Anser anser

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Commons-emblem-notice.svg
 
Ánsar común
Ostpark Graugans 18062011.JPG
Anser anser
Estáu de caltenimientu
Preocupación menor (LC)
Esmolición menor (IUCN 3.1)[1]
Clasificación científica
Reinu: Animalia
Filu: Chordata
Clas: Aves
Orde: Anseriformes
Familia: Anatidae
Subfamilia: Anserinae
Xéneru: Anser
Especie: A. anser
(Linnaeus, 1758)
Distribución
Distribución de Anser anser.
Distribución de Anser anser.

   Zona de cría.

   Zona d'ivernada.

   Introducíu.

Subespecies
[editar datos en Wikidata]

El ánsar común, gansu común o oca común (Anser anser) ye una especie d'ave anseriforme de la familia Anatidae autóctona de Eurasia y el norte d'África. Esta especie ye l'ancestru montés de les oques doméstiques d'Europa. Los gansos domésticos s'amontesaron y estendieron n'otres partes de mundu como n'Australia.

Descripción[editar | editar la fonte]

Exemplar de Anser anser anser n'Europa.
Machu y fema.

El ánsar común ye'l más grande y robustu de los gansos del xéneru Anser. Caracterizar pol so cuerpu avolumáu, el so llargu pescuezu y el so picu gruesu y de color naranxa o rosado, ente que les sos pates son rosadas.[2] Mide ente 74 y 91 cm de llongura con un llargor de nales d'ente 41,2 y 48 cm. Lo que-y confier una envergadura alar d'ente 147 y 180 cm.[3][4][5] La so cola mide ente 6,2 y 6,9 cm, el so picu mide ente 6,4 y 6,9 cm de llargu, y el so tarsos ente 7,1 y 9,3 cm. Suel pesar ente 2,16 y 4,56 kg, con una media alredor de 3,3 kg. Los machos suelen ser más grandes que les femes, siendo'l dimorfismu sexual más pronunciáu na subespecie oriental rubirostris, qu'amás ye más grande de media que la subespecie nominal.[2]

El so plumaxe ye gris parduzu, coles nales, la cabeza y pescuezu más escuros, y el pechu y banduyu más claros, con llixos negros variables, siendo'l so parte caudal inferior ablancazada. El so pescuezu ta llixeramente rayáu longitudinalmente. Les plumes del so envés y lladrales tienen el cantu ablancazáu y tien una llinia blanca nel lladral cimeru. Los sos coberteras tán llixeramente coloriaes en contraste coles plumes de vuelu corites.

Munchos gansos naciellos tán cubiertos por plumón de color pardu oliváceo na parte cimera y amarellentáu escuru na inferior, y darréu camuda a un plumón gris parduzu más uniforme. El so picu primeramente ye gris coritu y vase volviendo amarellentáu. Les sos pates son de color gris oliváceo. Los xuveniles son daqué más parduzos, anque s'estremen principalmente de los adultos pola falta de llixos negros nel banduyu.[2][6] Los gansos comunes pueden llegar a vivir 17 años.

El so voz ye bien fuerte, a manera de trompeteo de tipu hoooonk, igual que la de les oques doméstiques.[2]

Distribución y hábitat[editar | editar la fonte]

Ye un gansu de distribución paleártica y indomalaya. Habita en casi toa Europa y gran parte d'Asia, en zones costeres y güelgues. Cría principalmente nel norte y este d'Europa, estendiéndose la so zona de cría por una franxa que va dende Islandia, les islles Britániques y les mariñes de Escandinavia y llega hasta'l norte de China y la metá sur del Krai de Jabárovsk, nel sureste de Rusia, pasando per Asia Central y Mongolia. Pel hibiernu migra al sur d'Europa, oriente mediu y el norte de la rexón indomalaya, amás del estremu noroccidental d'África (el norte de Marruecos, Túnez y Arxelia). La mayor parte de los gansos d'Europa pasen l'iviernu nes marismas del Guadalquivir, el llagu Ischkeul de Túnez y nel oeste d'Arxelia.

Los gansos domésticos amontesar con facilidá y producieron poblaciones estables n'Australia.

Taxonomía[editar | editar la fonte]

La primer descripción científica d'esta especie foi realizada por Carlos Linneo na so obra Systema naturae en 1758 col mesmu nome que na actualidá, Anser anser.[7] Reconócense trés subespecies:[8]

  • Anser anser anser - cría nel noroeste de Eurasia y pasa l'iviernu nel norte d'África, España y restu de la Europa mediterránea ya Irán;
  • Anser anser rubrirostris - cría nel nordés de Eurasia y pasa l'envierno nel sur d'Asia;
  • Anser anser domesticus - toles variedaes d'oques doméstiques procedentes de Eurasia.
Detalle de la cabeza.

Comportamientu[editar | editar la fonte]

Son aves de vuelu enérxicu y poderosu.
Rutes de migración n'Europa.

Los gansos comunes pueden ser tantu diurnos como nocherniegos. Si son alteriaos con frecuencia van aportar a les sos zones d'alimentación solo pela nueche. Los gansos comunes son aves migratories que se mueven escontra'l sur o'l suroeste pel hibiernu, anque esisten poblaciones sedentaries en zones costeres o menos fríes que son sedentaries, como les que críen nel noroeste d'Europa. Esta especie ye una de les últimos gansos n'entamar la migración iverniza.[9] Ye característica de la so migración la formación en V, qu'amenorga la resistencia del aire, na que los individuos se turnan na posición de cabeza que ye na que más cuesta avanzar. Les sos rutes migratories nun tán marcaes genéticamente sinón que los individuos de cada población tienen qu'aprendeles siguiendo a los veteranos. Fora de la dómina de cría los gansos formen grandes bandaes que permanecen xuntes nes güelgues y zones d'alimentación.

Alimentación[editar | editar la fonte]

Aliméntase pastiando yerbes y biltos del suelu; dacuando escava buscando raigaños y bulbos. Tamién recueyen plantes flotantes, pero raramente somorguien la so cabeza na agua.[10] Na seronda suelen restolar ente los rastroxos de los campos de maíz y a finales de branu nos de ceberes en busca de los enerxéticos granos.[11] Por razones de seguridá prefieren pastiar en llugares estenos, por eso los pacionales dedicaos al ganáu y los campos de llabor son ideales pa ellos.

Reproducción[editar | editar la fonte]

Nial de ánsar común.
Gansito recién eclosionado.

Los ánsares comunes polo xeneral empareyar pa tola vida, pero si pierden a'l so compañeru reemplazar por otru. Dependiendo del allugamientu la dómina de cría empieza ente mediaos de marzu y finales d'abril. El llugar de nidificación preferíu de los gansos grises son los llagos con amplies estensiones de cañaverales alredor y praos axacentes, qu'utilicen p'alimentase, anque tamién pueden movese llueñe pa pastiar. Los ánsares comunes tamién pueden criar nos banzaos, marismas, nes islles fluviales montiegues, ríos de corriente lenta y enllanaes d'hinchente. Suelen reproducise en colonies pocu trupes con gran distancia ente niales.

Añera nel suelu, nun buecu que tapiza parcialmente. Solo nes zones bien húmedes los niales allúguense sobre grandes acumuladures de plantes palustres. Pon de cuatro a seis güevos nuna sola niarada per añu, siendo les puestes dende finales de marzu a principios de xunu. Los sos güevos son blancos y de forma casi elíptica. Polo xeneral cada güevos ye puestu con una distancia de pocu más de 24 hores. La incubación realizar solo la fema, ente que'l machu busca quédase cerca del nial. La eclosión producir tres unos 27 a 29 díes, y los pitucos tarden en desenvolvese ente 50 y 60 díes. Xeneralmente los xuveniles quedar al pie de los sos padres hasta la siguiente dómina de cría y faen xuntos la migración.

Gansos domésticos[editar | editar la fonte]

Anser anser domesticus.

Esisten numberoses races doméstiques europees que se críen como aves de corrolada, anque toes considérense pertenecientes a la subespecie Anser anser domesticus. Son criaes especialmente pola so carne y p'ellaborar foie gras, anque tamién se peracaben los sos güevos. Tamién son usaes como aves ornamentales n'estanques de parques y xardinos. Ente les variedaes doméstiques destaquen:

  • el gansu de Toulouse o gansu de Tolosa - ave procedente de la cría selectiva del gansu común xavaz en Toulouse, Francia.
  • la oca del Ampurdán - ave procedente de la cría selectiva del gansu común xavaz nel norte de Cataluña. Caracterizar por ser blanca y tener un característicu copete sobre la cabeza.

Estes aves son reconocíes pola so agresividá territorial nes granxes tantu con otres aves como colos humanos, y por eso les oques fueron usaes tradicionalmente como animales guardianes nes granxes, que llogren ser inclusive más eficientes qu'un perru guardián sollertando a los sos dueños de la presencia d'un intrusu, por cuenta de que tán siempres sollerta y entamen un gran polveru de berros y gazníos en cuanto detecten a un estrañu.

Caltenimientu[editar | editar la fonte]

Dende les sos tases de población más baxes na década de 1970, cuando la población montesa total europea yera d'unos 20.000 exemplares, la tenencia de la so población foi aumentar, con aprosimao 170.000 exemplares nos años 1980, hasta unos 250.000 gansos en 2003. Esto supunxo non solo que les sos zones tradicionales de reproducción aumentaren la so densidá, sinón que tamién s'espandieron a zones onde sumieren, especialmente n'Alemaña y los Países Baxos.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. BirdLife International. «Anser anser» (inglés). Llista Roxa d'especies amenazaes de la UICN 2014.2.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Madge & Burn 1988, pp. 140–141
  3. Dunning 1992
  4. Ogilvie & Young 2004
  5. «Greylag Goose». oiseaux-birds.com. Consultáu'l 17 d'ochobre de 2011.
  6. Johnsgard 2010, p. 60
  7. Ficha nel ITIS
  8. Anser anser domesticus EOL.
  9. «American Heritage Dictionary, graylag, noun». Dictionary.reference.com. Consultáu'l 11 de xineru de 2015.
  10. Bauer et al., p. 71
  11. Sächsisches Landesamt für Umwelt und Geologie (Hrsg): Wildlebende Gänse und Schwäne in Sachsen – Vorkommen, Verhalten und Management, Dresde 2006, Veröffentlichung im Rahmen der Öffentlichkeitsarbeit des Sächsischen Landesamtes für Umwelt und Geologie, p. 26

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Hume. Rob. 2002. Guía de campu de les aves d'España y Europa. Ediciones Omega ISBN 84-282-1317-8
  • (1992) CRC Handbook of Avian Body Masses. CRC Press.
  • Johnsgard, Paul A. [1978] (2010). Ducks, Geese, and Swans of the World, revised online, Lincoln, Nebraska: University of Nebraska Press.
  • Madge, Steve (1988). Waterfowl: an Identification Guide to the Ducks, Geese, and Swans of the World. Boston: Houghton Mifflin.
  • Ogilvie, M. A. (2004). Wildfowl of the World. New Holland Publishers.
  • Hans-Günther Bauer, Einhard Bezzel y Wolfgang Fiedler (Hrsg): Das Kompendium der Vögel Mitteleuropas: Alles über Biologie, Gefährdung und Schutz. Band 1: Nonpasseriformes – Nichtsperlingsvögel, Aula-Verlag Wiebelsheim, Wiesbaden 2005, ISBN 3-89104-647-2

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Anser anser