Ramón d'Andrés

Ramón d'Andrés (Madrid, 28 de mayu de 1959) ye un filólogu rellacionáu col estudiu del asturianu.

Ye fiyu del escritor popular n'asturianu Manuel d'Andrés Fernández "Mánfer de la Llera". Crióse en Xixón, ciudá na que vivió la mayor parte de la so vida. Ye profesor titular de Filoloxía Española y Asturiana na Universidá d'Uviéu au entamó a impartir la primer asignatura de Llingua Asturiana (1985) y au lleó la so tesis de doctoráu, la primer realizada sobro sociollingüística asturiana y redactada nesa llingua (1988). Les sos investigaciones tan centraes n'aspectos gramaticales y sociollingüísticos del asturianu. Tamién realiza un intensu llabor de divulgación en llibros, ensayos y artículos de prensa.

Del añu 2000 dirixe'l proyectu Estudiu de la Transición Llingüística na Zona Eo-Navia, Asturies (ETLEN), una investigación d'horiometría dialectal (midimientu matemático-estadísticu de la frontera ente dos dominios llingüísticos) y de dialectometría según la Escuela de Salzburgo.

Los sos llibros más importantes son:

• Diccionariu Temáticu Asturianu (1991)
• Allugamientu de los pronomes átonos col verbu n'asturianu (1993)
• Encuesta sociollingüística nuna parroquia asturiana (Deva-Xixón) (1993)
• Gramática práctica de asturiano (1997)
• Vocabulariu asturianu de la mina (1997)
• Llingua y Xuiciu (VII Premiu d'Ensayu Máximo Fuertes Acevedo)
• Reivindicación llingüística: unes reflexones (2002)
• Cuestiones d'asturianu normativu (3 vols., 2001-2003)
• Juicios sobre la lengua asturiana. Algunas cuestiones básicas acerca del debate lingüístico en Asturias (2002)
• Diccionario Toponímico del Concejo de Gijón (2008)
• L'Asturianu que vien (2009)

Ente los sos artículos puen destacase:

• Los pronomes reflexivos átonos n'asturianu (1994)
• La llingua asturiana na sociedá (1995)
• Lingüística y sociolingüística en el concepto de dialecto (1997)
• L'asturianu mínimu urbanu. Delles hipótesis (2002).

Ye miembru numerariu de l'Academia de la Llingua Asturiana, na que trabayó intensamente nes Normes Ortográfiques y Conxugación de Verbos, na Gramática de la Llingua Asturiana y nel Diccionariu de l'Academia de la Llingua Asturiana. Pertenez a la Fundación “Caveda y Nava”, de la que foi secretariu, entidá que busca'l consensu llingüísticu n'Asturies. Ye miembru del grupu d' investigación Seminariu de Filoloxía Asturiana, de la Universidá d'Uviéu. En 2003-2007 exerció'l cargo de Xefe de la Oficina de Política Llingüística del Principáu d'Asturies. Ye miembru de la Xunta Asesora de Toponimia del Principáu d'Asturies, de la que foi secretariu nel períodu mentáu.