Africada postalveolar sorda

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta

Plantía:Ficha de fonema La consonante africada postalveolar sorda ye un soníu consonánticu bien frecuente en munches llingües. El so símbolu nel alfabetu fonéticu internacional ye t͡ʃ (enantes [ʧ]), la unión ente una t y una ʃ. N'español esti soníu trescribir col dígrafu «ch».

Esti soníu suel ser la evolución de la consonante oclusiva velar sorda (k, nes llingües xermániques, llingües eslaves y Llingües romániques), o de la oclusiva dental sorda por un procesu de palatalización, especialmente al pie de una vocal fronteru.

Carauterístiques[editar | editar la fonte]

La zona d'articulación de la tʃ ta indicada col númberu 5.
  • La so manera d'articulación ye africáu, lo que significa que se produz primero una oclusión, al torgar el pasu del aire, y dempués dexándolo pasar de secute al traviés d'una vía estrecha causando una fricación.
  • El so puntu d'articulación ye postalveolar, lo que significa que s'articula per una parte cola parte delantera de la llingua detrás de la cresta alveolar, y per otra parte col cuerpu de la llingua que se doblar sobre'l cielu la boca.
  • La so fonación ye sorda, lo que significa que se produz ensin la vibración de les cuerdes vocales.
  • Ye una consonante oral, lo que significa que l'aire escápase namái pela boca.
  • Ye una consonante central, lo que significa que se produz dexando l'aire pasar percima de la parte media de la llingua, más que pelos llaos.

Trescripción[editar | editar la fonte]

L'Alfabetu fonéticu internacional usa dos calteres xuníos pa representar esti soníu: . Pueden tar xuníos con un arcu (t͡ʃ), o delles vegaes puede representase con un diacríticu so la t, (t̠ʃ). Enantes usábase la lligadura (ʧ). Otres trescripciones que s'usen pa esta consonante son:

  • c
  • č
  • ch
  • cs
  • cz
  • tc
  • tsch
  • tx

Presencia[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

Bibliografía utilizada[editar | editar la fonte]

  • «Brazilian Portuguese», Journal of the International Phonetic Association 34 
  • «The Bimoraic Foot in Rotuman Phonology and Morphology», Oceanic Linguistics 33(2) 
  • Ladefoged, Peter (2005). Vowels and Consonants, Second, Blackwell.ʈ
  • «Castilian Spanish», Journal of the International Phonetic Association 33 
  • «Italian», Journal of the International Phonetic Association 34 
  • «Standard Georgian», Journal of the International Phonetic Association 36 
  • Watson, Janet (2002). The Phonology and Morphology of Arabic. Nuevu York: Oxford University Press.



Idioma Pallabra AFI Significáu
Albanés çelur [t͡ʃɛluɾ] abrir
Alemán tschinelle [t͡ʃiˈnɛlə] platillo (música)
Amháricu አንቺ [ant͡ʃi] tu (femenín)
Azerí Əkinçi [ækint͡ʃi] llabrador
Catalán atxa [at͡ʃa] ciriu |- Checu morčy [mo̞rt͡ʃɛ] cobaya
Coptu dialeutu bohairico ϭⲟϩ [t͡ʃoh] tocar
Esperantu ĉar [t͡ʃar] porque |- Español fecha [ˈfet͡ʃa]
Euskera txalupa [t͡ʃalupa] barca |- Feroés tjørn [t͡ʃɶtn] llagu |- Gaélicu escocés slàinty [slaːnt͡ʃə] salú |- Gallego chover [t͡ʃober] llover
Xeorxanu[1] იხი [t͡ʃixi] impás
Hebréu צ'כיה [t͡ʃɛxja] Chequia
Húngaru gyümölcs [ɟymølt͡ʃ-yː] zusmiu
Inglés bleach [bliːt͡ʃ] llexía
Italianu[2] ciao [t͡ʃao] hola/adios
Malayu coci [t͡ʃut͡ʃi] llavar
Maltés bliċ [blit͡ʃ] legía
Noruegu kjøkken [t͡ʃøkːen] cocina
Persa چوب [t͡ʃoːb] madera
Portugués brasileñu[3] presidenty [pɾeziˈdẽt͡ʃi] presidente |- Quiché K'ichy' [kʼit͡ʃyʔ] quiché
Rotuman[4] joni [ˈt͡ʃɔnin] fuxir
Rumanu cer [t͡ʃy̞r] cielu
Serbo-Croata Чоколада/čokoláda [t͡ʃɔkɔˈdar] chocolate
Suaḥili jicho [ʄit͡ʃo] güeyu
Turcu oçak [ut͡ʃak] avión
Ucraínanu чотири [t͡ʃo̞ˈtɪrɪ] cuatro