Real Academia Asturiana de les Artes y les Lletres
La Real Academia Asturiana de les Artes y les Lletres foi una institución creada na villa de Xixón el 10 de febreru de 1919 cola presidencia d'honor del Príncipe d'Asturies.
Tabla de conteníos |
[editar] Aniciu
Nel Xixón d'aquella dómina xuntaben la mayoría d'escritores n'asturianu. Yera'l tiempu del Rexonalismu, con un enfotu claramente cultural, que recibiera aportes del Carlismu. La xente escritor y esmolecío pol tema llingüísticu (y bien d'esta xente refuxó nel elementu llingüísticu) caltuvo ello como principal xera. Asina foi que, la llingua, foi xunto a la música, el so principal elementu d'estudiu y preocupación, tanto científico como político.
1919 foi tamién l'añu de la creación de la Real Academia de la Llingua Vasca, o Euskaltzaindia; y yá n'Asturies dende Xovellanos había la idega de la creación d'una institución pal estudiu y fixación del idioma.
Too ello desendolcó na creación d'esta institución.
[editar] Lema
El lema de la Real Academia Asturiana de les Artes y les Lletres yera "Academia Asturiana d'Artes y Lletres, investiga, conserva y purifica".
[editar] Organigrama
- El so presidente primeru foi don Calixo Rato y Roces.
- El so secretariu Fabriciano González
- El so bibliotecario-archiveru Francisco Gonźalez Prieto
Otros académicos destacaos foren, como exemplu, Emilio Robles Muñiz, más conocíu por (Pachín de Melás), o José García Peláez, (Pin de Pría).
[editar] Esmolecimientos
De según los sos reglamentos aprobaos el 15 de marzu de pa esi añu, la Real Academia tien d'ámbetu pa facer el so trabayu les siguientes estaxes:
- 1. Facer un diccionariu y una gramática de la llingua asturiana, amás d'espublizar una revista.
- 2. Ocupase de la poesía y la lliteratura asturiana.
- 3. Dedicase a crear un Teatru n'asturianu.
- 4. Encargase del estudiu de la música popular asturiana.
[editar] Muerte
Cola crisis económica de los años 30 y la propia crisis del asturianismu cultural a finales de los años 20 la Real Academia foi morriendo; d'una por falta d'apoyu económicu, d'otra pola falta del sofitu d'una clase fuerte burguesa, cosa que nel casu vascu o catalán nun socediera.
Sicasí, munchos de los académicos foren "abellugar" les sos inquietúes asturianistes y intelectuales nel RIDEA, creáu nel 1945, qu'a traviés de les sos monografíes dialectales y de la so lliteratura de vezos, fizo delles vueltes d'institución llingüística del asturianu, agospiando estudiosos, hasta'l Surdimientu.
[editar] Bibliografia
- González Delgado, Ramiro - Pachín de Melás, Obra completa 1. Trabe, Uviéu 2001, Edición pa la XXII Selmana de les Lletres Asturianes.
