Rueda

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Uiquipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener
Pa otros usos d'esti términu, ver Rueda (dixebra). Disambig.svg

Semeya de la rueda d'un xarré.

Una rueda ye un dispositivu de manera circular o discoidal. Ye una de les máquines elementales, o máquines cencielles.

Mecánica[editar | editar la fonte]

Les ruedes puen sofitase nuna exa, que cuando se xune a un tercer oxetu, como'l cuerpu d'un vehículu, tresmíten-y la enerxía llinial de manera mui eficaz. La rueda tien la ventaxa respeutu a otros mecanismos, como los skis d'un trinéu o otros mecanismos asemeyaos, de tener un momentu pequeñu, amenorgando el rozamientu cola superficie. Darréu d'esto, los vehículos puen avanzar más con menos fuercia.


Hestoria[editar | editar la fonte]

La rueda considérase ún de los inventos claves na Hestoria de la Humanidá, xunto col fueu. Inventóse de manera independiente por delles cultures. Munchos autores alluguen la primera apaición alrodiu del 4.000 edC., nes antigües Cultures Mesopotámiques (Sumerios). Otres apaiciones independientes allúguense na China, nel añu 2.800 edC., y nes cultures azteques ya inca nel 1.500 edC, magar qu'estes caberes, darréu de la falta d'animales de fexa, namái apaez como elementu ensamando xuguetes. Paez ser que la rueda nun yera conocía n'otres cultures como los pueblos sosah.arianos y n'Australia, hasta los contautos recién colos pueblos euroasiáticos.

Otres fontes afiten que nació n'Eslovenia au nel añu 2003 afayaren una rueda que tien ente 5.100 y 5.350 años.

Nun ye dable conocer alrodiu de qué idea surdió el primer desendolcu de la rueda, magar que ye dable teorizar que surdió de l'adicamientu direutu de la natura. Por exemplu, al mirar ententes cómo una piedra plana se desplazaba de manera abegosa comparada con otra más proporcionada, o les pelles de ñeve, o un tueru de lleña...

La rueda patentóse en 2001 pol abogáu australianu John Keogh, col nome de "Dispositivu d'aida pal tresporte circular". L'oxetu d'esta patente nun yera otru que'l d'amosar les imprecisiones ya ineficacies del sistema modernu de patentes.


rueda
Wikimedia Commons tien archivos rellacionaos con: