Aix-en-Provence

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Aix-en-Provence
Bandera de Francia Francia
Fontaine de la Rotonde - Aix-en-Provence.JPG
Flag of Aix-en-Provence.svg Escut de Ais de Provença.svg
Alministración
Nome oficial Aix-en-Provence
Ais de Provença
País Bandera de Francia Francia
Rexón Provenza-Alpes-Costa Azul
Departamentu Bocas del Ródano
Distritu Distrito de Aix-en-Provence
Cantón Cantón de Aix-en-Provence-Noreste
Xefe de gobiernu Maryse Joissains-Masini
Xeografía
Coordenaes 43°31′40″N 5°26′44″E / 43.527777777778, 5.4455555555556Coordenaes: 43°31′40″N 5°26′44″E / 43.527777777778, 5.4455555555556
Map commune FR insee code 13001.png
Superficie 186.08 km²
Llenda con Bouc-Bel-Air, Cabriès, Éguilles, Gardanne, Meyreuil, Le Puy-Sainte-Réparade, Rognac, Rognes, Saint-Cannat, Saint-Marc-Jaumegarde, Le Tholonet, Velaux, Venelles, Ventabren y Vitrolles
Altitú media 173 m
Demografía
Población 142 668 hab. (2015)
Densidá 766,7 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00 y UTC+02:00
www.mairie-aixenprovence.fr
Cambiar los datos en Wikidata

Aix-en-Provence, o Aix en Provenza (Tocante a esti soníu [ɛksɑ̃pʁɔˈvɑ̃s] , Plantía:Lang-oc y Ais de Prouvènço en grafía mistraliana), ye una ciudá francesa, antigua capital de la rexón histórica de Provenza. Pertenez a la área urbana de Marsella, que ye la tercera del país. Ye una de les subprefectures del departamentu de Boques del Ródano, na rexón de Provenza-Alpes-Mariña Azul.

Ciudá termal, Aix-en-Provence ye una ciudá turística, conocida pola so autenticidá, el so patrimoniu arquiteutural ricu y los sos festivales d'arte llírico.

Xeografía[editar | editar la fonte]

Aix-en-Provence ta asitiada a un altor de 173 m sobre'l nivel del mar, del cual falta unos 30 km. La superficie total de la comuña de Aix-en-Provence ye de 18 608 hectárees[1] siendo, d'esta forma, la decimoquinta comuña más estensa de la Francia continental.

Localización[editar | editar la fonte]

Ta enclavada nuna depresión formada pol ríu Arc y el regueru de la Torse, a unos 15 km al oeste de la monte Sainte-Victoire y a unos 30 km al norte de Marsella, formando, al pie de ésta, una vasta aglomeración demográfica de más d'un millón d'habitantes.

Clima[editar | editar la fonte]

Aix-en-Provence tien un clima mediterraneu: branos templaos y soleyeros, iviernos frescos y temperatures nidies en primavera y seronda. Les temperatures bazcuyen ente los 5 °C en xineru y en redol a los 22 °C en xunetu, anque s'algamaron cifres negatives pel hibiernu: (-8,5 °C y -12 °C en febreru de 2005) y desaxeradamente elevaes (más de 40 °C) pel branu.

El promediu añal de díes de sol ye de 300, ente que la media de díes lluviosos ye d'unos 91.

Una y bones la ciudá ta enclavada nuna cuenca formada pel ríu Arc, a una altitú menor que les contornes aledañas, l'aire caliente queda conteníu ensin apenes posibilidá de circulación. La influencia del Mistral produz dacuando raches de vientos y umbaes.

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución demográfica de Aix-en-Provence
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851 1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896 1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007
27 000 21 009 21 960 22 412 22 575 24 660 26 698 27 280 27 255 26 136 27 659 28 152 29 020 28 693 29 257 29 057 28 357 28 913 29 418 29 829 29 836 29 983 35 106 38 332 42 615 46 053 54 217 67 943 89 566 110 659 121 327 123 842 133 018 139 800 143 404[1][2]
Pa los censos de 1962 a 1999 la población llegal correspuende a la población ensin duplicidaes
(Fonte: INSEE [Consultar])

Historia[editar | editar la fonte]

-y cours Mirabeau

Aix-en-Provence foi fundada'l 123 a. C. pol cónsul romanu Cayo Sextio Calvino, que-y punxo'l nome de Aquae Sextiae. En 102 a. C. tuvo llugar la batalla de Aquae Sextae ente tropes romanes al mandu de Cayo Mario contra les tribus invasores de los ambrones y teutones, na que'l xeneral romanu impúnxose espectacularmente con tan solo 37 000 homes a más de 100 000 xermanos.

Nel sieglu IV foi nomada capital de la Narbonensis Secunda. Más tarde, en 477, foi ocupada polos visigodos. En 731 foi afarada polos árabes. Finalmente, en 1487 pasó a la Corona de Francia.

Tamién foi see del Parlamentu de 1501 a 1793.

Cultura[editar | editar la fonte]

Edificios relixosos[editar | editar la fonte]

Catedral de Saint-Sauveur.

Foi construyida ente los sieglos V y XVIII, lo cual manifiéstase na ausencia d'homoxeneidá estética na fachada principal, influyida poles corrientes arquitectóniques de los sieglos XII a XVI. Presenta un pimpanu campanariu octogonal construyíu en dos cuerpos ahusados, que data de 1323. L'interior presenta tres naves: una románica, una barroca y una gótica.

La obra artística más importante de la catedral ye'l Triptyque du Buisson ardent (Trípticu de los artos encesos) de Nicolas Froment. Importantes tapices como Vie de la Vierge et de Jesus, de finales del sieglu XV; del mesmu periodu data'l Retable de la Légende Saint Mitre. Destaca la falsa caxa d'órganu pintada en relieve frente a l'auténtica. Significativu baptisteriu prerrománicu. El claustru de la catedral ta consideráu una de les xoyes del Románicu en Provenza.

Otres construcciones[editar | editar la fonte]

  • Presta deas Quatre-Dauphins: (Plaza de los cuatro delfines), construyida en 1667.

Asitiada na confluencia de les cais rue du 4 Septembre y rue Cardinale. Destaca pola so fonte decorada con cuatro escultures de delfines coles aletes llevantaes. Ta arrodiada de casones, como la de Boisgelin, que data del sieglu XVII.

Plaza de los cuatro delfines.

Museos, colecciones y biblioteques[editar | editar la fonte]

Cais[editar | editar la fonte]

Aix-en-Provence ye, amás, see d'un arzobispáu, en que'l so patiu celebrar añalmente'l reconocíu Festival Internacional d'arte llírico de Aix-en-Provence.

Deporte[editar | editar la fonte]

El principal equipu deportivu de la ciudá ye Pays d'Aix, que compite na Lliga de Francia de Balonmano.

Educación[editar | editar la fonte]

Grandes escueles[editar | editar la fonte]

Una de les más vieyes escueles de la ciudá ye Arts et Métiers ParisTech (ENSAM), una gran escuela d'inxeniería. Ta asitiada nel centru dende 1843.

Instituciones universitaries[editar | editar la fonte]

  • Universidá de Aix-Marseille I.
  • Universidá de Aix-Marseille II.
  • Universidá de Aix-Marseille III.
  • Institutu d'Estudios políticos de Aix-en-Provence.

Personaxes[editar | editar la fonte]

Nacíos na ciudá[editar | editar la fonte]

Moraron na ciudá[editar | editar la fonte]

Hermanamientos[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 Error de cita: Etiqueta <ref> non válida; nun se conseñó testu pa les referencies nomaes cass
  2. INSEE (ed.): «Populations mánda-yos en vigueur à compter du 1er janvier 2010». Consultáu'l 20 de xunu de 2010.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Aix-en-Provence