Serbocroata

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Gtk-find-and-replace.svg
Esti artículu necesita una revisión por un correutor qu'ha d'ameyorar la so ortografía, la so gramática, la so sintaxis o'l so vocabulariu. Tamién, iguar les referencies o semeyes o con enllaces francíos.
(ver la llista completa d'artículos pa correxir)


Idioma faláu na antigua Yugoslavia por diferentes pueblos eslavos.

Serbo-croata (Српско-хрватски / srpsko-hrvatski)
Faláu en: ?
Rexón: Los Balcanes
Númberu de falantes: ?
Llugar pol númberu: ??
Clasificación xenética: Indoeuropéu

 Llingües eslaves
  Llingües eslaves meridionales
   Llingües eslaves del sureste
    Serbiu / Croata

Estatus oficial
Llingua Oficial de:X X
Códigu
ISO 639-1 X
ISO 639-2(B) X
ISO 639-2(T) X
SIL sh
Serbo croatian language2005.png
Diferent idioma of the Serbios idioma, Croatas idioma, Bosnios idioma or family grop Serbo-Croatian diasystem (as of 2006)

Fálanlu los serbios (8, 5 mill.), los montenegrinos (600.000), los croatas (6,5 millones) y los musulmanes bosnios (2,1 mill.). Amás ye usáu tolos díes poles minoríes serbias y croatas nos siguientes países: Austria, Hungría, Rumanía, na provincia italiana de Molise (italocroata), nos EEUU, Canadá, Australia, Suecia y Alemaña.

El termu llingüísticu y xeneral ye serbo-croata. en Serbia y na República Serbia llámase oficialmente.

Esta llingua tien cuatro nomes, ún hestóricu y llingüísticamente motiváu (serbocroata) y otres tres políticamente motivaos nún sentíu relixosu (étnicamente los tres pueblos -serbios, croatas y bosnios musulmanes- son de la mesma etnia: eslavos meridionales occidentales):

  • Serbiu: nome emplegáu en Serbia, Montenegro y na República Serbia en Bosnia (serbocroata faláu pelos cristianos ortodoxos d'estes fasteres).
  • Croata: emplegáu en Croacia y pelos croatas de la Federación croato-musulmana de Bosnia (serbocroata faláu pelos cristianos católicos d'estes fasteres).
  • Bosniu: namás ye emplegáu pelos musulmanes bosnios (serbocroata faláu pelos musulmanes de Bosnia).
Eslavia
Esti artículu forma parte de la serie
Llingües eslaves
Tueros llingüísticos

Eslavu Meridional


búlgaru-macedoniu
serbiu-croata-bosniu
eslovenu

Eslavu Occidental
Eslavu Oriental

Dialeutos[editar | editar la fonte]

Hai tres dialeutos prencipales (que nun se cuerresponden coles denominaciones política-relixoses "serbiu"/"croata"/"bosniu"):

  • Štokavianu (la pallabra pa "qué" ye "što"). Ye la base del serbocroata moderno. Toa Bosnia y la mayor parte de Serbia, Montenegro y Croacia son de dialeutu "što".
  • Kajkavianu (pa "qué" emplégase "kaj"). Siéntese en delles partes de Croacia.
  • Čakavianu (pa "qué" úsase "ča"). Siéntese en delles partes de Croacia.

Dientru del štokavianu hai otra diferenciación dialeutal:

  • Ekavianu (una antigua vocal del antiguu eslavu eclesiásticu da "e", p.e. "mleko", lleite): faláu en Serbia Central, Vojvodina (tamién parte de Serbia) y en Croacia occidental (redolada de Osijek y Našice (Eslavonia). Ye la base del "serbiu estándar".
  • Ijekavianu (esta vieya vocal > "ije", p.e. "mlijeko"): faláu en Dalmacia meridional (Croacia), Serbia occidental y pelos serbios de la República Serbia, en Montenegro y pelos croatas y musulmanes bosnios al oriente del ríu Neretva. Ye la base del "croata estándar" y del "bosniu estándar".
  • Ikavianu ("mliko"): faláu en Croacia septentrional y occidental y pelos croatas y musulmanes bosnios al oeste del Neretva.

Diferencies lésiques

Asturllionés Serbiu Croata Bosniu musulmán
milenta/mil hiljada tisuća hiljada
tisuća
Xineru 1 januar siječanj januar
siječanj
mesa sto
astal
trpeza
stol
trpeza
sto
hastal
fábrica fabrika tvornica fabrika
tvornica
arroz pirinač riža riža
cenahoria šargarepa mrkva mrkva
aceite ulje
zejtin
ulje ulje
espinaques spanać špinat špinat
fútbol fudbal nogomet nogomet
tren voz vlak voz
onda talas val talas
proporiu sopstveno vlastito vlastito
carretera 2 put
cesta
drum
džada
put
cesta
put
cesta
džada
Poro:
pa otac otac babo;
tomate paradajz rajčica paradajz

Los meses

Asturllionés Croata Serbiu Bosniu musulmán
Xineru Siječanj Januar Januar
Siječanj
Febreru Veljača Februar Februar
Veljača
Marzu Ožujak Mart Mart
Ožujak
Abril Travanj April April
Travanj
Mayu Svibanj Maj Maj
Svibanj
Xunu Lipanj Jun Jun
Lipanj
Xunetu Srpanj Jul Jul
Srpanj
Agostu Kolovoz Avgust August
Kolovoz
Setiembre Rujan Septembar Septembar
Rujan
Ochobre Listopad Oktobar Oktobar
Listopad
Payares Studeni Novembar Novembar
Studeni
Avientu Prosinac Decembar Decembar
Prosinac