Marcel Proust

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Italian traffic signs - old - lavori in corso.svg

Artículu en desendolcu. Polo menos hai un uiquipedista trabayando nel desendolcu d'esti artículu. Puen alcontrase errores y nun s'encamienta tenelu como referencia. Enantes de facer un cambéu bultable del artículu notifícalu nel alderique.


Marcel Proust
Marcel Proust.jpg
Marcel Proust en 1900
Datos personales
Nacencia 10 de xunetu de 1871
París (Tercera República Francesa Flag of France.svg)
Muerte 18 de payares de 1922
París (Tercera República Francesa Flag of France.svg)
Ocupación Escritor
Firma Marcel Proust signature.svg

Marcel Proust (10 de xunetu de 1871, París - 18 de payares de 1922, París), foi un escritor francés, consideráu unu de los escritores más influyentes del sieglu XX. La so obra más conocida ye À la recherche du temps perdu, escrita ente los años 1908-1922 y considerada pola crítica una de les obres más importantes de la lliteratura universal.

Biografía[editar | editar la fonte]

Infancía y mocedá[editar | editar la fonte]

Naz n'Auteuil, XVI distritu de París, el 10 de xunetu del añu 1871. Ye fíu d'Adrien Proust, importante médicu y políticu na Tercera República Francesa (1870-1940), y de Jeanne Clémence Weil, que pertenez a una rica familia alsaciana d'orixe xudíu. Ye bautizáu na ilesia de Saint-Louis d'Antin. Anque la so madre va caltener la relixón xudía, tanto Marcel como'l so hermanu Robert van ser educaos nel catolicismu. Na primavera del añu 1881 tien el so primer ataque d'asma, enfermedá que lu va acompañar tola vida de manera intermitente. Nesi mesmu añu de 1881 va a clase nel Cours Pape-Carpentier, onde conoz a Jacques Bizet, fíu del famosu compositor.

Marcel Proust a la edá de 15 años.

En 1882 queda inscritu nel Lliceú Fontanes, qu'a partir de xineru del añu 1883 pasa a ser el Lycée Condorcet. En 1890 inscríbese en París na facultá de Derechu y na de Ciencies Polítiques, onde siguirá cursos con Paul Dejardins y Albert Sorel. Frecuenta'l salón de Mme. Straus, onde ve a Maupassant. Asiste tamién a los salones de Mme. Arman de Caillavet. Conoz a artistes y miembros de l'aristocracia y les finances como Charles Haas, miembru del Jockey Club y principal modelu pa Swann.

Nel mes de xunetu de 1895 viaxa cola so madre al balneariu alemán de Kreuznach, onde entama a trabayar en Jean Santeuil, novela que sedrá'l xerme d'À la recherche du temps perdu.

Etapa de madurez[editar | editar la fonte]

En 1896 el sellu editorial Calmann-Lèvy espublíza-y Les plaisirs et les jours. Con un Prólogu d'Anatole France, Les plaisirs et les jours ye una obra na que Proust va recoyer los sos artículos espublizaos en revistes y periódicos, pero'l llibru apenes tien reseñes o crítiques.

En 1897 descubre a John Ruskin y dos años depués Proust entama la traducción de The Bible of Amiens. Llee tamién The seven lamps of architecture de Ruskin, autor sobre'l que'l direutor de La Revue de Paris pídi-y un artículu.

El 14 de xineru de 1898 Zola publica en L'Aurore'l so artículu "J'Accuse". Proust va siguir con interés el procesu y declararáse el "primer dreyfusard" (partidariu de Dreyfus).

A finales d'abril de 1900 Marcel Proust viaxa cola madre y Reynaldo Hahn a Venecia. Aprovecha esti viaxe a Venecia pa correxir la traducción de Ruskin. En 1901 envía esta traducción de La Biblie d'Amiens a la editorial Ollendorff, que-y la refuga, y depués a la editorial Mercure de France. Viaxa per Países Baxos: visita Amberes, Delft, Amsterdan. Na ciudá de La Haya contempla'l cuadru de Vermeer Vista de Delft, que Proust considera'l cuadru más guapu del mundu y que va tener la so importancia en À la recherche. Nel añu 1904 entama la traducción d'otru llibru de Ruskin: Sésame et les lys; nesti mesmu añu l'editorial Mercure publíca-y la so torna de La Biblie d'Amiens, que Proust dedíca-y al so padre, fallecíu nel añu 1903 a consecuencia d'una hemorraxa celebral. Escribe un prólogu pa Sésame et les lys. Entama tamién a trabayar en Pastiches et Mélanges. A la muerte de Mm. Proust el 26 de setiembre de 1905, Marcel ingresa nel sanatoriu del Dr. Sollier, en Boulogne-Billancourt, onde permanez seis selmanes.

Nel añu 1906 espublízase Sésame et les lys na editorial Mercure de France. Nos años 1907-1908 Proust trabaya nos pastiches y en Contre Sainte-Beuve; munches d'estes páxines van pasar a formar parte de À la recherché. L'añu 1910 sedrá d'intensu trabayu. Llee amás a Stendhal y a Thomas Hardy. Nel añu 1911 dexa yá manera definitiva Contra Sainte-Beuve.

En 1912 Proust unvía-y a Gallimard los primeros trés tomos. Pero siguiendo les indicaciones de André Gide, que critica l'estilu de Proust, a quien considera un snob, Gallimard refuga l'edición. El mes d'avientu d'esti mesmu añu l'editor Fasquelle evita tamién espublizar la novela. El direutor de Ollendorf devuélve-y a Proust l'orixinal con estes pallabres: "Nun pueo comprender qu'un señor necesite 30 páxines pa describir cómo da vueltes y más vueltes na cama enantes de dormise". Finalmente ye l'editor Bernard Grasset quien acepta la publicación del llibru; fírmase'l contratu'l día 11 de marzu de 1913, y si bien l'idea n'orixe ye espublizar dos volúmenes de "unes 650 paxines caúno" el proyeutu nun tarda en pasar a ser de trés: en principiu, Du côté de chez Swann, Guermantes y Le Temps retrouvé. El 14 de payares Du côté de chez Swann apaez nes llibreríes. El llibru recibe l'emponderamientu de León Daudet, Robert Dreyfus y Jean Cocteau.

Marcel Proust non participa na Gran Guerra por causa de la so mala salú. L'añu 1914 dedícalu asina a facer cambeos na estructura de la obra; los trés tomos iniciales pasen a ser por fin siete. El fechu más importante de 1916 sedrá'l cambéu d'editor: el 25 de febreru André Gide visita a Proust cola propuesta formal de Gallimard d'editar la novela na N. R. F; esi mesmu 29 d'agostu Grasset anuncia qu'arrenuncia a espublizar el segundu volumen, dexándo-y asina a Proust llibertá pa publicar con Gallimard.


À la recherche du temps perdu[editar | editar la fonte]

Proust entama la escritura nel añu 1908, pero la obra nun empieza a tomar forma hasta l'añu 1909. Proust va siguir trabayando nella hasta la so muerte nel añu 1922. Publícase en Francia ente los años 1913-1927. Compuesta de siete partes, les trés últimes publíquense de manera póstuma. Nel casu de Du côte de chez Swann al principiu ye refugada na Editorial Gallimard siguiendo los conseyos de André Gide. À l'ombre des jeunes filles en fleur recibe'l Premiu Goncourt del añu 1919.

Marcel Proust trata na obra dellos temes: la memoria, la naturaleza del arte o la homosexualidá. Ye conocíu l'episodiu de la madalena, que-y da pie al autor pa falar de la memoria involuntaria n'oposición a la memoria voluntaria.

Primera prueba d'imprenta de A la recherche du temps perdu

Estilu[editar | editar la fonte]

Marcel Proust escribe nun carauterísticu estilu de frases llargues y de gran sentíu poéticu que tien'l so equivalente na pintura impresionista, si bien obsérvense amás reminiscencies simbolistes. Dende'l puntu de vista filosóficu, hestóricu y estéticu Proust recibe tamién les influencies de Schopenhauer, de la música de Wagner y de Debussy y de l'affayre Dreyfus. L'estilu complexu recuerda al del duque de Saint-Simón.

Personaxes[editar | editar la fonte]

-Albertine

-Charles Swann: Fíu d'un axente de cambéu, va a cenar a la casa de la familia del Narrador en Combray. Pasa'l branu ellí cola so muyer, Odette, y la so fía, Gilberte. Les sos rellaciones cola flor y nata de la vida mundana de París son desconocíes en Combray. L'episodiu principal de la vida de Swann ye'l so amor por Odette de Crécy, que rellata en Du côte de chez Swann. En La Prisionnière el Narrador entérase de la so muerte, momentu nel que comprende que Swann foi'l so aniciador nes artes, na arquiteutura, ne pintura, etc. Modelos: Charles Haas; Charles Ephurussi; Émile Strauss

-Mme. Swann / Odette de Crécy

-Gilberte

-Narrador

-Elstir

-Barón de Charlus


Obres[editar | editar la fonte]


Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • George D. Painter, Marcel Proust, 1871-1903: les années de jeunesse et Marcel Proust, 1904-1922: les années de maturité, Mercure de France, 1966.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]