Sadam Husein

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Gtk-find-and-replace.svg
Esti artículu necesita una revisión por un correutor qu'ha d'ameyorar la so ortografía, la so gramática, la so sintaxis o'l so vocabulariu. Tamién, iguar les referencies o semeyes o con enllaces francíos.
(ver la llista completa d'artículos pa correxir)


Sadam Husein

Saddam Husein
Orde: Presidente del Conseyu del Mandu Revolucionariu Iraquín
5u Presidente d'Iraq
Mandatu: del 16 de xunetu de 1979 al 9 d'abril de 2003
Predecesor: Ahmed Hassan al-Bakr
Socesor: Autoridá Provisional de la Coalición
Nació'l: 28 d'abril de 1937
Nació en: Tikrit (Iraq)
Pareya: Sajida Talfah
Samira Shahbandar
Nidal al-Hamdani
Profesión: Militar
Partíu políticu: Partíu Árabe Socialista Baaz


Ṣaddām Ḥusayn Abd al-Maŷīd al-Takrītī (n' árabe, صدام حسين عبد المجيد التكريتي, trescritu davezu nos medios de comunicación como Saddam Husein) foi un políticu y militar sunita iraquín (28 d'abril de 1937 - 30 d'avientu de 2006), y foi dictador del so país nel períodu 1979-2003.

Primeros años[editar | editar la fonte]

Saddam Hussein nació na pequeña aldea de Al-Awja, a la vera'l ríu Tigris el 28 d' abril de 1937, dientro d'una familia ensin tierres. Analfabetu fasta los 10 años, Saddam Hussein, pasó la so infancia con so ma y el so padrastru. So pá morriere o abandonare el llar, según distintes versiones cuando tenía pocos meses.

Según espublizó la BBC mundu,el so sofitu familiar mayor foi so tíu maternu, Khairalah Tulfah. Con él, Saddam Hussein foi a vivir a Bagdad ya ingresó nel Partíu del Renacimientu Árabe Socialista (Baas) -d'ideoloxía llaica, nacionalista y revolucionaria- en 1957.

Yera la dómina na que les universidaes iraquines vivíen un clima de refuga foondera'l colonialismu británicu y pola intervención política de los Estaos Xuníos. Hussein foi parte d'esi ambiente y dempués de ser rechazáu pola Academia Militar de Bagdad pol probe currículum académicu, decidió participar más activamente nes aiciones del Partíu Baas.

El 7 d'ochobre de 1959, Saddam Hussein formó parte d'un comandu de diez activistes del Baas que atentaron contra la vida del primer ministru Abdel Karim Kassem, un militar golpista qu'instaurare la primera república en Iraq, tres derrocar y asesinar al rei Faisal II y a tola so familia un añu enantes.

L'atentáu contra Kassem fracasó y Saddam Hussein finó feríu nuna pata, una condena a muerte y un esiliu forzáu, primero en Siria y dempués n'Exiptu. El presidente exipcianu, Gamal Abdel Nasser, tomólu baxo la so proteición y facilitó-y la entrada na Universidá d'El Cairo, onde cursó estudios de derechu.

Nes files del Partíu Baas[editar | editar la fonte]

Hussein permaneció n'Exiptu dende 1959 a 1963 cuando tornó a Bagdad, depués de qu'otru güelpe militar -esta vegada d'un grupu formáu por baasistas y nasseristas- derrocara y executara a Abdel Karim Kassem y formara el Conseyu del Mandu Revolucionariu (CMR).

Siguió una década de lluchas fratricides nel CMR, demientres la que Saddam Hussein empincipió a creyar la so lleenda. En 1964 foi arrestáu, tres la depuración de los baasistas, un añu depués, dientro prisión pasó a ser escoyíu vicesecretariu del Mando Rexonal del Baas. Y a entamos de 1966 fugóse de la prisión aprofitando un treslladu a otru centru. El 17 de xunetu de 1968, otru güelpe d'estáu -nel que les milicies organizaes y unviaes por Saddam Hussein dende'l so abellugu clandestín tovieron un papel central- colocó al Partíu Baas nel poder en solitario.

L'ascensu de Hussein de magar aquello foi imparable. Saddam foi nomáu vicepresidente en funciones del nuevu CMR primero, y en payares de 1969 convirtióse en vice presidente de la República.

Al frente de la policía secreta iraquí organizó la purga de disidentes políticos y, posu ente pasu, foi incorporando a miembros del so clan, "el clan de Tikrit" a tolos mecanismos del poder. Sin facer carrera militar, Saddam Hussein pasó de teniente xeneral en 1973 a xeneral en 1976 pa, cuando se fizo definitivamente col poder, el 16 de xunetu de 1979, auto nomarse mariscal. La so llegada a la presidencia foi dempués de la conveniente renuncia Ahmed Hassan al-Bakr.

Vida política[editar | editar la fonte]

De magar 1974 constituyóse nel home fuerte del Partíu Árabe Socialista Baaz y del réximen. Designáu presidente de la República en 1979, la so ambiciosa política militar llevaronlu a una guerra contra Irán (1980-88), na que cuntó col sofitu de Estaos Xuníos, Francia y la XRSS.

El 2 d'agostu de 1990, Iraq invadió y anexionóse Kuwait. A entamos de 1991, una coalición internacional dirixía por Estados Xuníos obligó a Iraq a retirarse de Kuwait demientres la Primer Guerra del Golfu, aqnue non fueron quien a derrocalu.

Pesie a la derrota,caltuvose de presidente de la República y del Conseyu del Mandu Revolucionariu, fasta que una invasión y ocupación militar de tropes de los Estaos Xuníos y britániques y sofitada por una colición internacional na que s'alcontraba España lu derroque na denomada Segunda Guerra del Golfu.

Tuvo fuxíu demientres meses fasta que'l 13 d'avientu de 2003, Saddam Husein fue arrestáu nuna operación conxunta ente efectivos kurdos iraquinos y el Exércitu de los Estaos Xuníos mientres taba escondíu nun sótanu nos alrrodios de la so llocalidá natal, Tikrit..

El 5 de payares de 2006, tres dos años de xuiciu, Hussein foi condenáu, xunto con otros dos acusaos, "a morir na forca" pol Altu Tribunal Penal iraquín, que lu alcontró culpable de un crimen contra la Humanidá, pola execución de 148 chiítes de la aldega de Duyail en 1982. Tamién se-y atribuye la so responsabilidá nel ataque químicu a Halabja (1988), l' aplastamientu de la rebelión chiíta (1991) les fuexes comunes (1991), la guerra contra Irán (1980-88) y la invasión de Kuwait (1990).

Nel momentu de la sentencia (morir aforcáu) el día 5 de payares de 2006, Hussein pronunció les pallabres:

"¡Llarga vida a Iraq, llarga vida a los iraquíes! ¡Alá ye más grande que'l ocupante!"

El 28 d'avientu de 2006, El Altu Tribunal Penal iraquín confirmó la orde d'execución de Saddam pal 2 de xineru de 2007. Los altos funcionarios iraquies apresuraronse a tomar la decisión de la so muerte enantes de la llegada del 2007. Saddam Hussein foi executáu'l 30 d'avientu de 2006[1][2]. Foi aforcáu a les 6:00 A.M hora llocal d'Iraq (UTC+3), polos cargos de crímenes contra la humanidá.

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • "La gran guerra por la civilización. La conquista de Oriente Próximo" ("The Great War for Civilization. The Conquest of the Middle East"), 2005. (ISBN:84-672-1726-X)

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Predecesor:
Ahmad Husayn Khudayir as-Samarrai
Presidentes d'Iraq
19 de xunetu de 1979 - 9 d'abril de2003
Socesor:
Abolíu
Autoridá Provisional de la Coalición con Jay Garner comu Director de la Oficina pa la Reconstrucción y Asistencia Humanitaria
Predecesor:
Ahmed Hassan al-Bakr
Primer Ministru d'Iraq
1979 - 1991
Socesor:
Sa'dun Hammadi
Predecesor:
Ahmad Husayn Khudayir as-Samarrai
Primer Ministru d'Iraq
1994 - 2003
Socesor:
Iyad Allawi