País Llionés

De Uiquipedia

(Redirixío dende País Lleonés)

Saltar a: navegación, busca

País Llionés

Superficie

38.476 km²

Población

1.071.046

Xentiliciu

llionés/a

Comunidá Autónoma actual

Castiella y Lleón

El País Llionés ye'l nome que-y dan dellos sectores de calter rexonalista o nacionalista al territóriu compuestu poles provincies Llión, Zamora y Salamanca, anguaño enxertaes na comunidá autónoma de Castiella y Lleón, y que s'identifiquen col antigu Reinu de Llión.

Tabla de conteníos

1 Xeografía
2 Historia
3 Cultura
4 Comarques
5 Organizaciones civiles y Partíos políticos

[editar] Xeografía

El País Llionés llenda al norte con Asturies, al noroeste con Galicia y al oeste y suroeste con Portugal, y al sur col Sistema Central. Los sos ríos más importantes son el Douru, l'Esla, el Tormes, l'Órbigu y el Sil.

[editar] Historia

Las oríxenes del País Llionés se remontaríen al treslláu a Llión, nel añu 914, de la corte del Reinu d'Asturies, durante el reináu d'Ordoño II, dando llugar al Reinu de Llión.

El Reinu de Llión espárdese pel Dueru y el Sistema Central hasta la rexón d'Estremadura. Durante'l reináu de Ramiro II prodúcense lluches internes y el conde Fernán González, en 929, separta el Condáu de Castiella del Reinu de Llión, lo qu'orixinará el posterior Reinu de Castiella. Demientres un sieglu, Castiella y Llión siguieron separtaos, pero nel añu 1037 muerre Vermudo III, rei de Llión, nel campu de batalla escontra el so cuñáu, Fernando I, que xune pola primer vegada los dos reinos baxo una mesma corona. A la muerte de Fernando I, el reinu dixébrase outra vez en Llión y Castiella, pero Sanchu II entama una campaña militar escontra los llioneses. El rei de Castiella muerre nel asaltu, y d'esta manera algama la corona de Llión a Alfonso VI, quien nun sólu caltién el Reinu, sinón que posteriormente someterá Castiella. Nel reináu d'Alfonso VI consolídase'l poder del monarca llionés sobre Castiella, el cual ye reconocíu Emperador de los Reinos Hispanos pol Papa Gregorio VII. Tres d'una etapa d'esplendor imperial, la unidá desvanezse, esapaeciendo tamién el títulu d'emperador de Llión. El so fíu Fernando II herieda Llión, baxo'l so mandatu se tornen más dures les griesques nes llendes con Castiella, y Portugal independízase. Alfonso IX impulsó la espansión territorial, pero l'enfrentamientu con Castiella dexó a Llión fuera de la victoria cristiana na batalla de Las Navas de Tolosa. En morriendo esti rei, Fernando III xunificaría definitivamente los Reinos de Llión y Castiella, gracies al sofitu de l'Alta Nobleza y l'Altu Cleru llionés que s'imponen a los deseos d'Alfonsu, quien dexó a les sos fíes como heriedes.

El territoriu nomáu País Llionés conformóse definitivamente na división territorial d'España afitada en 1833 pol secretariu d'Estado de Fomentu de la Corona española, Francisco Javier de Burgos, acordies con un mandatu de la rexente María Cristina de Borbón. Nesa distribución s'afita la rexón de Llión qu'inclúi les provincies de Llión, Zamora y Salamanca. Tala división alministrativa caltiénse con delles modificaciones nes décades entrantes, hasta que, cola creación de les comunidaes autónomes tres la muerte en 1975 del dictador Francisco Franco, la rexón llionesa s'enxerta na comunidá de Castiella y Lleón.

[editar] Cultura

El País Llionés caltién vezos culturales de calter popular propios que-y confieren personalidá al respeutu d'otres rexones españoles. Sicasí, esa personalidá dilúise nes provincies del Sur, nes que la identidá llionesa ye menor.

Ente los rasgos más personales d'esa identidá cultural rescamplen los llingüísticos. Anguañu na rexón fálase castellán, con mayor o menor influencia de préstamos asturllioneses y, en menor midida, llionés, gallegu y portugués.

Al vieyu Reinu de Llión se-y atribuyen aportaciones de calter llegal, como'l Fueru de Llión, primer vegada que se recueye la inviolabilidá del domicilu, el Fueru de Coria o la creación de les Cortes que ye la primer vegada na que los ciudadanos participae nes polítiques rexas, asina como la regulación de la moneda nes cortes de Benavente.