonte]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Institutu Nacional d'Estadística (España) (ed.): «Censos de población de Arbizu». Alteraciones de los conceyos nos Censos de Población dende 1842. Consultáu'l 16 de payares de 2011.
  2. Hualde, 1991, p. 39

Bibliografía[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Arbizu