Ruenes

De Uiquipedia

Ruenes ye una parroquia y un llugar del conceyu asturianu d'El Valle Altu Peñamellera (Peñamellera Alta). La so parroquia s'esparde per 10,95 km², y nella viven 142 habitantes (INE, 2007). Amás del nuedu poblacional, Ruenes tien tamién los barrios que van darréu: El Cau, Rozacanal, La Busteriza, La Collá, El Ríu (El Ríu Santamaría) y Rieña.

Ruenes tien tres cases sollariegues: "La Portilla" y "La Torre", con escudos nobiliarios de los Mier; y, nel barriu La Collá, "El Palación", con escudos de los Mier, los Estrada y los Noriega. Tamién destaquen la ilesia parroquial de Ruenes, del sieglu XVI; la capiella Samartín, anguaño argayada, n'El Cau; la capiella Santana, anguaño desaparecida, en La Collá; y la capiella d'El Ríu, d'orixe medieval, magar que n'esta dómina pue datase como del sieglu XVI. Ye precisamente nesi barriu d'El Ríu ú se cellebra una romería n'honor de la Virxe del Monte al caberu d'agostu. La otra fiesta cellébrase nel nuedu principal (Ruenes) el 15 d'agostu y ta dedicda a la Virxe de l'Ascensión. En cuantes a l'arquitectura de los sieglos XIX y XX, son destacables delles cases de calter indianu o señoriales, principalmente en Ruenes, como Villa Elena, pero tamién nos barrios de Tresendín y La Pesa.

Mención aparte merez la bayura de molinos qu'había na parroquia y que s'esparcen pelo llargu de los abondantes ríos que, dende los pies del Cuera, baxen con fuercia hasta'l ríu Ḥana. Güei tovía puen vese abondo d'ellos, magar que'l so estáu seya ruinosu.

La bebida típica ye la sidra. Pa ellaborala Ruenes tien dellos llagares d'usu comunal o familiar, magar que munchos menos de los qu'esistíen nes dómines pasaes.

El deporte por escelencia son los bolos. En Ruenes xuégase la modalidá palma (o birle), magar que con riegles distintes al restu los pueblos, y ello porque ta xusto nel llugar onde s'amiesten esta modalidá y la cuatriada. Esisten dos boleres, una en Ruenes y otra n'El Ríu.

Nos sieglos XIX y XX esplotáronse los yacimientos de fierro que salpiquen les cuestes del Cuera y que ya veníen usándose dende, polo menos, el sieglu XVIII. En 1970 cesó del tou la actividá minera dexando una güelga imborrable tanto nel paisaxe físicu como na memoria coleutiva de la parroquia. El pieslle de les mines aceleró vertixinosamente la despoblación del pueblu.

Ruenes, dende'l sieglu XIX, foi un sitiu de salida d'emigrantes, primero pa Cuba, EEUU y México; y, yá na dómina de los años 60, pa zones urbanes asturianes y del restu d'España, pa Europa y tamién p'América (México principalmente). A resultes d'ello, anguaño tien una población pervieya. Les actividaes más comunes son la ganadería, la construcción y los servicios, sobre tóo la reconversión de cases y cuadres n'hoteles y apartamentos turísticos.

Ruenes nómase la "Capital del Cuera" por ser el pueblu con mayor dominiu de pastos n'esti monte oriental asturianu.

[editar] Enllaces esternos

• Noticies de Ruenes: coses del pueblu de Ruenes y la su xente (asturianu y castellano)