Abilsu de Challenger

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Localización del abilsu Challenger.

El abilsu Challenger[1] (fuesa de Challenger[2][3] o torca de Challenger)[4][5] ye'l puntu más fondu midíu nos océanos. Atopar nel grupu de les isles Marianes, nel estremu sur de la fuesa de les Marianes, nel océanu Pacíficu. La tierra más cercana ye la isla Fais, una de les isles esteriores de Yap, 289 km al suroeste, y Guam, 306 km al nordés. La fuesa foi nomada n'honor al barcu de la Marina Real Británica HMS Challenger, que participó nel descubrimientu de la fuesa en 1875.

Fondura[editar | editar la fonte]

La presión del abilsu ye aprosimao 1095 vegaes mayor que la de la superficie.

La espedición Challenger (dend'avientu de 1872 hasta mayu de 1876) foi la primera en sondiar les fondures conocíes güei como l'abilsu de Challenger. El primer sondéu foi fechu'l 23 de marzu de 1875, na estación 225. La fondura rexistrada foi de 4475 braces ingleses (8184 m), a partir de dos sondeos separaos.

El llibru de Sir John Murray The Depths of the Ocean (Les fondures del océanu), del añu 1912, rexistra la fondura del abilsu como de 9636 m. Sir John, entós un home nuevu, foi unu de los científicos de la espedición. La páxina 131 del llibru de Murray referir al abilsu. Tolos informes orixinales de la espedición Challenger pueden ser vistos n'Internet, na Biblioteca Challenger.[6]

En 1951, unos 75 años dempués del so descubrimientu, la fuesa de les Marianes foi esquizada por completu pol navío de l'Armada Real Británica HMS Challenger, llamáu asina pol barcu de la espedición orixinal. Mientres esta travesía, la parte más fonda de la fuesa foi midida usando sondéu per ecu, una forma muncho más precisa y senciella de midir la fondura que'l métodu usáu pola espedición orixinal. El HMS Challenger midió una fondura de 5960 braces (10 900 m) nes coordenaes 11°19′N, 142°15′Y.

El 23 de xineru de 1960, el batiscafu suizu Trieste, adquiríu pola Armada de los Estaos Xuníos, baxó al fondu oceánicu, tripuláu pol oceanógrafu Jacques Piccard (que xunto col so padre, Auguste Piccard, diseñó'l sumergible usáu nel descensu) y el teniente Don Walsh.

En 1984, un navío oceanográficu xaponés estudió'l fondu con un sónar y calculó la fondura del abilsu en 10 923 metros.

En 2009 producióse un nuevu descensu al abilsu, col Nereus.[7]

En 2012 James Cameron baxó hasta los 10 898 metros de fondura nel Deepsea Challenger y convirtióse d'esa manera en La primer persona en baxar en solitariu al puntu más baxu de la tierra.[8]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Probablemente "Abilsu Challenger" sía un anglicismu. Les fontes más antigües (n'español) falen de "fuesa del Challenger", "fuesa de Challenger" o "fuesa Challenger" y de "torca del Challenger", "torca de Challenger" o "torca Challenger".
  2. El mar de Puertu Ricu, Suárez Caabro
  3. Vademecum Remer
  4. El nuevu derechu del mar, Silenzi de Stagni
  5. Blanco y Negru 18/7/1993
  6. Library of 19th Century Science
  7. BBC (3 de xunu de 2009). «Robot sub reaches deepest ocean» (español). Consultáu'l 3 de xunu de 2009.
  8. National Geographic (26 de marzu de 2012). «James Cameron Now at Ocean´s Deepest Point» (inglés). Consultáu'l 26 de marzu de 2012.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Coordenaes: Coordenaes: Formatu non reconocíu
{{#coordinates:}}: Llonxitú inválida



Abismo de Challenger