Serbocroata
Idioma faláu na antigua Yugoslavia por diferentes pueblos eslavos.
| Serbo-croata (Српско-хрватски / srpsko-hrvatski) | |
|---|---|
| Faláu en: | ? |
| Rexón: | Los Balcanes |
| Númberu de falantes: | ? |
| Llugar pol númberu: | ?? |
| Clasificación xenética: | Indoeuropéu Llingües eslaves |
| Estatus oficial | |
| Llingua Oficial de:X | X |
| Códigu | |
| ISO 639-1 | X |
| ISO 639-2(B) | X |
| ISO 639-2(T) | X |
| SIL | sh |
Fálanlu los serbios (8, 5 mill.), los montenegrinos (600.000), los croatas (6,5 millones) y los musulmanes bosnios (2,1 mill.). Amás ye usáu tolos díes poles minoríes serbias y croatas nos siguientes países: Austria, Hungría, Rumanía, na provincia italiana de Molise (italocroata), nos EEUU, Canadá, Australia, Suecia y Alemaña.
El termu llingüísticu y xeneral ye serbo-croata. en Serbia y Montenegru y na República Serbia llámase oficialmente.
Esta llingua tien cuatro nomes, ún hestóricu y llingüísticamente motiváu (serbocroata) y otres tres políticamente motivaos nún sentíu relixosu (étnicamente los tres pueblos -serbios, croatas y bosnios musulmanes- son de la mesma etnia: eslavos meridionales occidentales):
- Serbiu: nome emplegáu en Serbia y Montenegru y na República Serbia en Bosnia (serbocroata faláu pelos cristianos ortodoxos d'estes fasteres).
- Croata: emplegáu en Croacia y pelos croatas de la Federación croato-musulmana de Bosnia (serbocroata faláu pelos cristianos católicos d'estes fasteres).
- Bosniu: namás ye emplegáu pelos musulmanes bosnios (serbocroata faláu pelos musulmanes de Bosnia).
 |
||
| Esti artículu forma parte de la serie Llingües eslaves |
||
| Tueros llingüísticos | ||
|
Dialeutos [editar]
Hai tres dialeutos prencipales (que nun se cuerresponden coles denominaciones política-relixoses "serbiu"/"croata"/"bosniu"):
- Štokavianu (la pallabra pa "qué" ye "što"). Ye la base del serbocroata moderno. Toa Bosnia y la mayor parte de Serbia y Montenegru y Croacia son de dialeutu "što".
- Kajkavianu (pa "qué" emplégase "kaj"). Siéntese en delles partes de Croacia.
- Čakavianu (pa "qué" úsase "ča"). Siéntese en delles partes de Croacia.
Dientru del štokavianu hai otra diferenciación dialeutal:
- Ekavianu (una antigua vocal del antiguu eslavu eclesiásticu da "e", p.e. "mleko", lleite): faláu en Serbia Central, Voivodina (tamién parte de Serbia) y en Croacia occidental (redolada de Osijek y Našice (Eslavonia). Ye la base del "serbiu estándar".
- Ijekavianu (esta vieya vocal > "ije", p.e. "mlijeko"): faláu en Dalmacia meridional (Croacia), Serbia occidental y pelos serbios de la República Serbia, en Montenegru y pelos croatas y musulmanes bosnios al oriente del ríu Neretva. Ye la base del "croata estándar" y del "bosniu estándar".
- Ikavianu ("mliko"): faláu en Croacia septentrional y occidental y pelos croatas y musulmanes bosnios al oeste del Neretva.
Diferencies lésiques
| Asturllionés | Serbiu | Croata | Bosniu musulmán |
|---|---|---|---|
| milenta/mil | hiljada | tisuća | hiljada tisuća |
| Xineru 1 | januar | siječanj | januar siječanj |
| mesa | sto astal trpeza |
stol trpeza |
sto hastal |
| fábrica | fabrika | tvornica | fabrika tvornica |
| arroz | pirinač | riža | riža |
| cenahoria | šargarepa | mrkva | mrkva |
| aceite | ulje zejtin |
ulje | ulje |
| espinaques | spanać | špinat | špinat |
| fútbol | fudbal | nogomet | nogomet |
| tren | voz | vlak | voz |
| onda | talas | val | talas |
| proporiu | sopstveno | vlastito | vlastito |
| carretera 2 | put cesta drum džada |
put cesta |
put cesta džada |
| Poro: | |||
| pa | otac | otac | babo; |
| tomate | paradajz | rajčica | paradajz |
Los meses
| Asturllionés | Croata | Serbiu | Bosniu musulmán |
|---|---|---|---|
| Xineru | Siječanj | Januar | Januar Siječanj |
| Febreru | Veljača | Februar | Februar Veljača |
| Marzu | Ožujak | Mart | Mart Ožujak |
| Abril | Travanj | April | April Travanj |
| Mayu | Svibanj | Maj | Maj Svibanj |
| Xunu | Lipanj | Jun | Jun Lipanj |
| Xunetu | Srpanj | Jul | Jul Srpanj |
| Agostu | Kolovoz | Avgust | August Kolovoz |
| Setiembre | Rujan | Septembar | Septembar Rujan |
| Ochobre | Listopad | Oktobar | Oktobar Listopad |
| Payares | Studeni | Novembar | Novembar Studeni |
| Avientu | Prosinac | Decembar | Decembar Prosinac |
